Hoạt động đăng kiểm diễn ra bình thường
Tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2101S trên đường Nguyễn Thái Học, phường Yên Bái, khu vực ngoài cổng không có xe chờ. Bên trong, 12 xe đang xếp hàng kiểm định; với số lượng này, hoạt động đăng kiểm diễn ra bình thường theo đúng quy trình.
Tại vị trí kiểm tra khí thải, đăng kiểm viên Nguyễn Tuấn Anh lắp thiết bị vào động cơ và ống xả, sau đó ngồi vào cabin nhấn ga theo quy trình kiểm định. Sau khi cập nhật dữ liệu vào máy tính, vài phút sau, đăng kiểm viên thông báo xe đạt tiêu chuẩn khí thải và hướng dẫn tài xế đưa xe vào vị trí kiểm định tiếp theo.
Trong quá trình đăng kiểm viên thực hiện nhiệm vụ, một số lái xe đang chờ đăng kiểm cùng vài người khác sử dụng điện thoại quay video, như một cách theo dõi, giám sát hoạt động kiểm định. Thực tế kiểm định cho thấy quy trình không quá khắt khe và cũng không gây ảnh hưởng đến động cơ như một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Ông Trần Kiên - tổ dân phố Hồng Nam, phường Yên Bái, người đưa xe đến kiểm định cho biết trước đó cũng khá lo lắng, sợ chiếc xe 7 chỗ máy dầu của mình không đạt tiêu chuẩn khi đăng kiểm viên tăng ga để kiểm tra khí thải. Thế nhưng, sau khi kiểm định viên thực hiện các bước kiểm tra xong, ông thấy hoàn toàn yên tâm về quy trình kiểm định.
6 - 8% xe không đạt chuẩn an toàn kỹ thuật
Theo ông Lê Trường - Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2101S, từ khi triển khai quy trình kiểm định mới, hoạt động đăng kiểm vẫn diễn ra bình thường. Mỗi ngày trung tâm kiểm định 50 - 60 xe, số lượng này không gây ùn ứ.
Thống kê cho thấy, tỷ lệ xe không đạt chuẩn an toàn kỹ thuật tăng khoảng 1,5 - 2% so với trước. Ông Lê Trường cho biết: “Con số 6 - 8% xe không đạt chuẩn an toàn kỹ thuật là tính trên số xe vào dây chuyền kiểm định, không phải toàn bộ xe đến trung tâm. Bởi, trước khi vào kiểm định, đăng kiểm viên thực hiện kiểm tra, tư vấn cho chủ phương tiện; nếu thấy dấu hiệu không đạt tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, chúng tôi tư vấn chủ xe đi bảo dưỡng, sửa chữa rồi quay lại kiểm định”.
Theo ông, cách làm này có thể khiến cán bộ trung tâm vất vả hơn nhưng giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời bảo đảm an toàn kỹ thuật và giảm phát thải trong quá trình sử dụng.
Lái xe Nông Văn Tùng, xã Lục Yên cho biết: "Đăng kiểm viên tư vấn nếu không tháo giá nóc và thay đèn pha bên trái bị vỡ thì xe không đảm bảo an toàn kỹ thuật. Nhờ được hướng dẫn nên tôi kịp sửa trước khi vào kiểm định, tránh mất thời gian và chi phí".
Trong khi phần lớn chủ phương tiện chủ động bảo dưỡng xe trước khi đăng kiểm, vẫn còn một số trường hợp đưa xe đến trung tâm trong tình trạng đèn chiếu sáng mờ, lốp mòn hoặc tự ý thay đổi thiết kế như lắp giá nóc, hệ thống tưới nước cho lốp… Đây là những lỗi dễ dẫn đến việc không đạt kiểm định.
Theo các đăng kiểm viên, kiểm tra khí thải là khâu khắt khe nhất trong quy trình kiểm định xe. Theo Quyết định 43 của Thủ tướng Chính phủ, ô tô phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định.
Một cán bộ Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 21-03D cho biết: "Nhiều xe đời cũ sản xuất trước năm 1999 vẫn hoạt động tốt nếu được bảo dưỡng thường xuyên. Ngược lại, có những xe đời mới nhưng khai thác nhiều, xuống cấp nhanh. Vì vậy chủ phương tiện cần thường xuyên bảo dưỡng để bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường”.
Theo Quyết định 43 của Thủ tướng Chính phủ, ô tô phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định.
Từ ngày 1/3/2026 đến trước ngày 1/1/2027, các mức khí thải áp dụng như sau:
Mức 1: ô tô sản xuất trước năm 1999
Mức 2: ô tô sản xuất từ 1999 đến hết 2016
Mức 3: ô tô sản xuất từ 2017 đến hết 2021
Mức 4: ô tô sản xuất từ năm 2022
Quy định đang được tiếp tục hoàn thiện
Trước dư luận về quy trình kiểm định khí thải, Cục Đăng kiểm đã lấy ý kiến các trung tâm đăng kiểm để xem xét, điều chỉnh quy định cho phù hợp thực tiễn, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Đây được xem là bước cần thiết trong bối cảnh ô nhiễm không khí tại các đô thị ngày càng đáng lo ngại, trong đó khí thải từ ô tô là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn.
Thực hiện đúng quy trình không làm hỏng động cơ
Theo ông Nguyễn Tô An - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc kiểm tra chỉ kéo dài vài giây, động cơ không chịu tải và tốc độ cực đại thực chất là tốc độ giới hạn do nhà sản xuất thiết kế sẵn. Khi thực hiện đúng quy trình (động cơ đủ nhiệt, chu trình ngắn, số lần thử hạn chế), việc kiểm định khí thải không gây hư hỏng động cơ.
Ngoài ra, phương pháp kiểm tra khí thải gia tốc tự do (đạp ga hết hành trình bàn đạp ga nhanh chóng và liên tục để đạt được mức cấp nhiên liệu tối đa của bơm cao áp trước khi nhả bàn đạp ga) hiện đang được hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm toàn bộ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và phần lớn các nước ASEAN áp dụng, là phương pháp khoa học đã được quốc tế công nhận để kiểm soát khí thải động cơ diesel. (Theo Báo Người Lao Động)
