Người Mông Sa Pa vượt mưa, xuyên rừng hái chàm nhuộm vải

Cây chàm từ xa xưa đã gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Mông Sa Pa. Cộng đồng người Mông truyền tai nhau rằng "ở đâu có người Mông nơi đó có cây chàm" càng khẳng định vai trò quan trọng của loại cây này đối với mỗi thế hệ người Mông trên mảnh đất Sa Pa. 

Tháng 6 hằng năm là thời điểm người Mông ở Sa Pa tập trung thu hoạch chàm, chuẩn bị cho mùa dệt vải. Với hầu hết loại cây trồng, trời nắng sẽ thuận lợi để thu hoạch nhưng riêng với cây chàm, người dân thường hái vào ngày mưa, sau đó trồng luôn lứa mới. Thu hoạch chàm là quá trình công phu và vất vả nhưng cũng đầy ắp niềm vui, tiếng cười.

MEITU_20240615_212345751.jpg
Người Mông Sa Pa thường trồng chàm dưới tán rừng ẩm ướt. Nơi trồng chàm thường xa nhà, đi lại vất vả.
MEITU_20240615_212241480.jpg
Mỗi gia đình người Mông thường trồng 200 - 300 m2 cây chàm mới đủ nguyên liệu để dệt vải. Khi thu hoạch chàm, họ thường đi theo cặp vợ chồng, có thể nhờ sự hỗ trợ của họ hàng, làng xóm. Tròn 1 năm sau khi trồng, cây chàm đủ điều kiện để thu hoạch
Trong ảnh: Vợ chồng anh Sùng A Tráng (xã Mường Hoa) tranh thủ trời mưa vào rừng thu hoạch cây chàm.
MEITU_20240615_211758089.jpg
Những người phụ nữ cùng thôn đổi công giúp nhau thu hoạch chàm.
MEITU_20240615_210949789.jpg
Cây chàm gắn bó bền chặt với đời sống văn hóa của người Mông Sa Pa. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, hầu như người dân chỉ cần làm cỏ trên diện tích trồng chàm.
MEITU_20240615_212030350.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được tập kết tại một điểm chuẩn bị cho lên gùi.
MEITU_20240615_211508548.jpg
Đi bộ vượt núi trong điều kiện trời mưa, đường trơn trượt nhưng mỗi phụ nữ vẫn gùi 30 - 50 kg cây chàm. Điều này không thể làm khó họ.
MEITU_20240615_212514294.jpg
Đưa cây chàm về nhà.
MEITU_20240615_211913993.jpg
Người phụ nữ Mông này lên rừng hái chàm từ 6 giờ sáng. Bà đang trên đường gùi cây chàm về nhà ở thôn Thào Hồng Dến, xã Mường Hoa.
IMG_20240615_210636.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được cho vào thùng lớn, ngâm với nước 3 ngày 3 đêm.
MEITU_20240615_211646373.jpg
Đến khi cây mục, tạo thành nước màu xanh đen thì bỏ vôi bột vào khuấy kỹ. Khi bột chàm và vôi lắng xuống thì gạn hết nước đi, phần bột dưới đáy thùng được giữ lại, sử dụng cho các lần nhuộm vải. Phụ nữ người Mông có cách bảo quản bột chàm để sử dụng quanh năm. Nghề nhuộm chàm hiện trở thành dịch vụ trải nghiệm trong hầu hết các homestay của người Mông.
MEITU_20240615_212135662.jpg
Mỗi gia đình người Mông đều ngâm chàm trong nhiều thùng lớn và quy trình se lanh, dệt vải, may trang phục truyền thống không thể thiếu sắc chàm. Cây chàm chính là minh chứng cho việc làm chủ kỹ thuật nhuộm vải từ nguyên liệu tự nhiên của người Mông Sa Pa. Việc cộng đồng người Mông Sa Pa chú trọng phát triển diện tích cây chàm đã góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Độc đáo nét văn hóa Then của người Giáy

Độc đáo nét văn hóa Then của người Giáy

Trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Giáy ở Lào Cai, nghi lễ Then từ lâu đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh quen thuộc, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại, ở nhiều bản làng vùng cao, những thầy Then vẫn miệt mài giữ gìn nét đẹp văn hóa dân gian ấy như gìn giữ một phần hồn cốt của dân tộc mình.

Niềm tin của Tổng Bí thư Lê Duẩn vào thế hệ trẻ Việt Nam

Niềm tin của Tổng Bí thư Lê Duẩn vào thế hệ trẻ Việt Nam

Nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách “Tiền đồ rực rỡ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nằm trong tay thế hệ trẻ”, tuyển chọn các bài viết, bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư Lê Duẩn về thanh niên Việt Nam.

Dự kiến đầu tư 43 tỷ đồng tu bổ Khu di tích Căng - Đồn Nghĩa Lộ và đền thờ Cầm Hánh

Dự kiến đầu tư 43 tỷ đồng tu bổ Khu di tích Căng - Đồn Nghĩa Lộ và đền thờ Cầm Hánh

Chiều 24/3, Công ty TNHH Tư vấn đầu tư xây dựng Yên Bái phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nghĩa Lộ và UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức khảo sát hiện trạng Khu di tích lịch sử - văn hóa Căng và Đồn Nghĩa Lộ, đền thờ Cầm Hánh, nhằm xây dựng phương án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh Lào Cai.

fb yt zl tw