Sớm hoàn thiện pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã

Việt Nam được đánh giá là một trong các quốc gia có khung pháp lý khá hoàn chỉnh về ngăn chặn hoạt động săn, bẫy, bắt động vật hoang dã. Tuy nhiên, một số điểm chồng chéo, chưa rõ trong các quy định đã gây khó trong việc xử lý hành vi vi phạm.

Săn bắt chim, thú tại rừng Tả Liên, tỉnh Lai Châu.

Săn bắt chim, thú tại rừng Tả Liên, tỉnh Lai Châu.

Hơn 12 triệu bẫy dây đe dọa sinh tồn các loài động vật hoang dã

Theo báo cáo của Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên (WWF), ước tính có khoảng 12,3 triệu bẫy dây (thường được làm từ dây phanh xe đạp hay dây cáp) đang đe doạ các loài động vật hoang dã trong các khu bảo tồn ở Campuchia, Lào và Việt Nam. Nhiều loại bẫy: kiềng, chông, dây, gài lao, điện, sập, lưới mờ... được sử dụng để bắt thú rừng. Các loại súng tự chế: hoa cải, cồn, cao-su và tên, nỏ cũng được sử dụng khá phổ biến. Nhiều nơi còn bẫy bắt động vật hoang dã là các loài chim, rắn, lưỡng cư ở mọi sinh cảnh hoang dã, đặc biệt là vào mùa di cư của các loài chim từ phương bắc về qua Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, các loài động vật hoang dã, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm đã đưa 105 loài động vật vào nhóm IB (Các loài thực vật rừng, động vật rừng đang bị đe dọa tuyệt chủng nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại), 81 loài vào nhóm IIB (Các loài thực vật rừng, động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại). Hành vi săn, bắt động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm có thể bị xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi năm 2017) với mức án cao nhất là 15 năm tù.

Một số quy định còn bất cập, chưa rõ ràng

Theo chuyên gia về bảo tồn động vật hoang dã, nguyên Phó Giám đốc cơ quan thẩm quyền quản lý Cites Việt Nam Vương Tiến Mạnh, có một số điều khoản chưa đồng bộ, chưa rõ ràng dẫn đến việc khó xử lý các hành vi vi phạm. Nghị quyết hướng dẫn số 05/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán giải thích một số thuật ngữ như “Bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống là những bộ phận thực hiện các chức năng chuyên biệt của cơ thể động vật, ngay khi tách rời những bộ phận này khỏi cơ thể sống của động vật thì động vật đó chết (ví dụ: đầu, tim, bộ da, bộ xương, buồng gan...)” nhưng vẫn chưa giải thích rõ được khi động vật bị mất bộ phận thì động vật chết ngay, hay sau một thời gian sẽ chết do không thể kiếm ăn hoặc bị nhiễm trùng.

Quy định “Săn bắt vào thời gian bị cấm là săn bắt động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm vào mùa sinh sản hoặc mùa di cư của chúng. Việc xác định mùa sinh sản, mùa di cư của từng loài theo quy định của cơ quan có thẩm quyền”. Nhưng trên thực tế, chưa có bất kỳ cơ quan thẩm quyền nào quy định mùa di cư, sinh sản của các loài.

Thực tiễn thi hành pháp luật, cũng xuất hiện bất cập gây khó khăn trong xử lý hành vi vi phạm. Trong bài viết “Một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành pháp luật hình sự về bảo vệ động vật hoang dã” của Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã nêu hàng loạt tồn tại trong quy định về khách thể; về trường hợp thu giữ được nhiều loài động vật nguy cấp, quý, hiếm thuộc các lớp khác nhau; vấn đề định giá động vật hoang dã; vấn đề xử lý vật chứng. Từ những bất cập đó, đơn vị kiến nghị sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng quy định tội phạm vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã trong Chương XIX “Các tội phạm về môi trường”. Sớm có hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xác định mùa sinh sản, mùa di cư của từng loài để thống nhất trong xử lý.

Bẫy dây thu được tại Vườn Quốc gia Yok Đôn, tỉnh Đắk Lắk.
Bẫy dây thu được tại Vườn Quốc gia Yok Đôn, tỉnh Đắk Lắk.

Về trường hợp thu giữ được nhiều loài động vật nguy cấp, quý, hiếm thuộc các lớp khác nhau, cơ quan tố tụng cho rằng cần có quy định theo hướng đối với trường hợp thu giữ được nhiều loài động vật có cả lớp thú, lớp chim, lớp bò sát và lớp khác thuộc Danh mục nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước CITES, nếu chưa đủ số lượng theo từng lớp quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự thì cộng tất cả các cá thể động vật lại, sau đó quy đổi về một lớp hoặc loài theo hướng có lợi cho người phạm tội để xử lý hình sự, bảo đảm tính công bằng, khách quan trong chính sách xử lý hình sự. Bên cạnh đó, cũng cần có văn bản hướng dẫn cụ thể về xử lý vật chứng là động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm còn sống và vật chứng là cá thể động vật chết hoặc sản phẩm động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm. Hướng dẫn thống nhất về việc định giá đối với động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm.

