LCĐT - Xuân về trên vùng cao Mường Khương, những cành đào hồng khoe sắc nơi triền núi, những bông hoa trạng nguyên nở đỏ thắm, những vạt dã quỳ vàng rực hai bên lối đi… Đất trời mênh mang, sắc xuân hào sảng như men say để dệt nên tình người vùng cao những chân thành, nhiệt huyết, trong đó, có những người làm công tác vì cộng đồng như cán bộ y tế thôn, bản. Thêm một tuổi nghề, họ thêm tự hào vì đã góp phần để bản nhỏ luôn đầm ấm, an vui, người người dồi dào sức khỏe chào đón mùa xuân mới.
Hơn 20 năm gắn bó với công tác vận động, tuyên truyền
Bên bếp lửa hồng, ông Dìn tuyên tuyền người dân thực hiện tốt các chính sách về dân số.
Giữa tiếng thậm, tiếng thình giã bánh giày đêm của thanh niên trai tráng trong bản, bên bếp lửa bập bùng ngày cuối năm, ông Lồ Chín Dìn và mấy cao niên ở thôn Dê Chú Thàng, thị trấn Mường Khương thủ thỉ ôn lại kỷ niệm cũ. Trong câu chuyện của họ hiện lên hình ảnh ông Dìn, người “vác tù và hàng tổng” hằng ngày cần mẫn “đi từng ngõ, gõ từng nhà” vận động người dân tiêm chủng, thực hiện kế hoạch hóa gia đình, ngăn ngừa trường hợp có ý định tảo hôn, phá bỏ hủ tục trong tang ma, cưới xin… Ban đầu cũng khó thuyết phục, lâu dần cán bộ Dìn rút kinh nghiệm, mỗi trường hợp vận động cần đưa ra một dẫn chứng, ví dụ cụ thể dễ hiểu, dễ nhớ. Ví như việc tảo hôn trước đây khá phổ biến, khi vận động, cán bộ Dìn bảo: Thanh niên cưới nhau sớm không tốt, cưới thì phải sinh nở, như giống khoai, giống nghệ, giống riềng, củ non làm sao sinh ra mầm tốt, người sinh nở sớm, con cái dễ còi cọc, dị tật bẩm sinh. Rồi ông Dìn dẫn chứng thêm những thông tin về y học, về cuộc sống, thế là mọi người tin, có nhà sắp làm đám cưới cho con rồi vẫn hoãn, lùi lại vài năm.
Cán bộ y tế Lồ Chín Dìn ngày nào nay đã 50 tuổi, 21 năm gắn bó với công tác y tế thôn, bản, mỗi thay đổi về phong tục, tập quán lạc hậu của người Mông ở Dê Chú Thàng đều có sự đóng góp không nhỏ của ông. Ông Dìn chia sẻ: Trước đây, cứ thấy cán bộ y tế xách phích tiêm chủng đến đầu thôn là người dân thông báo cho nhau bế con chạy lên rừng trốn, khi cán bộ y tế rời đi, mới về lại nhà. Đối với người dân khi đó, tiêm chủng là điều gì đáng sợ lắm, họ không đủ thông tin để biết rằng, tiêm chủng để phòng bệnh, để con cháu thêm khỏe mạnh.
Cơ duyên khiến ông Dìn gắn bó với nghề y tế thôn, bản xuất phát từ tình thương người, lòng nhiệt thành với cộng đồng, với bà con thôn, bản. Ông từng nhiều lần chứng kiến cán bộ y tế xã, huyện vất vả đi bộ gần chục cây số đường rừng, leo lên cả nương, đồi để tìm dân mà không hoàn thành được công việc, nên rất cảm thông. Thế rồi, ông quyết định tìm hiểu, tiếp thu thông tin từ cán bộ trạm y tế về tiêm chủng để trở về thôn, bản vận động, ban đầu là những người thân, cho con, cháu của mình tiêm vắc xin, sau đó là các hộ trong thôn, bản. Thấy sự nhiệt tình, tiến bộ của ông, cán bộ trạm y tế đã vận động ông làm y tế thôn, bản. Kể từ đó, ông trở thành cộng sự đắc lực của Trạm Y tế xã Mường Khương (nay là thị trấn Mường Khương).
Trước đây, nếu ốm đau, người dân ở Dê Chú Thàng không đi bệnh viện, mà ở nhà cúng giải hạn, đuổi tà ma, uống bài thuốc dân gian, phụ nữ sinh nở tại nhà; rồi thói quen thả rông gia súc, nhốt trâu, bò sát với nơi ở… diễn ra phổ biến. Ông Dìn bảo: Mình nói một lần dân chưa hiểu thì sẽ nói nhiều lần, mình nói chưa đủ, mình phải bắt tay thực hiện trước để người dân làm theo.
