Đánh thức tiềm năng nông nghiệp từ công nghệ sinh học

Lào Cai có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp hàng hóa, nhưng để nâng cao giá trị nông sản, cần kết hợp kinh nghiệm sản xuất với ứng dụng khoa học, công nghệ. Trong đó, công nghệ sinh học đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, bảo vệ môi trường.

0:00 / 0:00
0:00
baolaocai-br_27baf2dd0f40801ed951.jpg
Ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và hướng tới phương thức canh tác bền vững.

Thực tiễn sản xuất tại một số địa phương cho thấy, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật không chỉ giúp người nông dân thay đổi phương thức canh tác mà còn mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường rõ nét.

Giai đoạn 2023 - 2025, tại các xã Thác Bà, Hưng Khánh, Văn Chấn, Mậu A triển khai mô hình sản xuất lúa bền vững, giảm phát thải khí nhà kính trên diện tích 24 ha, do tổ chức Stichting Oxfam Novib (Hà Lan) tài trợ. Người dân áp dụng cấy mạ thưa, tưới ngập - khô xen kẽ, giảm phân đạm hóa học, không đốt rơm rạ sau thu hoạch. Phần mềm Rice Hero được sử dụng để theo dõi lượng phát thải tại từng thửa ruộng. Nhờ đó, lượng phát thải giảm từ 70 - 73% so với canh tác truyền thống.

Ông Lương Ngọc Dũng ở thôn Đức Thịnh, xã Hưng Khánh, một trong những hộ tham gia mô hình chia sẻ: “Ban đầu gia đình còn nghi ngại khi phải thay đổi cách canh tác quen thuộc. Tuy nhiên, năng suất tăng sau vụ thu hoạch đã giúp gia đình thêm tin tưởng, chú trọng hơn đến phương thức sản xuất gắn với bảo vệ môi trường".

baolaocai-br_71162bdf3a7eb520ec6f.jpg
Cán bộ chuyên môn kiểm tra mô hình sản xuất lúa, hướng dẫn canh tác giảm phát thải khí nhà kính.

Vụ xuân năm 2025, mô hình “Canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính” được triển khai tại các xã Khánh Yên, Dương Quỳ và Bảo Hà, quy mô 199 ha, thu hút 549 hộ tham gia. Sử dụng các giống lúa chất lượng cao, kết hợp hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI), mô hình giúp giảm 2 - 2,5 triệu đồng chi phí sản xuất/ha, năng suất tăng khoảng 8 tạ/ha, thu nhập tăng 12 - 15 triệu đồng/ha/vụ so với canh tác truyền thống. Khi đạt chứng nhận quốc tế, mỗi héc-ta còn có thể tạo trung bình 3,1 tín chỉ carbon, góp phần gia tăng giá trị sản xuất.

Không chỉ trên đồng ruộng, các giải pháp sinh học còn được ứng dụng trong sản xuất rau màu. Tại Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Trung Thành, thôn Yên Dũng, xã Xuân Ái, trên diện tích hơn 2.000 m², người dân sử dụng chế phẩm vi sinh ủ phân chuồng, tận dụng rau thải, cỏ dại làm phân xanh, kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt, nhà kính và màng phủ sinh học. Cách làm này giúp tiết kiệm nước, giảm công lao động, hạn chế sâu bệnh và cải thiện chất lượng đất.

baolaocai-br_111.jpg
Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Trung Thành, xã Xuân Ái tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón phục vụ trồng rau.

Ông Đinh Xuân Trung - Giám đốc Hợp tác xã cho biết: “Hợp tác xã dự kiến mở rộng thêm 5.000 m² nhà kính, tiếp tục duy trì sản xuất hữu cơ, tuần hoàn. Dù chi phí đầu tư ban đầu khoảng 200 - 300 nghìn đồng/m², nhưng đổi lại sản phẩm được sản xuất theo hướng an toàn, phụ phẩm được tận dụng để cải tạo đất”.

baolaocai-br_nuoc.jpg
baolaocai-br_1792591100552-3853448669079128252-3853448669079128252-a6aa8631ae7d4e53c1d664a75677ff76.jpg
Người dân ứng dụng hệ thống tưới tự động trong trồng trọt.

Tại vườn bưởi Đại Minh, ông Nguyễn Văn Định, thôn Minh Thân, xã Thác Bà tự chế phân hữu cơ từ ngô nghiền, kết hợp chế phẩm sinh học và hệ thống tưới thông minh để chăm sóc gần 350 gốc bưởi cổ thụ trên diện tích 1 ha. Theo ông Định, vườn bưởi không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu.

