Nếp nhà sàn truyền thống ở bản Hụm

Cách trung tâm thành phố Sơn La khoảng 5 km, theo tuyến đường bê tông dẫn vào bản Hụm, xã Chiềng Xôm mùa này 2 bên đường, cánh đồng lúa xanh mướt, những ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái hiện ra với nét đặc trưng rất riêng đang được người dân nơi đây gìn giữ.

Ngôi nhà sàn truyền thống có đặc trưng gắn khau cút trên mái nhà tại bản Hụm, xã Chiềng Xôm.

Bản Hụm có 134 hộ, 560 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Thái. Ông Tòng Văn Bình, Trưởng bản, cho biết: Hiện nay, bản còn hơn 80 hộ đang sinh sống trong những ngôi nhà sàn truyền thống, người dân trong bản rất quý trọng và nhắc nhở nhau giữ gìn. Bản đã thành lập Câu lạc bộ văn hóa các dân tộc, với hơn 40 thành viên, tổ chức sinh hoạt dưới các nếp nhà sàn truyền thống, đàn ông thổi khèn bè, những cô gái đội chiếc khăn piêu nắm tay nhau cùng nhảy vũ điệu kết đoàn. Ngoài ra, nhân dân trong bản thường xuyên vệ sinh môi trường, xây dựng nếp sống văn hóa để những ngôi nhà sàn luôn sạch đẹp.

Ông Quàng Văn Khổ, người có uy tín của bản, nói: Nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái mang những nét kiến trúc thẩm mỹ đặc trưng và ý nghĩa riêng. Mái nhà sàn ở hai đầu hồi thường có cấu trúc khum khum như mai rùa, trên nóc nhà có gắn khau cút, vừa tạo điểm nhấn, vừa gợi sự liên tưởng tới sự chắc chắn, bền vững. Cầu thang thường có 7 hoặc 9 bậc, bởi đồng bào Thái quan niệm rằng bậc cầu thang là số lẻ thì mọi người trong nhà đều bình yên, may mắn. Ngày xưa, gầm sàn là nơi để các dụng cụ sản xuất, chăn nuôi, nhưng ngày nay thường là nơi sinh hoạt chung của gia đình.

Cùng tham quan một ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái trong bản, ông Quàng Văn Khổ nói thêm: Tập quán sinh sống của đồng bào Thái trước đây hay dựng nhà ở giữa những vùng thung lũng, gắn với ruộng đồng và rừng núi đã hình thành nên lối kiến trúc độc đáo, phù hợp với điều kiện thực tế có sàn cao giúp ngôi nhà tránh được ẩm thấp, thú dữ; kết cấu nhà chắc chắn giúp trụ vững với thời tiết khắc nghiệt vùng cao, tồn tại đến vài chục năm và được bao thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ đến tận hôm nay. Nhà sàn truyền thống làm bằng gỗ không mối mọt, trước đây mái lợp bằng cỏ gianh già cắt vào cuối mùa thu, phơi khô, đan thành từng phên, buộc bằng lạt giang bền chắc, bây giờ mái nhà đã được thay thế bằng ngói đỏ hoặc bằng tôn.

Hiện nay, những nếp nhà sàn ở bản Hụm không chỉ là nơi sinh hoạt của các gia đình mà còn có thể tạo ra thu nhập nhờ làm du lịch cộng đồng. Ngôi nhà sàn hơn 30 năm tuổi của gia đình ông Lò A Phủ là một trong những ngôi nhà sàn đẹp nhất ở bản Hụm. Năm 2017, gia đình ông được UBND xã Chiềng Xôm chọn, triển khai mô hình nhà nghỉ cộng đồng (homestay).

Ông Lò A Phủ nói: Gia đình đã đầu tư 200 triệu đồng chỉnh trang ngôi nhà, mua thêm chăn màn và các đồ dùng sinh hoạt, gầm sàn được cải tạo ngăn chia thành các phòng nhưng không phá vỡ nét kiến trúc ngôi nhà. Hiện nay, ngôi nhà đảm bảo cho trên 20 khách nghỉ, giá 80 nghìn đồng/ngày/người. Ngoài ra, gia đình còn phục vụ nhu cầu ẩm thực với các món ăn đặc trưng của dân tộc Thái, như: Cá nướng, xôi, cơm lam và tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ.

Ông Lèo Văn Hưởng, Chủ tịch UBND xã Chiềng Xôm, cho biết: Xã tích cực tuyên truyền, vận động người dân gìn giữ những nếp nhà sàn truyền thống, bảo tồn các giá trị văn hóa địa phương không chỉ riêng bản Hụm, mà còn ở bản Tông, Phiêng Ngùa, Tông Nọi. Đồng thời, hỗ trợ nhân dân xây dựng, cải tạo nhà ở, đáp ứng tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

Nhà sàn truyền thống mang những giá trị tinh thần, là nơi lưu giữ những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Dù cuộc sống ngày một hiện đại, song nhiều gia đình ở bản Hụm vẫn giữ lại những nếp nhà sàn truyền thống cho thế hệ sau.

