Việc sớm đưa các nhà máy ethanol vận hành trở lại được coi là giải pháp quan trọng, không chỉ bổ sung thêm nguồn nhiên liệu, giảm áp lực cho thị trường mà còn thể hiện sự chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Chủ động nguồn nhiên liệu
Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR - đơn vị quản lý, vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất) Nguyễn Việt Thắng cho biết, cuối tháng này đơn vị sẽ tiếp nhận 60 nghìn tấn ethanol (E100) từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung để pha chế xăng E10, qua đó góp phần gia tăng sản lượng xăng dầu trong nước cũng như giúp giảm áp lực cho thị trường trước bối cảnh nguồn nhập khẩu xăng dầu bị hạn chế do một số nước hạn chế xuất khẩu.
Không chỉ vậy, sự chủ động tạo nguồn trong nước lẫn nhập khẩu của các đơn vị liên quan giúp nguồn dầu thô của đơn vị được ổn định, bảo đảm cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất hoạt động liên tục, hiệu quả ở công suất bình quân quy đổi hơn 121%, cung ứng xăng dầu cho các đối tác, khách hàng theo đúng kế hoạch.
“Đơn vị cũng báo cáo và được Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chỉ đạo triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn dự trữ dầu thô, sản lượng sản xuất, cung ứng xăng dầu ổn định cho thị trường. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng kích hoạt cơ chế, hệ thống quản trị rủi ro và thành lập các tổ công tác để nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách nhằm duy trì hoạt động ổn định của Nhà máy lọc dầu Dung Quất và an ninh năng lượng quốc gia”, ông Thắng cho biết.
Theo Giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung Phạm Văn Vượng, sau quá trình vận hành chạy thử, ngày 12/2 vừa qua, đơn vị đã xuất lô hàng đầu tiên với khối lượng 210m3 ethanol, cung cấp cho Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn để phối trộn xăng sinh học E10 Ron 95.
Từ ngày 20/3 trở đi, nhà máy sẽ vận hành ở công suất tối ưu, sản lượng khoảng 60.000 tấn ethanol mỗi năm, bình quân 5.000 tấn mỗi tháng, trong đó, nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất ethanol chủ yếu là sắn lát khô, được các đối tác cung ứng theo hợp đồng dài hạn.
Cũng theo ông Vượng, trước mắt, đơn vị sẽ cung cấp ethanol chủ yếu cho Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn thông qua hệ thống đường ống kết nối trực tiếp vào hệ thống bồn bể của Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Cùng với đó, đơn vị cũng đầu tư hệ thống xuất sản phẩm bằng đường bộ nhằm sẵn sàng cung cấp cho các đối tác, khách hàng khác khi thị trường có nhu cầu.
“Trước nhu cầu xăng sinh học dự kiến tăng mạnh, việc sớm đưa các nhà máy ethanol vận hành trở lại được coi là giải pháp quan trọng để bổ sung thêm nguồn nhiên liệu, giảm áp lực cho thị trường, đồng thời thể hiện sự chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Với lợi thế hạ tầng pha chế hiện đại, hệ thống bồn bể, đường ống kết nối trực tiếp với Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ đóng vai trò quan trọng trong phối trộn, cung ứng xăng E10 Ron 95 ra thị trường”, ông Vượng nhấn mạnh.
Phát triển theo chuỗi
Bên cạnh việc chủ động tạo nguồn, cung ứng sản lượng xăng dầu trong toàn hệ thống nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng triển khai nhiều giải pháp để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, mở rộng nguồn cung ethanol.
Với bảy điểm kho sẵn sàng pha chế xăng E10 cùng hơn 5.000 cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên toàn quốc, Petrolimex đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phấn đấu đẩy nhanh tiến độ, triển khai bán đồng loạt xăng E10 trên thị trường trong thời gian tới.
Lãnh đạo Petrolimex cho biết, sản lượng ethanol trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 20.000m3/tháng, trong khi nhu cầu của đơn vị vào khoảng 45.000-50.000 m3/tháng, phần còn lại phải nhập khẩu, doanh nghiệp đã đàm phán, ký hợp đồng với các đối tác như Mỹ, Hàn Quốc,… nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định phục vụ pha chế xăng E10 cũng như giữ vững an ninh năng lượng.
Ngoài ra, đơn vị cũng cử các đoàn cán bộ đi học tập kinh nghiệm tại Mỹ, Thái Lan,… để nghiên cứu mô hình tổ chức kinh doanh, vận tải, bảo đảm chất lượng xăng E10 khi cung ứng ra thị trường.
Số liệu thống kê của Bộ Công thương cho thấy, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 khoảng 11,37 triệu mét khối, khi triển khai sử dụng xăng E10 trên toàn quốc (từ ngày 1/6 tới) sẽ cần khoảng 1,1 triệu mét khối E100 mỗi năm.
Việt Nam hiện có 6 nhà máy sản xuất ethanol nhưng chỉ 3 nhà máy đang hoạt động và chưa vận hành hết công suất. Nếu tất cả các nhà máy cùng hoạt động tối đa, sản lượng ethanol có thể đạt hơn 500.000m3, tương đương khoảng 40% nhu cầu trong nước, phần 60% thiếu hụt bắt buộc phải nhập khẩu.
Về vấn đề này, đại diện Bộ Công thương khẳng định: Việt Nam có thể nhập khẩu ethanol trực tiếp từ Mỹ và Brazil, hai quốc gia cung cấp hơn 80% sản lượng ethanol của thế giới. Mỗi năm, các quốc gia này sản xuất vượt nhu cầu nội địa khoảng 30-40 triệu mét khối, hoàn toàn có khả năng đáp ứng nhu cầu bổ sung cho thị trường Việt Nam. Ngoài ra, ethanol cũng có thể được nhập khẩu thông qua các trung tâm phân phối khu vực như Singapore, Hàn Quốc,… Do đó trong ngắn hạn, nguồn cung ethanol cho thị trường Việt Nam được đánh giá ít chịu tác động trực tiếp từ các biến động địa chính trị tại Trung Đông.
Bên cạnh đó, Bộ Công thương cũng phối hợp các bộ, ngành và địa phương triển khai các giải pháp, khôi phục và nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà máy ethanol, đồng thời phát triển vùng nguyên liệu để sản xuất ổn định, từng bước nâng cao tỷ lệ tự chủ nguồn cung trong nước.
Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam Đỗ Văn Tuấn cho rằng, việc phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn mở ra cơ hội cho nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
Khi các nhà máy ethanol hoạt động ổn định, nông dân không chỉ đóng vai trò cung cấp nguyên liệu mà có thể trở thành một mắt xích thật sự trong chuỗi giá trị; điều này giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, tạo nền tảng cho ngành công nghiệp ethanol phát triển bền vững.
Trong bối cảnh thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ, an ninh năng lượng không chỉ dựa vào khai thác hay nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, các quốc gia ngày càng chú trọng đa dạng hóa nguồn cung và phát triển các loại nhiên liệu bền vững.
Với lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học một cách bài bản, cụ thể từ chính sách, sự chuẩn bị của doanh nghiệp và tiềm năng từ khu vực nông nghiệp, kỳ vọng xăng E10 sớm được đưa ra tiêu thụ đồng bộ trên thị trường, qua đó làm giảm áp lực về nguồn cung nhiên liệu, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước củng cố an ninh năng lượng trước bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều bất định.
