Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đường hoa phụ nữ góp phần làm đẹp vùng cao xã Nậm Xé

Đường hoa phụ nữ góp phần làm đẹp vùng cao xã Nậm Xé

Hội Phụ nữ xã Nậm Xé đã triển khai mô hình trồng đường hoa dã quỳ tại tuyến đường liên thôn Tu Hạ – Tu Thượng. Với sự chung tay, góp sức của hội viên, phụ nữ, đến nay địa phương đã có 2 km đường hoa, tạo điểm nhấn cảnh quan, góp phần làm đẹp diện mạo vùng cao.

Púng Luông chủ động phòng, chống rét cho học sinh

Púng Luông chủ động phòng, chống rét cho học sinh

Những ngày này, khi không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ tại các xã vùng cao của tỉnh Lào Cai liên tục giảm sâu. Ban ngày sương mù dày đặc, ban đêm giá rét, có thời điểm nền nhiệt xuống dưới 10 độ C, thậm chí thấp hơn. Tại xã Púng Luông - địa bàn vùng cao với độ cao trên 1.400 m so với mực nước biển - rét đậm, rét hại đã và đang tác động trực tiếp đến sinh hoạt, học tập của học sinh.

Lan tỏa những hành trình nhân văn

Lan tỏa những hành trình nhân văn

Năm 2025, cùng với triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia, đời sống Nhân dân trong tỉnh tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, trên địa bàn còn không ít hộ gặp khó khăn cần được quan tâm, sẻ chia. Vì vậy, công tác bảo đảm an sinh xã hội được các ngành, địa phương đặc biệt chú trọng, nhằm giúp các hộ hoàn cảnh khó khăn ổn định đời sống, vui xuân, đón Tết.

Không khí lạnh tăng cường các tỉnh phía Bắc, có nơi nhiệt độ giảm từ 4 - 7 độ

Không khí lạnh tăng cường các tỉnh phía Bắc, có nơi nhiệt độ giảm từ 4 - 7 độ

Ngày 7/1, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến phía Bắc của khu vực Trung Trung Bộ. Ở Trung Trung Bộ có mưa, mưa rào; nhiệt độ giảm từ 4-7 độ. Ở vịnh Bắc Bộ đã có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8; vùng biển phía Tây khu vực Nam Biển Đông có gió mạnh cấp 7, giật cấp 8.

Duy trì tiêm chủng mở rộng an toàn cho trẻ

Duy trì tiêm chủng mở rộng an toàn cho trẻ

Những ngày này không khí lạnh tràn về khiến nhiệt độ giảm sâu, đặc biệt là tại các khu vực vùng cao. Tại các trạm y tế trên địa bàn, hoạt động tiêm chủng mở rộng cho trẻ em vẫn được triển khai theo kế hoạch, bảo đảm an toàn và đúng quy định, góp phần quan trọng vào công tác phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Điểm tựa vững chắc của người lao động

Công đoàn các Khu công nghiệp: Điểm tựa vững chắc của người lao động

Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, tổ chức công đoàn tại các khu công nghiệp tỉnh Lào Cai tiếp tục khẳng định vai trò điểm tựa của người lao động thông qua các hoạt động thiết thực, từ cải thiện bữa ăn ca, đối thoại, bảo vệ quyền lợi tại cơ sở đến các chương trình chăm lo diện rộng, góp phần bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên.

"Chìa khóa" mở lối thoát nghèo ở vùng cao

"Chìa khóa" mở lối thoát nghèo ở vùng cao

Đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề cho người lao động luôn là ưu tiên hàng đầu của tỉnh Lào Cai trong những năm gần đây. Đặc biệt, việc đào tạo nghề cho lao động trẻ được coi là giải pháp quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.

"Tam giác giáo dục" chung sức hóa giải thách thức

"Tam giác giáo dục" chung sức hóa giải thách thức

Nhà trường, gia đình và xã hội luôn được coi là “tam giác giáo dục” trong tư vấn, hỗ trợ, giáo dục học sinh. Việc tăng cường phối hợp giữa “ba nhà” không chỉ tạo môi trường giáo dục nhất quán, toàn diện mà còn giúp hiểu rõ, hỗ trợ học sinh hiệu quả và giải quyết các thách thức giáo dục hiện đại.

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học: Không dàn hàng ngang

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học: Không dàn hàng ngang

Thực chất cho thấy, chất lượng dạy và học tiếng Anh còn nhiều chênh lệch, đặc biệt ở vùng khó khăn, khi năng lực học sinh chưa đồng đều, điều kiện dạy học hạn chế và thiếu giáo viên. Những bất cập này đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

[Infographic] Quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

[Infographic] Quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 351/2025/NĐ-CP ngày 30/12/2025 quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, làm căn cứ đo lường mức độ thiếu hụt về thu nhập và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân, phục vụ thực hiện các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

fb yt zl tw