LCĐT - Trong suốt chiều dài xây dựng và phát triển, tỉnh Lào Cai đặc biệt quan tâm đến công tác quy hoạch và xác định đó là nguồn lực, động lực cho tăng trưởng. Chính vì vậy, qua các giai đoạn phát triển, với yêu cầu khác nhau, nhưng Lào Cai vẫn luôn thực hiện theo phương châm: Quy hoạch phải đi trước một bước, sát thực tế, khả thi, phát huy được tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của các khu vực, lĩnh vực cần quy hoạch.
Với mục tiêu phủ kín quy hoạch xây dựng làm cơ sở để thực hiện công tác quản lý, đầu tư xây dựng phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, phát triển đô thị, nông thôn đồng bộ về quy hoạch sử dụng đất, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, đến nay, tỉnh Lào Cai đã phủ kín quy hoạch chung tại 100% đô thị, khu chức năng và các xã. Về quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết các khu vực phát triển đô thị, các khu chức năng trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt, phủ kín khoảng 50% diện tích, đảm bảo đạt mức trung bình khá so với toàn quốc.
Từ việc chú trọng cho công tác quy hoạch, tỉnh Lào Cai đã thu hút được nhiều dự án đầu tư, nhiều khu đô thị, khu nhà ở thương mại, khu dân cư được khởi công xây dựng, diện mạo của đô thị, khu chức năng đang dần khởi sắc, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Không gian đô thị Lào Cai được mở rộng, đã hình thành một số cực tăng trưởng chủ đạo. Chất lượng các đô thị trên địa bàn tỉnh ngày càng được nâng cao. Công tác quản lý đô thị luôn được chú trọng, trong đó tập trung vào thực hiện tốt công tác đảm bảo trật tự, mỹ quan đô thị.
Bước vào giai đoạn 2021 -2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặc biệt là Nghị quyết 11 –NQ/TW của Bộ Chính trị đã có những định hướng rất cụ thể để phát triển tỉnh Lào Cai gắn với sự phát triển chung của vùng. Do đó, mục tiêu tổng quát đã được Lào Cai xác định, đó là phát huy mọi tiềm năng, lợi thế, nguồn lực và yếu tố con người để Lào Cai phát triển nhanh, bền vững và toàn diện trên các trụ cột về kinh tế, xã hội, môi trường và đảm bảo quốc phòng - an ninh; nâng cao nhanh và bền vững năng lực cạnh tranh của tỉnh dựa trên thu hút đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển kinh tế cửa khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, du lịch, nông nghiệp hàng hóa là động lực; trở thành cực tăng trưởng và trung tâm kết nối giao thương giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc. Đến năm 2030, phấn đấu GRDP bình quân đầu người của tỉnh Lào Cai đứng trong nhóm 10 tỉnh, thành phố có GRDP bình quân đầu người cao của cả nước; thu nhập bình quân đầu người đứng trong nhóm 30 tỉnh, thành phố có thu nhập bình quân đầu người cao của cả nước; trở thành trung tâm của vùng và cả nước về du lịch, kinh tế cửa khẩu, dịch vụ và công nghiệp chế biến chế tạo. Đến năm 2050, xây dựng Lào Cai trở thành tỉnh phát triển, là một trung tâm phát triển của vùng Trung du, Miền núi phía Bắc và cả nước; trung tâm kết nối quan trọng trên Hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh giữa Trung Quốc, Việt Nam và ASEAN với hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển đồng bộ, hiện đại và tích hợp. Kinh tế Lào Cai phát triển theo hướng chủ đạo là sáng tạo, xanh, sạch; một trong những trung tâm hoạt động văn hóa lớn ở vùng Tây Bắc với các thế mạnh về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của vùng đồng bào các dân tộc; bảo đảm sự hài hoà giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý và có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.
Để đạt được mục tiêu này, Lào Cai đã tập trung mọi nguồn lực để xây dựng Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, Quy hoạch nhằm hướng đến xây dựng, phát triển tỉnh Lào Cai trở thành một cực tăng trưởng và trung tâm kết nối các tỉnh phía Tây Nam Trung Quốc và các nước ASEAN, phù hợp với với quan điểm, chủ trương phát triển chung của Vùng Trung du miền núi phía Bắc và cả nước, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng của vùng và cả nước.
Phát huy tối đa hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, nguồn lực để Lào Cai phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và toàn diện. Bố trí không gian phát triển kinh tế - xã hội hiệu quả, bền vững trên cơ sở tập trung phát triển: 1 trục động lực, 2 cực phát triển, 3 vùng kinh tế, 4 trụ cột phát triển kinh tế, 5 nhiệm vụ trọng tâm để khai thông, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế cho sự phát triển chung của tỉnh.
Chủ động nắm bắt kịp thời, tận dụng hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư gắn với quá trình hội nhập quốc tế để cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, trong đó lấy con người là trung tâm và là nguồn lực phát triển quan trọng nhất, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực quan trọng; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và liên tục tạo ra các lợi thế so sánh mới để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế tỉnh.
