Bước vào mùa tuyển sinh năm 2026, hàng loạt trường đại học trên cả nước đã công bố phương án tuyển sinh dự kiến với nhiều điều chỉnh đáng chú ý. Điểm chung nổi bật là sự phân hóa rõ rệt trong việc sử dụng học bạ, đồng thời các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong xét tuyển.
Theo thống kê sơ bộ, hiện có khoảng 30 trường đại học công bố phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. So với các năm trước, nhiều cơ sở đào tạo đã điều chỉnh, thậm chí loại bỏ xét tuyển học bạ độc lập, thay vào đó là các phương thức tổng hợp hoặc dựa nhiều hơn vào kết quả các kỳ thi chuẩn hóa.
Bổ sung phương thức mới, điều chỉnh học bạ
Trường Đại học Văn Lang là một trong những trường bổ sung phương thức xét tuyển mới. Năm 2026, trường tuyển sinh 64 ngành đào tạo đại học chính quy và 16 chương trình đào tạo đặc biệt. Ngoài các phương thức quen thuộc như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, V-SAT hay xét tuyển thẳng, trường lần đầu tiên triển khai xét tuyển hồ sơ năng lực, nhằm đánh giá toàn diện hơn khả năng của thí sinh.
Trong khi đó, nhiều trường khác lại thu hẹp hoặc loại bỏ hoàn toàn xét tuyển học bạ. Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) dự kiến bỏ hoàn toàn xét học bạ từ năm 2026, thay vì còn áp dụng ở một số ngành như năm 2025. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 chỉ còn xét học bạ ở 10 ngành và không sử dụng điểm thi đánh giá năng lực.
Một số trường sư phạm tiếp tục xu hướng siết chặt phương thức tuyển sinh. Trường Đại học Sư phạm (Đại học Thái Nguyên) không xét học bạ, đồng thời bỏ V-SAT và các kỳ thi đánh giá năng lực, thay bằng phương thức kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với chứng chỉ quốc tế.
Dù vậy, vẫn có một số trường duy trì xét học bạ độc lập, như Đại học Công Thương TP Hồ Chí Minh, Đại học Yersin Đà Lạt, Đại học Tây Đô, Đại học Nam Cần Thơ, Đại học Nha Trang hay Đại học Tân Trào.
Đánh giá năng lực ngày càng "lên ngôi"
Hầu hết các trường đại học đều tiếp tục sử dụng các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy như TSA, HSA, V-ACT, SPT, H-SCA hay V-SAT. Đây được xem là công cụ quan trọng để chuẩn hóa đầu vào, giảm phụ thuộc vào học bạ và tăng tính công bằng trong tuyển sinh.
Song song đó, các phương thức xét tuyển thẳng thí sinh đạt giải quốc gia, quốc tế; xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét chứng chỉ quốc tế như SAT, ACT, A-Level, IB vẫn được duy trì ở nhiều trường.
Điều chỉnh tổ hợp xét tuyển theo chương trình mới
Để phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều trường đại học tại TP Hồ Chí Minh dự kiến điều chỉnh tổ hợp xét tuyển. Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh cho biết sẽ không sử dụng một số tổ hợp truyền thống như A00 hay C00, thay vào đó xây dựng các tổ hợp mới có Toán hoặc Văn kết hợp với Ngoại ngữ và một môn phù hợp khác.
Theo dự kiến, trường sẽ bổ sung các tổ hợp mới như Toán – Tiếng Anh – Tin học; Văn – Tiếng Anh – Lý; Văn – Tiếng Anh – Hóa, với mỗi ngành sử dụng từ 4 đến 6 tổ hợp.
Tương tự, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh (HUTECH) dự kiến tuyển 10.000 chỉ tiêu cho 61 ngành đào tạo, áp dụng 7 phương thức xét tuyển. Ngoài các phương thức quen thuộc, trường bổ sung xét tuyển kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với học bạ và xét chứng chỉ quốc tế. HUTECH cũng dự kiến tổ chức kỳ thi V-SAT trên máy tính vào tháng 5/2026.
Xu hướng xét tuyển tổng hợp
Nhiều trường lớn chuyển sang phương thức xét tuyển tổng hợp. Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh dự kiến gộp các tiêu chí như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm đánh giá năng lực, học bạ và thành tích nổi bật vào một công thức xét tuyển chung, trong đó điểm thi và điểm đánh giá năng lực chiếm trọng số cao hơn.
Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cũng định hướng triển khai phương thức xét tuyển tích hợp trong toàn hệ thống, sử dụng một khung công thức thống nhất, giúp khắc phục tình trạng đa dạng phương thức và khó khăn trong quy đổi điểm như trước đây.
Theo kế hoạch, tuyển sinh đại học năm 2026 sẽ diễn ra sớm hơn khoảng hai tuần so với năm trước do kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến tổ chức vào ngày 11–12/6. Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh muộn nhất là ngày 15/2 để thí sinh chủ động ôn tập.
Thí sinh được đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7. Dự kiến điểm chuẩn đại học năm 2026 sẽ được công bố trong khoảng từ ngày 10 đến 13/8.
Nhìn chung, phương thức tuyển sinh năm 2026 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ xét học bạ sang các hình thức đánh giá năng lực, tư duy, hướng tới chuẩn hóa đầu vào và tuyển chọn thí sinh phù hợp hơn với yêu cầu đào tạo của từng trường, từng ngành.