Gắn trách nhiệm bảo vệ động vật hoang dã với chính quyền địa phương

Bên cạnh việc sớm hoàn thiện pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Nguyễn Văn Thái kiến nghị, cần gắn chặt trách nhiệm để mất động vật hoang dã với lực lượng thực thi pháp luật tại địa phương. Đồng thời, cần tăng cường năng lực cho lực lượng kiểm lâm, công an về các kỹ năng nhận dạng động vật hoang dã, kỹ năng điều tra, tuần tra, giám sát các hoạt động săn, bắt động vật hoang dã.

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giúp người lao động an cư

Giúp người lao động an cư

Cùng với sự phát triển của các khu - cụm công nghiệp, số lượng công nhân, người lao động trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở ổn định. Vì vậy, quan tâm hỗ trợ nhà ở cho công nhân, người lao động đang là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Bệnh não mô cầu gia tăng:Trẻ dưới 15 tuổi đối mặt nguy cơ cao

Bệnh não mô cầu gia tăng:Trẻ dưới 15 tuổi đối mặt nguy cơ cao

Bệnh não mô cầu đang âm thầm quay trở lại với diễn biến khó lường, đặc biệt trong nhóm trẻ em và thanh, thiếu niên. Gần một nửa số ca mắc được ghi nhận trong hơn 3 tháng đầu năm nay là trẻ dưới 15 tuổi. Điều đáng nói, đây không chỉ là nhóm có nguy cơ cao mà còn có thể trở thành nguồn lây tiềm ẩn trong cộng đồng. Trước thực tế đó, việc chủ động phòng ngừa, nhất là tiêm chủng đầy đủ, đúng cách, trở thành yếu tố then chốt để bảo vệ trẻ.

Khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế: Hướng tới quyền lợi tối đa cho người bệnh

Khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế: Hướng tới quyền lợi tối đa cho người bệnh

Những năm gần đây, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT), đảm bảo tốt hơn quyền lợi cho người tham gia. Mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu lấy người bệnh là trung tâm, không ngừng cải thiện chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người dân.

Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động

Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động

Phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, thời gian qua, nhiều công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tích cực thi đua phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong lao động, sản xuất, nhiều sáng kiến đã được hiện thực hóa và áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục mầm non đang mở ra hướng đi mới, giúp giáo viên giảm tải áp lực, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Những “trợ lý ảo” không chỉ hỗ trợ chuyên môn còn góp phần tạo nên môi trường học tập sinh động, giàu trải nghiệm, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em vùng cao.

Đồng hành với người lao động

Đồng hành với người lao động

Những năm qua, các cấp công đoàn trong tỉnh đã phát huy tốt vai trò đại diện, chăm lo người lao động thông qua nhiều chương trình, hoạt động thiết thực và ý nghĩa.

Chủ động các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm thời điểm giao mùa

Chủ động các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm thời điểm giao mùa

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết giao mùa, tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Nhờ chủ động giám sát và xử lý kịp thời, tình hình dịch bệnh trên địa bàn trong tháng 4/2026 cơ bản được kiểm soát, không để bùng phát dịch bệnh nguy hiểm.

Hành trình của loài hoa biểu tượng hòa bình

Hành trình của loài hoa biểu tượng hòa bình

Ở độ cao 1.600 m, tại thung lũng hoa hồng lớn nhất Việt Nam Sun World Fansipan Legend (phường Sa Pa), hơn 200 gốc hồng Rosa Peace đang khoe sắc. Đây là loài hoa được lai tạo thành công trong thế chiến thứ 2 với thông điệp hòa bình cho nhân loại. Loài hoa này được đem về trồng ở Sa Pa với hành trình và thông điệp có ý nghĩa rất đặc biệt.

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng cao Lào Cai, nơi cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn, có một giáo viên lặng lẽ mang con chữ đến với học trò nghèo. Không chỉ truyền đạt tri thức, cô giáo Hà Thị Huyền còn là điểm tựa tinh thần, như người mẹ thứ hai của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Hành trình của cô không dừng lại ở bục giảng, còn là câu chuyện về sự hy sinh, sẻ chia và lòng nhân ái.

Làm nội dung số - nuôi ước mơ tương lai

Làm nội dung số - nuôi ước mơ tương lai

Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và mạng xã hội, thời gian qua nhiều bạn trẻ ở vùng cao Lào Cai đã biết khai thác hiệu quả tiện ích của các nền tảng số để phục vụ học tập và cuộc sống.

Mỗi tháng một việc tốt - mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc

Mỗi tháng một việc tốt - mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc

Người tốt, việc tốt phải được tuyên truyền nhiều hơn, biểu dương, khen thưởng, khích lệ động viên nhiều hơn để tăng cường “nhân cái đẹp, dẹp cái xấu”, “lấy cái tích cực đẩy lùi tiêu cực”. Mô hình tuyên vận “Mỗi tháng một việc tốt - Mỗi thôn một điểm sáng hạnh phúc” được xã Yên Bình xây dựng dựa trên tinh thần đó, đích đến cuối cùng là mang đến hạnh phúc cho Nhân dân.

fb yt zl tw