Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Cõng” chữ vượt dốc

“Cõng” chữ vượt dốc

Những tên thôn như Phù Lá Ngài, Mà Sa Phìn, thuộc xã Minh Lương từng khiến nhiều người e ngại khi nhắc tới. Đó là những thôn ở lưng chừng núi, đường đi quanh co, nhiều đoạn xuống cấp, đặc biệt khó khăn vào mùa mưa, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn. Giữa những gian nan ấy, sự học vẫn được duy trì. Ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS số 2 Nậm Xây, mỗi ngày đến lớp của học sinh là cả sự nỗ lực; mỗi chuyến đi vận động học sinh ra trường cũng là một hành trình của các thầy, cô.

Phường Sa Pa khen thưởng 2 vận động viên đạt thành tích cao tại các giải chạy quốc tế

Phường Sa Pa khen thưởng 2 vận động viên đạt thành tích cao tại các giải chạy quốc tế

Chiều 4/9, UBND phường Sa Pa tổ chức phiên họp thường kỳ tháng 9, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 8 tháng đầu năm 2026; khen thưởng 2 vận động viên Hà Thị Hậu, Ngô Văn Chính có thành tích xuất sắc tại các giải chạy quốc tế, đồng thời ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai Đề án Bảo tồn và phát triển cây ăn quả ôn đới bản địa giai đoạn 2026 - 2031.

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027

Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai trân trọng giới thiệu thư của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động trong ngành giáo dục; các cháu học sinh, sinh viên, học viên cùng các bậc phụ huynh trong cả nước nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027.

Nặng nghĩa tri ân, trọn vẹn chính sách

Nặng nghĩa tri ân, trọn vẹn chính sách

Không chỉ thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ ưu đãi, tỉnh Lào Cai đang từng bước đổi mới cách chăm lo người có công theo hướng thiết thực, toàn diện hơn. Từ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, số hóa hồ sơ, chi trả không dùng tiền mặt đến chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở, thăm hỏi, tặng quà..., sự tri ân đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, để chính sách đến đúng người, đúng thời điểm và ngày càng gần hơn với cuộc sống.

Thanh niên Lào Cai chủ động hội nhập quốc tế, đưa sản vật quê hương ra thế giới

Thanh niên Lào Cai chủ động hội nhập quốc tế, đưa sản vật quê hương ra thế giới

Hội nhập quốc tế mở ra không gian phát triển rộng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với thế hệ trẻ về tri thức, ngoại ngữ, công nghệ và khả năng thích ứng. Trong dòng chảy ấy, tuổi trẻ Lào Cai đang chủ động chuẩn bị hành trang để không chỉ nắm bắt cơ hội mà từng bước khẳng định vai trò của mình trong môi trường rộng mở.

Lào Cai chủ động bảo vệ sức khỏe học sinh ngay từ đầu năm học mới

Lào Cai chủ động bảo vệ sức khỏe học sinh ngay từ đầu năm học mới

Bước vào năm học 2026 - 2027, cùng với chuẩn bị cơ sở vật chất và các điều kiện dạy học, công tác bảo đảm sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh cho học sinh đang được các trường học trên địa bàn tỉnh chú trọng. Nhiều giải pháp được triển khai ngay từ đầu năm học nhằm tạo môi trường học tập an toàn, giúp học sinh yên tâm học tập và rèn luyện

Trao kinh phí hỗ trợ làm nhà cho thân nhân, người thờ cúng liệt sĩ ở phường Trung Tâm

Trao kinh phí hỗ trợ làm nhà cho thân nhân, người thờ cúng liệt sĩ ở phường Trung Tâm

Chiều 4/9, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai phối hợp với các đơn vị tài trợ và phường Trung Tâm tổ chức Lễ bàn giao, trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho 4 hộ gia đình là thân nhân, người thờ cúng liệt sĩ trên địa bàn phường. Hoạt động thể hiện sự quan tâm, tri ân đối với các gia đình liệt sĩ, đồng thời góp phần hỗ trợ các hộ cải thiện điều kiện nhà ở, ổn định cuộc sống.

fb yt zl tw