Những mô hình trên cho thấy, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chế phẩm sinh học và công nghệ số có thể tạo ra thay đổi ngay từ cơ sở. Đến nay, toàn tỉnh có khoảng 520 ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; vùng bưởi Đại Minh có khoảng 500 ha đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao; vùng dược liệu tại phường Sa Pa và xã Tả Phìn có 50 ha đạt chứng nhận GACP của Tổ chức Y tế thế giới.

baolaocai-br_1234.jpg
Ngành chức năng kiểm tra, đánh giá chất lượng vùng chè sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, góp phần nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm chè địa phương.

Đặc biệt, với hệ sinh thái đa dạng, Lào Cai có nhiều dư địa phát triển công nghiệp sinh học từ chính những cây trồng, vật nuôi thế mạnh. Đây không chỉ là hướng nâng cao năng suất mà còn mở ra cơ hội chế biến sâu, gia tăng giá trị và phát triển sản phẩm đặc trưng địa phương.

Đối với cây quế, công nghệ sinh học có thể ứng dụng trong tuyển chọn, phục tráng, nhân giống chất lượng, nâng cao khả năng chống chịu sâu bệnh. Với chè, lúa chất lượng cao và cây ăn quả ôn đới, cần lựa chọn công nghệ giống phù hợp với từng loài và điều kiện sản xuất.

Trong lĩnh vực dược liệu, việc bảo tồn nguồn gen, chủ động nguồn giống và phát triển vùng nguyên liệu là yêu cầu quan trọng. Cùng với đó là định hướng sản xuất mận, lê VH6 theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP; nghiên cứu nhân giống các loài cây lâm nghiệp có giá trị như sồi phảng, màng tang, vù hương, hoàng đàn, khôi tía.

baolaocai-br_thuy-san1.jpg
Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, phát triển thủy sản hàng hóa theo hướng nâng cao giá trị kinh tế.

Đối với chăn nuôi, thủy sản, công nghệ sinh học được định hướng ứng dụng trong sản xuất giống, nuôi thương phẩm cá ngạnh, phát triển chuỗi liên kết cá nước lạnh và nghiên cứu sử dụng dược liệu bản địa làm thức ăn bổ sung cho gia cầm. Việc xây dựng dữ liệu di truyền, mã vạch ADN đối với các nguồn gen lâm nghiệp, dược liệu quý hiếm hướng tới bảo tồn đa dạng sinh học và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Để những tiềm năng trên trở thành giá trị thực tế, Lào Cai xác định mở rộng ứng dụng công nghệ sinh học có trọng tâm, gắn với nhu cầu sản xuất và thị trường tiêu thụ.

baolaocai-br_1794272056523-2233525538719524409-8703897420327597324-7f4c3631507af82f3a10e680259fafec.jpg
Ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và tài nguyên bản địa.

Theo Kế hoạch số 513/KH-UBND ngày 30/10/2026 của UBND tỉnh về phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu xây dựng từ 5 - 10 mô hình ứng dụng công nghệ sinh học; nghiên cứu, tuyển chọn, phục tráng hoặc chuyển giao từ 5 - 8 giống, nguồn giống có giá trị.

Đồng thời, xây dựng từ 2 - 3 mô hình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý chất thải, phụ phẩm nông nghiệp; từng bước số hóa tối thiểu 5 vùng sản xuất tập trung. Giai đoạn 2031 - 2035, phấn đấu phát triển từ 15 - 20 mô hình ứng dụng công nghệ sinh học, hình thành từ 3 - 5 chuỗi giá trị hoặc nhóm sản phẩm công nghiệp sinh học chủ lực.

Để triển khai, cần gắn nghiên cứu, chuyển giao với tổ chức sản xuất và tiêu thụ: doanh nghiệp kết nối thị trường; hợp tác xã tổ chức sản xuất, kết nối người dân; các viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp giải pháp khoa học, công nghệ; Nhà nước định hướng, hỗ trợ triển khai.

baolaocai-br_2.jpg
Mô hình thâm canh cây lê VH6 gắn với du lịch nông nghiệp tại xã Pha Long, mở ra hướng phát triển sản xuất hàng hóa kết hợp khai thác tiềm năng du lịch địa phương.

Cùng với đó, cần nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ ở cơ sở thông qua tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn và phát huy vai trò của hệ thống khuyến nông, tổ khuyến nông cộng đồng.