Bài, ảnh: Thu Trà

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xin chữ đầu năm lan tỏa giá trị "mùng 3 Tết thầy"

Xin chữ đầu năm lan tỏa giá trị "mùng 3 Tết thầy"

Trong dịp Tết cổ truyền, tục xin chữ đầu năm không chỉ gửi gắm ước vọng bình an, may mắn mà còn góp phần lan tỏa giá trị “tôn sư trọng đạo” qua truyền thống mùng 3 Tết thầy. Nét đẹp văn hóa ấy nhắc nhớ đạo lý hiếu học, tri ân người trao truyền tri thức, được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Ăn tết ở bản.

Ăn Tết ở bản

Không đơn thuần là đi du lịch, nghỉ dưỡng, dịp Tết, nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn ăn Tết ở bản, hòa chung với nhịp sống dân dã, đậm đà bản sắc văn hoá của đồng bào các dân tộc. Với họ, Tết thực sự là trải nghiệm đáng nhớ.

Tết của người trẻ

Tết của người trẻ

Sau khi hoàn thành các lễ nghi truyền thống và chúc Tết họ hàng, giới trẻ bắt đầu hành trình "ăn Tết" theo cách riêng của mình. Từ quán cà phê yên tĩnh, rạp chiếu phim đến các điểm check-in náo nhiệt, những người trẻ đang tận hưởng khoảng thời gian dành cho bản thân và bạn bè, tạo nên sắc màu tươi trẻ, năng động trong những ngày đầu xuân.

Tưng bừng Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển xã Trịnh Tường

Tưng bừng Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển xã Trịnh Tường

Ngày 18/2 (mùng 2 Tết Bính Ngọ), tại thôn Ná Lùng, xã Trịnh Tường đã diễn ra Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là lần đầu tiên địa phương tổ chức ngày hội với quy cấp thôn, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu năm mới.

Tết Nguyên đán 2026: Ý nghĩa Lễ hóa vàng ngày Tết

Tết Nguyên đán 2026: Ý nghĩa Lễ hóa vàng ngày Tết

Lễ cúng hóa vàng là nghi thức không thể thiếu trong dịp Tết của các gia đình Việt, mang ý nghĩa tiễn đưa các cụ về cõi âm, thể hiện lòng tôn kính, biết ơn Tổ tiên luôn che chở, phù hộ cho con cháu. Ngoài ra, việc hóa vàng còn mang ý nghĩa đón thần tài, thần lộc về cho gia đình.

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Trong không gian thờ tự của người Dao ở Lào Cai, bộ tranh thờ không chỉ là tác phẩm hội họa dân gian, mà còn hàm chứa tri thức, tín ngưỡng và lịch sử của cộng đồng. Trong đó, hình tượng ngựa vừa là vật nuôi quen thuộc, vừa là linh vật thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người Dao qua nhiều thế hệ.

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, đi lễ chùa đầu năm đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt, phản ánh sinh hoạt tín ngưỡng và đời sống tinh thần của đông đảo người dân. Mỗi độ xuân về, người dân từ khắp mọi miền đất nước lại nô nức tới đền, chùa dâng lễ, thắp hương, thành tâm cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc và may mắn.

Khát vọng bay giữa trời xuân

Khát vọng bay giữa trời xuân

Với đồng bào người Tày, người Dao ở Lào Cai, ném còn là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết đến, Xuân về. Ẩn trong những quả còn là giá trị nhân văn, mơ ước, khát khao năm mới có cuộc sống đủ đầy, ấm no.

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Trên địa bàn xã Hợp Thành có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Tày cư trú lâu đời tại các thôn Tượng 1, Tượng 3, Cáng 1, Cáng 2… Thời gian qua, UBND xã đã tuyên truyền, vận động các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa, văn nghệ thành lập Câu lạc bộ Bản sắc văn hóa dân tộc Tày xã Hợp Thành, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Những ngày Tết, trên khắp các nẻo đường du xuân, trong không gian linh thiêng của đền chùa hay giữa nhịp sống rộn ràng nơi phố thị, chúng ta đều dễ dàng bắt gặp những tà áo dài truyền thống mềm mại, duyên dáng. Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, áo dài còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, làm đẹp cho ngày xuân.

Ngựa trong nhạc Việt

Ngựa trong nhạc Việt

Từ tân nhạc tiền chiến đến nhạc trẻ, từ khúc hùng ca, tình ca đến thiếu nhi, hình tượng ngựa đã rong ruổi qua nhiều thế hệ sáng tác, trở thành biểu tượng đa nghĩa về tự do, thân phận và khát vọng trong âm nhạc Việt Nam.

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.

Đi lễ đầu năm

Đi lễ đầu năm

Đã thành thông lệ, vào ngày đầu tiên của năm mới, người dân từ khắp nơi lại nô nức đổ về Đền Thượng - Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia trên địa bàn phường Lào Cai để cầu bình an, hướng lòng mình đến những điều thiện lành.

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Cộng đồng người Xá Phó (một nhóm thuộc dân tộc Phù Lá) sinh sống ở những vùng núi cao như xã Mường Bo (tỉnh Lào Cai). Đến nay, người Xá Phó vẫn còn gìn giữ được nét đẹp trong trang phục truyền thống, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo.

fb yt zl tw