Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Lá chắn” vững chắc để bảo vệ cuộc sống bình yên

“Lá chắn” vững chắc để bảo vệ cuộc sống bình yên

Thời gian qua, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, Công an tỉnh Lào Cai đã tăng cường tuyên truyền quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho Nhân dân. Qua đó, tạo nên “lá chắn” vững chắc bảo vệ cuộc sống bình yên và phát triển bền vững.

5 lợi ích khi uống trà xanh pha mật ong

5 lợi ích khi uống trà xanh pha mật ong

Trà xanh pha mật ong là thức uống tự nhiên giàu giá trị sinh học. Khi sử dụng đúng cách, sự kết hợp này giúp thư giãn tinh thần, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện làn da và tăng cường hệ miễn dịch.

Hài hòa lợi ích khi tăng lương tối thiểu vùng

Hài hòa lợi ích khi tăng lương tối thiểu vùng

Ngày 10/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách an sinh xã hội.

Thời tiết ngày 5/1: Bắc Bộ mưa rét, vùng núi có nơi dưới 5 độ C

Thời tiết ngày 5/1: Bắc Bộ mưa rét, vùng núi có nơi dưới 5 độ C

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn, ngày 5/1, bộ phận không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam và ảnh hưởng đến thời tiết nhiều khu vực trên cả nước. Ở Bắc Bộ đã xuất hiện mưa rải rác, nền nhiệt phổ biến 16 - 19 độ C, có nơi dưới 14 độ C, riêng vùng núi Đông Bắc Bộ dao động 12 - 15 độ C.

Trưởng thôn tận tâm, gần dân, hiểu dân

Trưởng thôn tận tâm, gần dân, hiểu dân

Ở thôn Bùn 4, xã Bảo Hà, con đường gom liên thôn đang dần hình thành không chỉ là một công trình giao thông, mà còn là kết quả của cả một quá trình vận động bền bỉ, kiên trì của Trưởng thôn Trương Văn Thật - người đã “nối” được lòng dân để cùng chung tay vì lợi ích chung.

Phình Hồ chủ động phòng, tránh rét cho học sinh

Phình Hồ chủ động phòng, tránh rét cho học sinh

Xã Phình Hồ là địa phương nằm ở vùng núi cao với địa hình chia cắt, khí hậu khắc nghiệt, mùa đông thường xuyên xuất hiện rét đậm, rét hại kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, học tập của học sinh. Vì vậy, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương và các trường học trên địa bàn xã đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phòng, chống rét, bảo đảm an toàn sức khỏe và duy trì nền nếp học tập cho học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi hội thi giã bánh giầy tại Mù Cang Chải

Sôi nổi hội thi giã bánh giầy tại Mù Cang Chải

Trong không khí se lạnh đặc trưng của những ngày đầu Xuân 2026, xã Mù Cang Chải rộn ràng tổ chức Hội thi giã bánh giầy truyền thống - hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ dày và chuỗi sự kiện chào Xuân, thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương tham gia.

Kỳ vọng từ những công trình trường học biên giới

Kỳ vọng từ những công trình trường học biên giới

Những ngày này, khi màn sương mù còn giăng kín các sườn núi nơi biên cương Lào Cai, tiếng máy xúc, máy gạt vang lên đều đặn, mở từng lớp đất, đá để tạo mặt bằng mới cho các công trình trường học nội trú đang dần hình thành. Nhịp công trường mang theo niềm hy vọng về tương lai học tập tốt đẹp hơn cho hàng nghìn học sinh vùng cao.

Rạng danh truyền thống hiếu học dòng họ

Rạng danh truyền thống hiếu học dòng họ

Hơn 70 gia đình với gần 400 nhân khẩu, dòng họ Sa xã Cát Thịnh hiện có 68 đảng viên, 70 người có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học, trong đó có 4 thạc sĩ... Các thế hệ con cháu đã không ngừng nỗ lực, cùng nhau viết tiếp những trang vàng hiếu học của dòng họ Sa. 

fb yt zl tw