Theo bà Nguyễn Thị Hà - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, phát triển công nghiệp sinh học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất. Tỉnh sẽ ưu tiên những công nghệ giải quyết các vấn đề về giống, năng suất, chất lượng, phòng trừ dịch bệnh, bảo quản, chế biến và xử lý chất thải; đồng thời chú trọng hiệu quả kinh tế và khả năng nhân rộng của từng mô hình.

baolaocai-br_1793696614883-2233525538719524409-8703897420327597324-aa5c8fd7aaa189162188004a82e22f66.jpg
Cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật sản xuất tại thực địa.

Tiềm năng chỉ trở thành giá trị khi công nghệ được lựa chọn đúng, phù hợp với điều kiện sản xuất và người dân thực sự làm chủ quy trình. Có như vậy, những vùng quế, chè, dược liệu, cây ăn quả, lúa chất lượng cao hay thủy sản đặc sản của Lào Cai mới có thêm cơ hội nâng tầm giá trị, tạo nền tảng cho nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khơi sức dân để lo cho dân

Khơi sức dân để lo cho dân

Xã vùng cao Mỏ Vàng đang chuyển mình với hàng loạt công trình hạ tầng có tổng vốn đầu tư hàng chục tỷ đồng được triển khai. Đằng sau những đổi thay ấy không chỉ có nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn là sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân. Bằng cách làm dân vận khéo, cấp ủy, chính quyền địa phương đang khơi dậy nội lực cộng đồng, biến sự đồng thuận thành nguồn lực phát triển với phương châm "Lấy sức dân để lo cho dân".

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Những tuyến đường bê tông đang dần nối dài đến các thôn, bản ở Phong Dụ Hạ không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, mà còn mở thêm cơ hội đưa nông sản ra thị trường, mở rộng vùng sản xuất và nâng cao thu nhập. Với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm, địa phương đang tập trung huy động nguồn lực, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành các công trình giao thông trong năm 2026.

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Nhiều mỏ khoáng sản chậm đưa vào khai thác hoặc phải tạm dừng, hoạt động chế biến chủ yếu dừng ở sản phẩm trung gian. Trước thực trạng này, tỉnh Lào Cai đang triển khai các giải pháp phát triển công nghiệp khai thác và tinh chế nguyên liệu phục vụ công nghệ chiến lược. Mục tiêu là từng bước nâng cao giá trị tài nguyên, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các ngành công nghiệp chế biến.

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Rời nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở, 13 hộ dân chuyển về khu tái định cư Tả Trang, thôn Phìn Ngan, xã Bát Xát với mong muốn có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các hộ vẫn phải sống trong cảnh thiếu điện lưới, sóng điện thoại chập chờn, thiếu nước sạch và đi lại khó khăn. Giữa núi rừng cách trở, ánh điện vẫn là niềm mong mỏi thường trực của người dân nơi đây.

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Thấm nhuần tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Lâm Giang đã cụ thể hóa việc học tập và làm theo Bác bằng các phong trào thi đua, mô hình thiết thực, gắn với đời sống hội viên. Từ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc đến thúc đẩy chuyển đổi số và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, mỗi việc làm đều góp phần khẳng định vai trò, vị thế của phụ nữ trong xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Một đoạn đường xuống cấp cần sửa chữa, một tuyến giao thông cần mở rộng, một khu dân cư cần giữ gìn sạch đẹp… Từ những nhu cầu thiết thực ấy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Tân Hợp cùng các tổ chức thành viên lắng nghe, vận động, kết nối sức dân. Khi được bàn bạc, hiểu rõ lợi ích, người dân tự nguyện góp sức, những phần việc chung trở thành sợi dây gắn kết, củng cố đồng thuận và tình đoàn kết ở cơ sở.

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Quốc hội và Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 và 2027. Gói hỗ trợ tài khóa tập trung vào nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và người lao động góp phần kích cầu tiêu dùng và khơi thông nguồn vốn sản xuất.

Tạo động lực phát triển từ những tuyến đường mới ở Minh Lương

Tạo động lực phát triển từ những tuyến đường mới ở Minh Lương

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, sự đồng lòng chung sức của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, những con đường đất đá gập ghềnh xưa kia ở xã Minh Lương nay đã và đang được thay thế bằng những dải nhựa, dải bê tông phẳng lỳ, giúp việc đi lại, giao thương hàng hóa của người dân được an toàn, thuận lợi.

fb yt zl tw