Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đồng Ruộng đón Tết

Đồng Ruộng đón Tết

Những ngày cuối năm, đồng bào người Mông thôn Đồng Ruộng, xã Quy Mông tranh thủ dọn nhà, chuẩn bị lương thực, thực phẩm, quần áo mới… để đón Tết cổ truyền 2026.

Bộ Y tế cảnh báo khẩn về sữa công thức Aptamil đang bị thu hồi vì nhiễm độc tố

Bộ Y tế cảnh báo khẩn về sữa công thức Aptamil đang bị thu hồi vì nhiễm độc tố

Tối 25/1, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố về việc cảnh báo sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula 800g do có nguy cơ nhiễm cereulide, một loại độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ nhỏ.

Trò chuyện cùng "hai giải Nhất" quốc gia THPT của Lào Cai

Trò chuyện cùng "hai giải Nhất" quốc gia THPT của Lào Cai

Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 - 2026 khép lại với những con số ấn tượng: tỉnh Lào Cai xếp thứ 8 toàn quốc, giành tổng cộng 134 giải ở tất cả các môn thi. Trong bảng thành tích ấy, hai giải Nhất quốc gia ở môn Ngữ văn và Địa lý nổi bật như những điểm sáng đặc biệt. Cả hai giải Nhất đều thuộc về học sinh của Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành - ngôi trường nhiều năm liền là một trong những “cái nôi” đào tạo học sinh mũi nhọn của tỉnh. 

Cảnh báo rủi ro từ các dịch vụ làm đẹp cấp tốc dịp Tết

Cảnh báo rủi ro từ các dịch vụ làm đẹp cấp tốc dịp Tết

Thời điểm cận Tết Nguyên đán, nhu cầu làm đẹp gia tăng kéo theo số ca tai biến thẩm mỹ cũng tăng. Tâm lý nôn nóng muốn “đẹp nhanh” khiến không ít người lựa chọn các cơ sở thẩm mỹ không được cấp phép, sử dụng sản phẩm kém chất lượng, dẫn đến nhiều trường hợp biến chứng nặng, phải nhập viện điều trị.

Tuyển sinh đại học 2026: Chọn lọc kỳ thi riêng

Tuyển sinh đại học 2026: Chọn lọc kỳ thi riêng

Trong bối cảnh tuyển sinh đại học năm 2026 ở Việt Nam có nhiều thay đổi lớn, một trong những điểm đáng chú ý là sự mở rộng mạnh mẽ của các kỳ thi riêng do nhiều trường đại học tổ chức và ngày càng nhiều trường sử dụng kết quả của các kỳ thi này để xét tuyển đầu vào. Điều này không chỉ tạo thêm lựa chọn cho thí sinh mà còn thay đổi cách thức tuyển chọn, đánh giá năng lực thực tế của người học.

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Bằng việc đưa nghề truyền thống của các dân tộc tại địa phương vào tiết học trải nghiệm, Trường Mầm non Hợp Thành (xã Hợp Thành) đã góp phần đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, khơi dậy hứng thú học tập cho trẻ, đồng thời gieo mầm tình yêu văn hóa, ý thức trân trọng lao động và gìn giữ bản sắc địa phương ngay từ những năm đầu đời.

Giáo dục Lào Cai viết tiếp trang mới trong kỷ nguyên vươn mình

Giáo dục Lào Cai viết tiếp trang mới trong kỷ nguyên vươn mình

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rất tốt đẹp. Những định hướng lớn được Đại hội xác định đang mở ra kỳ vọng về sự chuyển biến mạnh mẽ trong thực tiễn. Với ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, nhiệm vụ được đặt ra tại Đại hội: "Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới" là định hướng để ngành tự tin viết tiếp những trang mới trong kỷ nguyên vươn mình.

Sôi nổi phong trào trồng cây, trồng hoa ở Đông Cuông

Sôi nổi phong trào trồng cây, trồng hoa ở Đông Cuông

Trong không khí rộn ràng chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, phong trào “Đất trống bừng sắc hoa – Đông Cuông khoe sắc thắm” đã và đang tạo nên điểm nhấn rõ nét trong chỉnh trang cảnh quan nông thôn ở xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai. 

Sôi nổi hội trại “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”

Sôi nổi hội trại “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”

Trong 2 ngày (24 - 25/1), Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai đã tổ chức hội trại STEM với chủ đề “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”, mang đến không gian trải nghiệm sáng tạo giàu bản sắc, lan tỏa tinh thần sẻ chia vì cộng đồng.

Xã Dương Quỳ mở rộng đường giao thông nông thôn

Xã Dương Quỳ mở rộng đường giao thông nông thôn

Chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Dương Quỳ đã tổ chức lễ phát động ra quân phong trào “Toàn dân tham gia xây dựng đường giao thông nông thôn” năm 2026 tại thôn Bản Bô.

Xã Sơn Lương: Hơn 400 triệu đồng được trao tại chương trình “Tình nguyện mùa đông”

Xã Sơn Lương: Hơn 400 triệu đồng được trao tại chương trình “Tình nguyện mùa đông”

Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Lào Cai vừa phối hợp với Câu lạc bộ Ước mơ xanh tỉnh Ninh Bình tổ chức chương trình “Tình nguyện mùa đông” tại xã Sơn Lương, trao tặng nhiều phần quà thiết thực với tổng trị giá hơn 400 triệu đồng cho học sinh và các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

fb yt zl tw