Chính vì vậy, ông Dìn trở thành tấm gương để người dân thôn Dê Chú Thàng noi theo, ông trở thành người có uy tín trong cộng đồng, được người dân kính trọng, quý mến.
Dê Chú Thàng là thôn vùng biên, Đồn Biên phòng Mường Khương thành lập chốt phòng, chống dịch Covid-19 tại đây. Trong năm qua, ông Dìn tích cực phối hợp với bộ đội biên phòng tuyên truyền cho người dân về sự nguy hiểm của dịch bệnh, vận động người dân không đi sang Trung Quốc; thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, giúp các hộ khai báo y tế; giám sát địa bàn, phối hợp với biên phòng tuần tra, phát hiện sớm những trường hợp vượt biên trái phép…
Bản nhỏ Dê Chú Thàng hôm nay xen lẫn những mái nhà gỗ hai tầng truyền thống của người Mông là những căn nhà cao tầng khang trang, cuộc sống của người dân thêm yên ấm. Cán bộ y tế thôn, bản Lồ Chín Dìn đã dành cả tâm huyết, trách nhiệm góp phần xây dựng nếp sống văn minh cho bản nhỏ.
Nữ y tế thôn, bản
Chị Chuông (giữa ảnh) tận tụy thực hiện nhiệm vụ của người y tế thôn, bản
Ngày cuối năm, chúng tôi trở lại thôn Pạc Trà, xã Nấm Lư, con đường dài hơn 5 km cấp phối lởm chởm đá hộc năm nào giờ đã được thay thế bằng đường bê tông trắng xóa, uốn lượn theo sườn núi. Thôn Pạc Trà yên bình dưới tán gỗ lát, nghiến cổ thụ, là nơi sinh sống của hơn 50 hộ đồng bào dân tộc Nùng Dín. Nữ y tế thôn, bản Thền Thị Chuông niềm nở đón chúng tôi, con đường dẫn đến nhà chị hoa trạng nguyên đỏ rực đón xuân về.
Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân trên địa bàn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm. Để thực hiện tốt công tác này, hằng năm, Trạm Y tế xã Nấm Lư đều lập kế hoạch công tác và phân công công việc cho cán bộ y tế. Đội ngũ y tế thôn, bản như chị Chuông cũng giữ vai trò quan trọng, là cầu nối giúp phát hiện, khống chế và dập tắt sớm dịch bệnh, thực hiện tốt các chương trình y tế quốc gia. Chị Chuông tâm sự: Nhiều năm qua, thôn mình không có dịch bệnh lớn, người dân nâng cao ý thức hơn trong thực hiện kế hoạch hóa gia đình, vệ sinh môi trường.
Nhờ sự tận tụy tuyên truyền của chị Chuông, các trường hợp tảo hôn ở Pạc Trà đã giảm rõ, đến nay không còn phụ nữ sinh con tại nhà. Cứ mỗi đợt tiêm chủng, mặc dù là thôn xa, cách trạm y tế hơn 5 km, nhưng 100% trẻ dưới 1 tuổi ở Pạc Trà đều được tiêm chủng đủ, đúng lịch.
Cách dân vận khéo của chị Chuông khiến bà con tin tưởng, đó là việc sử dụng những tờ rơi có hình ảnh minh họa, sử dụng những dụng cụ trực quan, ví dụ thực tế có trong đời sống để tuyên truyền. Chị Chuông bảo, tuyên truyền phải thường xuyên, liên tục, đi đâu cũng tuyên truyền, có cơ hội là phổ biến. Ví như trong những ngày mùa vụ, giờ nghỉ ngơi, chị lại lấy trong địu ra vài tờ rơi để tuyên truyền cho người dân, kèm theo đó là đôi ba câu chuyện bông lơn, mọi người cùng vui vẻ mà lại được việc. Tối đến, khi rảnh rỗi là chị lại đến những hộ có chị em đang mang thai, gia đình có trẻ nhỏ, hộ có con sắp đến tuổi kết hôn để tuyên truyền. Với những đóng góp của mình, chị Chuông đã được vinh dự trở thành đảng viên, là cán bộ y tế thôn, bản hiếm hoi trong vùng được đứng trong hàng ngũ của Đảng.
Hiện chế độ, chính sách với cán bộ y tế thôn, bản có những điểm chưa cập với thực tế, mức phụ cấp hằng năm rất thấp. Tuy nhiên, nhiều người không hề quản ngại, họ tham gia, gắn bó bằng tình yêu công việc, bằng tình thương, say mê chia sẻ với cộng đồng. Nhờ đó, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân, công tác phòng dịch và các vấn đề xã hội ở nhiều thôn, bản xa xôi được giải quyết. Họ, những cán bộ y tế thôn, bản thật đáng được biểu dương, khen ngợi.