Phát triển kinh tế gắn với đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội, giảm nghèo và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa, tinh thần và vật chất cho nhân dân; BVMT sinh thái; bảo tồn các di tích, di sản lịch sử, văn hóa; khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững các tài nguyên thiên nhiên; chủ động thích nghi, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Chủ động mở rộng các quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế để tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác phát triển kinh tế - xã hội; chủ động tổng kết, đúc rút kinh nghiệm và đề xuất với Trung ương các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới theo hướng "Hòa bình, hợp tác, phát triển".
Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố tiềm lực, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh, trong đó nhiệm vụ đảm bảo quốc phòng - an ninh là điều kiện kiên quyết, phát triển kinh tế là trọng tâm; là tỉnh hình mẫu trong xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc về quốc phòng, an ninh và phòng tuyến hợp tác, cạnh tranh kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Nổi bật trong Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đó là xác định rõ nét các khâu đột phá và nhiệm vụ trọng tâm cần giải quyết trong thời kỳ quy hoạch. Theo đó, các khâu đột phá được xác định là: Hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, trọng tâm là các công trình giao thông trọng điểm, hạ tầng đô thị lớn, hạ tầng số, chuyển đổi số; phát triển, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển các ngành dịch vụ có lợi thế, có hàm lượng tri thức và công nghệ cao: kinh tế cửa khẩu, du lịch, giáo dục- đào tạo, y tế.
Các ưu tiên phát triển gồm: 1 trục động lực, 2 cực phát triển, 3 vùng kinh tế, 4 trụ cột phát triển kinh tế. Cụ thể, hình thành 1 trục kinh tế động lực dọc sông Hồng, trong đó phát triển trục đô thị thị trấn Bát Xát, thành phố Lào Cai, thị trấn Tằng Loỏng, thị trấn Phố Lu, các đô thị mới Võ Lao, Bảo Hà, Trịnh Tường; phát triển công nghiệp chế biến sâu khoáng sản, công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến sâu nông sản; thu hút đầu tư xây dựng các khu logistics, hạ tầng thương mại phục vụ kinh tế cửa khẩu, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, phát triển các khu dịch vụ du lịch, du lịch văn hóa - tâm linh và vui chơi giải trí. Trục kinh tế động lực dọc sông Hồng có vai trò liên kết không gian phát triển 2 cực phát triển, 3 vùng kinh tế của tỉnh, kết nối liên tỉnh và kết nối cả nước với khu vực Tây Nam Trung Quốc.
Hai cực phát triển đó là cực phía Bắc, gồm thành phố Lào Cai, huyện Bát Xát, thị xã Sa Pa, huyện Bắc Hà và một phần huyện Bảo Thắng tập trung phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại, đô thị, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp; cực phía Nam tập trung phát triển đô thị, công nghiệp, du lịch, nông lâm nghiệp, là khu vực kết nối tỉnh với các tỉnh vùng Trung du, Miền núi phía Bắc, đồng bằng Bắc Bộ với khu vực ASEAN.
3 vùng kinh tế là: Vùng thấp gồm các huyện Văn Bàn, Bảo Yên, tập trung phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp; phát triển du lịch tâm linh, văn hóa; thu hút đầu tư xây dựng khu logistics, hạ tầng thương mại gắn với trục kinh tế động lực dọc sông Hồng và cảng hàng không Sa Pa, đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai; phát triển các khu công nghiệp trên địa bàn vùng. Vùng cao gồm các huyện Bắc Hà, Si Ma Cai, Mường Khương, thị xã Sa Pa, phần phía Tây huyện Bát Xát phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc hữu ôn đới; phát triển các loại hình du lịch với tâm điểm là khu du lịch quốc gia Sa Pa, vùng cao Bắc Hà, Si Ma Cai, Mường Khương, Bát Xát; thực hiện chính sách an sinh, xã hội, giảm nghèo bền vững, ổn định đời sống nhân dân các dân tộc, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Vùng trung tâm gồm thành phố Lào Cai, huyện Bảo Thắng, phần hạ huyện Bát Xát theo dọc sông Hồng tập trung phát triển kinh tế cửa khẩu, biên mậu, dịch vụ, du lịch, logicstics, công nghiệp chế tạo, chế biến công nghệ cao, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị thị trường sản phẩm nông, lâm nghiệp; nơi thu hút nguồn lực đầu tư cả về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số, thực hiện chuyển đổi phát triển kinh tế “xanh” của tỉnh Lào Cai.
4 trụ cột phát triển kinh tế, gồm phát triển kinh tế cửa khẩu, dịch vụ; phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo; phát triển du lịch; phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp và thủy sản.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển nguồn nhân lực, nguồn lao động; hoàn thiện kết cấu hạ tầng, trọng tâm là hạ tầng giao thông và hạ tầng số; phát triển nông nghiệp, nông thôn và ổn định sắp xếp dân cư; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá con người Lào Cai.
Nhận thức rõ vai trò rất quan trọng của quy hoạch đối với sự phát triển của tỉnh và của cả vùng Trung du, Miền núi phía Bắc, Lào Cai đã và đang đặt quy hoạch vào đúng vai trò và vị trí, đồng thời coi quy hoạch là một trong những nhiệm vụ hàng đầu trong phát triển kinh tế - xã hội và sẽ thực hiện bằng tất cả trách nhiệm để quy hoạch đạt hiệu quả tối đa.
