Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Những ngày cuối năm, khi sắc xuân lan tỏa khắp núi rừng Tây Bắc, không khí Tết đã hiện hữu trên từng nếp nhà, con đường, triền đồi. Với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa bão trên địa bàn tỉnh Lào Cai, mùa xuân năm nay càng thêm ý nghĩa. Sau những tháng ngày khó khăn, mất mát, họ được đón Tết trong những ngôi nhà mới vững chãi, an toàn và thấm đượm nghĩa tình.

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Cảnh sát giao thông Lào Cai dùng xe công vụ hỗ trợ đưa cháu bé bị ngã từ tầng 2 đi cấp cứu

Khoảng 17 giờ, ngày 13/02, tại Km62 Quốc lộ 70 (địa phận xã Bảo Ái), trong khi làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Tổ công tác thuộc Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai đã tiếp nhận đề nghị khẩn cấp của anh Bàn Văn Nam (sinh năm 1998, trú thôn Ngòi Thìu, xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai) về việc hỗ trợ đưa cháu bé đi cấp cứu.

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Mang Tết đến cho đoàn viên, người lao động

Tại các công ty, nhà máy, doanh nghiệp trên địa bàn Lào Cai, những phần quà Tết, chuyến xe nghĩa tình và hoạt động chăm lo thiết thực đang được triển khai đồng loạt. Không chỉ “trao tay” món quà vật chất, các cấp công đoàn và doanh nghiệp còn “trao gửi” sự sẻ chia, giúp công nhân vơi bớt khó khăn, yên tâm bám việc, gắn bó lâu dài để Tết đến gần hơn với mọi gia đình.

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Vượt lên nghịch cảnh, viết tiếp ước mơ

Mặc dù mồ côi và nghèo khó, những học sinh tại trường Cao đẳng Nghề Yên Bái tỉnh Lào Cai vẫn miệt mài bên xưởng máy, giảng đường với quyết tâm: Học nghề để thay đổi số phận. Trên hành trình ấy, các em không hề đơn độc bởi luôn có sự sát cánh của thầy cô và vòng tay nhân ái từ cộng đồng. Những món quà Tết ý nghĩa là nguồn động viên tinh thần giúp các em vững tin viết tiếp giấc mơ lập nghiệp.

Niềm vui đoàn viên sau hành trình khoác áo lính

Niềm vui đoàn viên sau hành trình khoác áo lính

Sau hai năm rèn luyện trong môi trường quân ngũ, những ngày giáp Tết Nguyên đán năm nay, nhiều chiến sĩ hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã trở về quê hương. Tết không chỉ là khoảnh khắc chuyển giao năm mới, mà còn là thời điểm của đoàn viên, của những cái ôm sum vầy sau quãng thời gian xa cách, của niềm vui trưởng thành sau hành trình khoác áo lính.

Khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc tại phường Cam Đường

Khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc tại phường Cam Đường

Nhân dịp chào Xuân Bính Ngọ 2026, hướng tới kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2026) và chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, sáng 13/2, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Đường phối hợp với các chi bộ khu dân cư tổ chức khánh thành tuyến đường cờ Đảng, cờ Tổ quốc trên địa bàn phường.

Đằng sau một gian hàng đẹp

Đằng sau một gian hàng đẹp

Tại phường Lào Cai, những chậu lan “đứng dáng” ngày Tết cùng các gốc đào Bắc Hà rực rỡ trên đường An Dương Vương đã tạo nên điểm nhấn cảnh quan nổi bật, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Đằng sau vẻ đẹp hài hòa ấy là một quy trình kỹ thuật được thực hiện chặt chẽ và công phu.

Hội LHPN tỉnh Lào Cai trao đổi nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP ở địa phương

Đổi mới phương thức hoạt động để phù hợp với thực tiễn

Giữa mây núi trùng điệp của miền biên viễn Lào Cai, ở đâu có bước chân người phụ nữ, ở đó có bóng dáng tổ chức hội. Từ những thôn, bản heo hút nơi lưng chừng núi đến phố thị sôi động, phương châm “Nơi nào có phụ nữ, nơi đó có tổ chức hội” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành mạch chảy xuyên suốt trong hành động.

Dịp đầu xuân mới, khu dân cư bản Hốc tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Du xuân Bản Hốc

Nằm bên dòng suối Nhì thơ mộng, khu dân cư bản Hốc, xã Văn Chấn sở hữu cảnh quan thiên nhiên hài hòa cùng bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào Thái. Không chỉ vậy, nơi đây còn được thiên nhiên ưu đãi nguồn suối khoáng nóng dồi dào - lợi thế quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng.

Niềm vui trước thềm năm mới ở vùng cao Chế Tạo

Niềm vui trước thềm năm mới ở vùng cao Chế Tạo

Những ngày này, không khí chào đón Tết Nguyên đán đã rộn ràng khắp xã vùng cao Chế Tạo. Trên những con đường nông thôn vừa được đầu tư xây dựng hay phía trước mỗi căn nhà, sắc cờ Tổ quốc được người dân treo nổi bật giữa núi rừng. Tiếng giã bánh giầy xen tiếng nói cười… Tất cả hòa quyện tạo nên nhịp điệu tươi vui của những ngày giáp Tết.

Mùa làm mứt Tết

Mùa làm mứt Tết

Những ngày giáp Tết, khi tiết trời se lạnh, mùi gừng cay, dừa sên ngọt, vỏ bưởi thoang thoảng lan tỏa từ nhiều gian bếp nhỏ. Mùa làm mứt Tết lại về. Giữa thị trường bánh kẹo, mứt Tết bày bán sẵn đa dạng về chủng loại, mẫu mã và giá cả, không ít gia đình vẫn chọn cách tự tay làm mứt để thưởng thức trong những ngày đầu năm, như một cách gìn giữ hương vị Tết xưa.

Người kết nối những “ngân hàng máu sống” nơi tuyến cơ sở

Người kết nối những “ngân hàng máu sống” nơi tuyến cơ sở

“Một giọt máu cho đi - một cuộc đời ở lại” - với y sĩ Đặng Thị Phương Lan, Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai, đó không chỉ là khẩu hiệu quen thuộc trong các chiến dịch vận động hiến máu, mà là lý tưởng sống chị bền bỉ theo đuổi suốt nhiều năm qua. Ba mươi năm khoác áo blouse trắng, 25 lần hiến máu, nhiều lần hiến máu cấp cứu cho bệnh nhân nặng, hành trình của chị là câu chuyện lặng lẽ nhưng thấm đẫm lòng nhân ái và trách nhiệm của người thầy thuốc đối với sự sống con người.

Hân hoan đón Tết

Hân hoan đón Tết

Thời điểm này, các địa phương trong tỉnh rộn ràng không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán. Từ các xã, phường trung tâm đến vùng cao, mỗi con đường, góc chợ, từng nếp nhà đều bừng lên sắc xuân và niềm vui sum vầy. Không khí tất bật dọn dẹp, mua sắm, chuẩn bị Tết cũng cho thấy nét đẹp văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ, phát huy, đồng thời phản ánh đời sống người dân ngày càng ổn định, đủ đầy hơn.

fb yt zl tw