LCĐT - Người Mông xanh quan niệm vạn vật tồn tại trong thế giới nhân sinh đều có hồn. Vì vậy, mỗi dịp tết đến xuân về, mong muốn mời được tổ tiên, hồn thóc lúa, hồn vật nuôi, hồn nông cụ, hồn nước, hồn đất, những thứ gắn bó thường nhật với cuộc sống của mình cùng về ăn tết, cứ đến ngày 30 Tết, người Mông xanh ở vùng cao Nậm Xé (huyện Văn Bàn) lại tổ chức nghi lễ gọi hồn về ăn tết.
| Để chuẩn bị cho nghi lễ gọi hồn về ăn tết, gia chủ cùng con cháu trong gia đình cắt giấy, dán giấy bùa và vẽ trứng để chuẩn bị làm lễ. |
| Người Mông xanh vẽ lên quả trứng làm lễ hình kho thóc, bồ thóc, con trâu, gà, vịt, đồng bạc, cây lanh, hình người để tượng trưng cho hồn lúa, vải chàm, con người, nông sản, tiền, gia súc, gia cầm… |
| Chủ nhà làm lễ khấn gọi hồn về ăn tết với mâm lễ đơn giản gồm rổ gạo nếp, trứng đã vẽ và giấy bùa đặt ở gian chính giữa nhà. |
| Sau khi khấn gọi hồn xong, gia chủ dán giấy bùa lên bàn thờ tổ tiên, cửa chính nhà ở để làm mới ngôi nhà cầu mong năm mới may mắn, thuận lợi. |
| Dán giấy bùa lên nông cụ để “gọi hồn” nông cụ về ăn tết sau một năm gắn bó với con người, để năm mới tiếp tục lên nương, xuống ruộng lao động. |
| Dán giấy bùa lên chuồng gà cầu mong trong năm mới gà đẻ nhiều trứng, không dịch bệnh và chóng lớn. |
| Sau khi làm lễ gọi hồn xong, gạo nếp được đem xôi lên để cả nhà cùng ăn trong đêm ba mươi tết. |
| Trong ngày 30 tết, người Mông xanh còn giã bánh giày để cúng tổ tiên và cùng nhau đón tết đầm ấm, sum vầy. |