Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trao quà Tết tại xã Khánh Yên

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trao quà Tết tại xã Khánh Yên

Nhân dịp chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 9/2, Đoàn công tác của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy do đồng chí Phan Quốc Nghĩa - Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn, phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tổ chức thăm hỏi và trao quà Tết cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại xã Khánh Yên.

Thị trường đồ lễ Táo Quân: Giá tăng nhẹ, sức mua giảm

Thị trường đồ lễ Táo Quân: Giá tăng nhẹ, sức mua giảm

Cận ngày 23 tháng Chạp - lễ tiễn ông Công, ông Táo về trời, thị trường đồ lễ tại các chợ truyền thống ở Lào Cai bắt đầu sôi động. Tuy nhiên, trái với không khí mua sắm thường thấy, năm nay, giá nhiều mặt hàng chỉ tăng nhẹ, trong khi sức mua của người dân lại giảm đáng kể so với cùng kỳ các năm trước.

Tết sớm với công nhân

Tết sớm với công nhân

Những ngày cuối năm, khi không khí Xuân bắt đầu lan tỏa khắp phố phường, tại nhiều nhà máy, khu công nghiệp ở Lào Cai, Tết dường như đến sớm hơn với người lao động. Không chỉ là những phần thưởng, chế độ lương được cải thiện, mà còn là sự sẻ chia, quan tâm từ doanh nghiệp, công đoàn, giúp công nhân cảm nhận rõ hơn niềm vui sum vầy, sự ấm áp tại nơi làm việc.

Lấy người dân là trung tâm phục vụ

Lấy người dân là trung tâm phục vụ

Đẩy mạnh cải cách hành chính, lấy người dân làm trung tâm phục vụ là mục tiêu xuyên suốt trong lộ trình chuyển đổi số của tỉnh Lào Cai. Từ việc mở rộng danh mục dịch vụ công trực tuyến đến triển khai các mô hình hỗ trợ thông minh tại cơ sở, tỉnh đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Ngành y tế Lào Cai tăng cường các biện pháp bảo đảm công tác y tế dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Ngành y tế Lào Cai tăng cường các biện pháp bảo đảm công tác y tế dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Nhằm bảo đảm tốt công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân trước, trong và sau dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (thời gian nghỉ Tết kéo dài 9 ngày, từ 14 - 22/2), Sở Y tế đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc và các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm.

"Tây ăn tết ta" và "ta ăn tết bên tây"

"Tây ăn tết ta" và "ta ăn tết bên tây"

Tết Bính Ngọ 2026 đến trong không khí tươi vui khi đất nước đạt được nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực, vị thế được củng cố trên trường quốc tế; đặc biệt, Đại hội XIV của Đảng thành công tốt đẹp, mở ra kỷ nguyên phát triển cho cả dân tộc. 

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Thời gian qua, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) triển khai mô hình “Trải nghiệm làng nghề truyền thống” tại khuôn viên nhà trường. Thông qua phương pháp “học đi đôi với hành”, mô hình không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử dân tộc mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng sống, khơi dậy tinh thần sáng tạo và ý thức gìn giữ bản sắc truyền thống.

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường từ học đường

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường từ học đường

Thời gian qua, cùng với đổi mới công tác dạy học, ngành giáo dục tỉnh còn chú trọng xây dựng môi trường giáo dục xanh, sạch, đẹp và bồi đắp ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh. Qua đó, các trường học không chỉ tạo không gian học tập trong lành, an toàn mà còn góp phần hình thành thế hệ học sinh có trách nhiệm với môi trường sống.

fb yt zl tw