Khép lại năm 2025 với nhiều biến động, nông nghiệp Lào Cai không chỉ đứng vững trước thiên tai, dịch bệnh và những rủi ro của thị trường, mà còn từng bước chuyển mình theo hướng chủ động, linh hoạt và bền vững; tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Toàn ngành đã tạo dựng những nền tảng quan trọng, tự tin bước vào năm mới với nhiều kỳ vọng.
GIỮ NHỊP SẢN XUẤT GIỮA NHỮNG PHÉP THỬ
Năm 2025 khép lại với nhiều “thử thách” đối với sản xuất nông nghiệp Lào Cai. Thiên tai gây thiệt hại ước khoảng 2.820 tỷ đồng; dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại 4.934 hộ thuộc 609 thôn, tổ dân phố của 61 xã, phường, làm 33.345 con lợn mắc bệnh và buộc phải tiêu hủy; bệnh lở mồm long móng cũng xuất hiện tại một số địa bàn, đặt ra nhiều thách thức trong công tác phòng, chống dịch.
Trong bối cảnh đó, nông nghiệp Lào Cai vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng ước đạt 5,35%, tiệm cận mục tiêu 5,6%, tiếp tục đóng góp khoảng 15,8% GRDP toàn tỉnh. Dù chưa đạt tuyệt đối so với kế hoạch đề ra, nhưng mức tăng trưởng này vẫn nằm trong nhóm cao, xếp thứ 2 trong vùng, đóng góp khoảng 0,92 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của tỉnh.
Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Toàn tỉnh hiện có vùng chè 16.127 ha, dược liệu 6.555 ha, dâu tằm 1.535 ha, cây ăn quả 25.745 ha.
Trong chăn nuôi, dù chịu tác động mạnh của dịch bệnh, nhưng tổng đàn gia súc chính vẫn đạt khoảng 1.464.700 con, đàn gia cầm 13.100.000 con; sản lượng thịt hơi các loại đạt 164.000 tấn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh và một phần xuất bán ngoài tỉnh. Những kết quả này cho thấy sản xuất không bị đứt gãy, mà đang từng bước phục hồi và thích ứng.
Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh - Trần Minh Sáng, kết quả tăng trưởng trong bối cảnh nhiều rủi ro không chỉ là thành quả đáng ghi nhận, mà còn cho thấy nông nghiệp của tỉnh đang từng bước chuyển từ ứng phó bị động sang thích ứng linh hoạt, chủ động hơn trước những biến động.
Có thể khẳng định, giữ vững nhịp sản xuất trong năm qua là kết quả của sự chỉ đạo kịp thời, linh hoạt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương trong công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, hỗ trợ và khôi phục sản xuất.
Trên tinh thần xác định nông nghiệp là trụ đỡ của nền kinh tế, các giải pháp điều hành được triển khai chủ động, bám sát thực tiễn, giúp các địa phương không rơi vào thế bị động. Ngành nông nghiệp cũng linh hoạt điều chỉnh cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi; tăng cường ứng dụng khoa học - kỹ thuật, chuyển giao giống mới có khả năng chống chịu tốt; đẩy mạnh dự báo, giám sát dịch bệnh và tổ chức hiệu quả sản xuất vụ đông. Qua đó, góp phần quan trọng giữ ổn định sản xuất trên diện rộng.
NHỮNG TRỤ CỘT TẠO NÊN SỨC BỀN
Không chỉ giữ được đà tăng trưởng trong một năm nhiều biến động, nông nghiệp Lào Cai còn cho thấy sự chuyển dịch rõ nét về chất lượng phát triển. Giá trị sản xuất bình quân đạt gần 90 triệu đồng/ha đất canh tác là chỉ dấu quan trọng, phản ánh xu hướng chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững trong sản xuất.
Một trong những trụ cột quan trọng của quá trình này là tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị. Khi nông dân không còn sản xuất đơn lẻ mà tham gia các mối liên kết chặt chẽ với hợp tác xã và doanh nghiệp, rủi ro thị trường được giảm bớt, giá trị sản phẩm từng bước được nâng lên.
Toàn tỉnh hiện có 613 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động; nhiều hợp tác xã đã tham gia liên kết sản xuất - tiêu thụ, trở thành “cầu nối” giữa người sản xuất và thị trường.
Từ các chuỗi liên kết, nhiều ngành hàng truyền thống đã có sự chuyển biến rõ rệt. Nghề trồng dâu, nuôi tằm tại các xã: Hưng Khánh, Lương Thịnh, Mậu A từng đối mặt không ít khó khăn, nay dần ổn định nhờ gắn với doanh nghiệp tiêu thụ. Măng tre Bát độ ở các xã Yên Thành, Cảm Nhân, Quy Mông được tổ chức sản xuất theo hướng gắn trồng trọt với chế biến và tiêu thụ. Trong chăn nuôi, việc áp dụng nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học tại các hợp tác xã, doanh nghiệp đã góp phần duy trì sản xuất, hạn chế tác động của dịch bệnh.
Bên cạnh những kết quả, một thành công không thể đo đếm bằng số liệu là việc phát huy vai trò chủ thể của nông dân. Thông qua hợp tác xã và các mô hình liên kết, nông dân Lào Cai ngày càng chủ động hơn trong tổ chức sản xuất, tuân thủ quy trình kỹ thuật, từng bước thích ứng với yêu cầu của thị trường.
Song hành với chuỗi giá trị, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục tạo dấu ấn trong phát triển kinh tế nông thôn. Toàn tỉnh hiện có 605 sản phẩm OCOP, trong đó 62 sản phẩm được công nhận trong năm 2025, vượt kế hoạch đề ra. OCOP không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, mà còn góp phần xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Trong “bức tranh” chung ấy, quế và dược liệu được xác định là những ngành hàng chủ lực mang tính chiến lược, lâu dài. Với 147.571 ha quế, trong đó 24.241 ha được chứng nhận hữu cơ, Lào Cai đang sở hữu vùng nguyên liệu có quy mô lớn và giá trị cao. Quế và tinh dầu quế của tỉnh đã xuất khẩu sang nhiều thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Mỹ và Ấn Độ, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Cùng với đó, 6.555 ha dược liệu, sản lượng trên 30.000 tấn/năm, với 9 loại đạt tiêu chuẩn GACP-WHO, đang mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh, gắn sản xuất với bảo vệ rừng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Đây không chỉ là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nông nghiệp vùng cao trong những năm tới.
Vững bước vào năm mới
Bước sang năm 2026, nông nghiệp Lào Cai đứng trước yêu cầu vừa giữ vững đà tăng trưởng, vừa nâng cao chất lượng phát triển. Trọng tâm không chỉ là kết quả tăng trưởng, mà là xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững, dựa trên các ngành hàng chủ lực và năng lực thích ứng ngày càng cao của toàn ngành.
Song song với đó, ngành tập trung nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, dịch bệnh, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Khép lại năm 2025, nông nghiệp Lào Cai không chỉ giữ được đà tăng trưởng mà quan trọng hơn, đã hình thành những nền tảng mới cho phát triển bền vững. Chuỗi giá trị ngày càng rõ nét; kinh tế hợp tác phát huy vai trò; OCOP lan tỏa mạnh; các ngành hàng chủ lực khẳng định vị thế; nông dân ngày càng chủ động hơn trong tổ chức sản xuất.
Những nền tảng ấy chính là “điểm tựa” để nông nghiệp Lào Cai tiếp tục giữ vững vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, đồng thời mở ra những kỳ vọng mới cho nông nghiệp - nông thôn và nông dân trong chặng đường phía trước.
Trình bày: Thủy Thanh
