Cây chàm từ xa xưa đã gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Mông Sa Pa. Cộng đồng người Mông truyền tai nhau rằng "ở đâu có người Mông nơi đó có cây chàm" càng khẳng định vai trò quan trọng của loại cây này đối với mỗi thế hệ người Mông trên mảnh đất Sa Pa.
Tháng 6 hằng năm là thời điểm người Mông ở Sa Pa tập trung thu hoạch chàm, chuẩn bị cho mùa dệt vải. Với hầu hết loại cây trồng, trời nắng sẽ thuận lợi để thu hoạch nhưng riêng với cây chàm, người dân thường hái vào ngày mưa, sau đó trồng luôn lứa mới. Thu hoạch chàm là quá trình công phu và vất vả nhưng cũng đầy ắp niềm vui, tiếng cười.
Từ lần đầu ngỡ ngàng trước tiếng đàn tỳ bà, cô học trò nhỏ Hảng Thị Công ở vùng cao Mù Cang Chải đã nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì theo đuổi nhạc cụ truyền thống này.
Giữa cánh đồng Mường Lò rộng lớn, cộng đồng người Thái đen bao đời nay vẫn gìn giữ những nét văn hóa truyền thống phong phú, độc đáo. Trong đó, phong tục cưới chính là bức tranh sinh động phản ánh triết lý nhân sinh và bản sắc văn hóa của người dân nơi đây.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, chiều 18/10, tại tổ dân phố Phúc Sơn, phường Cầu Thia diễn ra Hội thi "Bắt cá ruộng". Đây là nét sinh hoạt đặc trưng của cộng đồng vùng Mường Lò.
Sáng 18/10, tại Nhà văn hóa xã, UBND xã Hợp Thành tổ chức khai mạc Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trải nghiệm và quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương.
Tối 17/10, trong khuôn khổ Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, chương trình giao lưu văn nghệ và trình diễn trang phục dân tộc diễn ra sôi nổi, thu hút các thôn, liên thôn, câu lạc bộ và đội văn nghệ trên địa bàn xã tham gia.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, sáng 17/10, tại phường Nghĩa Lộ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức Vòng chung kết chương trình ẩm thực “Lào Cai - Chạm đỉnh vị giác” năm 2026. Đội thi xã Sín Chéng xuất sắc giành giải Nhất hạng mục “Mâm cơm du lịch xuất sắc” và giải phụ “Hương vị bản địa”.
Ngày 17/10, UBND xã Lao Chải tổ chức khai mạc lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” lần thứ 2 năm 2026.
Ngày 17/10, trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” lần thứ 2 năm 2026, xã Lao Chải tổ chức Hội thi trình diễn nghề truyền thống, thu hút sự tham gia của các đội thi đến từ các thôn trên địa bàn.
Trong khuôn khổ Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, ngày 17/10, nghi lễ "Then pang mảu" của đồng bào dân tộc Tày được thực hành, thể hiện lòng biết ơn trời đất, tổ tiên và ước vọng mùa màng tươi tốt. Đây là dịp để người dân, du khách hiểu hơn về giá trị văn hóa truyền thống, gìn giữ di sản và quảng bá bản sắc địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Sau mỗi đêm hội, những vòng xòe lại tiếp tục trong bản làng, sân trường, trong những cuộc sum họp của người dân. 5 năm kể từ ngày được UNESCO ghi danh, sức sống của Nghệ thuật Xòe Thái vẫn được bồi đắp từ những điều gần gũi ấy.
Sáng 17/10, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành của tỉnh đã đến thăm Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1998/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ Tư.
2.026 diễn viên cùng những vòng xòe rộng lớn, hoa văn thổ cẩm rực rỡ đã tạo nên đêm diễn ấn tượng tại Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.
Tối 16/10, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại xòe có sự góp mặt của 2.026 người.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, từ 17h30 ngày 16/10, dọc trục đường Điện Biên - Nguyễn Quang Bích - sân vận động Nghĩa Lộ, bắt đầu màn lễ hội đường phố sinh động, đậm đà bản sắc.
Vượt qua thời gian và những biến thiên lịch sử, qua bao đổi thay nhưng có một thứ vẫn vẹn nguyên. Nghệ thuật Xòe Thái vẫn sống trong lòng Nhân dân. Và người làm nên sức sống của Xòe vẫn chính là Nhân dân.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 diễn ra từ ngày 16/10 đến hết tháng 10/2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc tại khu vực phía Tây tỉnh Lào Cai. Điểm nhấn là Lễ khai mạc với chương trình nghệ thuật đặc biệt "Xoè Thái - Trọn một vòng yêu" diễn ra từ 20h00 ngày 16/10 tại sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, cùng chương trình diễu diễn đường phố, không gian văn hóa Tây Bắc và các hoạt động quảng bá, kết nối sản phẩm.
Những cánh quạt hồng mở đều trên nền áo trắng, váy đen; tà áo dài đỏ nối thành hàng trên những tuyến phố, trong sắc phục truyền thống, các diễn viên, nghệ nhân mang đến nhịp múa và nụ cười tươi tắn, làm rộn ràng đường phố Mường Lò.
Bằng tình yêu tha thiết với văn hóa dân tộc, ông Hờ A Thào (sinh năm 1974), ở thôn Tà Xùa, xã Hạnh Phúc, đã dành nhiều tâm huyết truyền dạy nghệ thuật thổi khèn, múa khèn Mông cho thế hệ trẻ.
Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.
