Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

[Ảnh] Xuân về trên rẻo cao Tà Xi Láng

[Ảnh] Xuân về trên rẻo cao Tà Xi Láng

Tiết trời sang xuân càng tôn thêm vẻ đẹp nguyên sơ và yên bình ở vùng cao xã Tà Xi Láng. Thời điểm này đến Tà Xi Láng, đâu đâu cũng là sắc thắm của hoa đào, thảng trong gió là tiếng khèn Mông dìu dặt, lẫn đây đó trong các nếp nhà còn có tiếng cười giòn tan của trẻ nhỏ. Tất cả như đánh thức rẻo cao bừng tỉnh sau giấc ngủ đông dài, khoác lên mình tấm áo mới căng tràn sức sống.

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” phường Cam Đường và phường Sa Pa

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” phường Cam Đường và phường Sa Pa

Ngày 4/2, Công đoàn phường Cam Đường và Công đoàn phường Sa Pa tổ chức Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” năm 2026. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn đối với đời sống vật chất, tinh thần của đoàn viên, người lao động trên địa bàn phường nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc.

Vun đắp niềm tin thoát nghèo

Vun đắp niềm tin thoát nghèo

Vun đắp niềm tin thoát nghèo Tà Xi Láng chỉ có 5 thôn, nhưng có tới 15 chòm dân cư nằm cách biệt giữa địa hình đồi núi hiểm trở. Sự phân tán này chính là thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của địa phương. Vượt lên rào cản về địa lý, mỗi chòm đều đang viết nên những câu chuyện riêng, nhưng đều chung quyết tâm, chung ý chí thoát nghèo và thoát nghèo bền vững.

Ấm áp nghĩa tình

Ấm áp nghĩa tình

Không chỉ mang theo sắc xuân, những ngày cuối năm ở nhiều vùng quê trong tỉnh còn ấm áp bởi nghĩa tình làng xóm. Những ngày công lao động đầy sẻ chia của hội viên nông dân đã giúp nhiều gia đình vượt qua khó khăn, có thêm niềm tin, động lực để đón xuân mới an lành, hạnh phúc.

Sắc xuân rộn ràng trên khắp nẻo Lào Cai

Sắc xuân rộn ràng trên khắp nẻo Lào Cai

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, từ trung tâm đô thị đến vùng nông thôn, vùng cao của tỉnh Lào Cai, không khí Xuân hiện hữu rõ nét trên từng con đường, góc phố, bản làng. Cờ hoa rực rỡ, đô thị khang trang, chợ hoa nhộn nhịp, công tác chăm lo Tết cho Nhân dân được triển khai đồng bộ, tạo nên bức tranh Xuân tươi mới, ấm áp và đầy sức sống.

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Giờ ra chơi với nhiều học sinh không chỉ là khoảng thời gian nghỉ giữa hai tiết học mà còn là lúc thêm năng lượng, kết nối bạn bè và tìm thấy niềm vui mỗi ngày đến trường. Tại Lào Cai, nhiều trường học đã đổi mới, sáng tạo trong các hoạt động giờ ra chơi, biến sân trường thành không gian trải nghiệm bổ ích, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và hạnh phúc.

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Chiều 3/2, Trường Tiểu học Sa Pa (phường Sa Pa) phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh Sa Pa - Lào Cai II tổ chức chương trình “Xuân yêu thương”, trao quà cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của trường.

Để người nghèo vùng cao có Tết ấm

Để người nghèo vùng cao có Tết ấm

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Trên những triền núi cao, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, không khí chuẩn bị đón Xuân năm nay trở nên ấm áp hơn khi những phần quà Tết được trao tận tay người nghèo, người yếu thế. Đằng sau mỗi suất quà là sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền các cấp, cùng sự chung tay ngày càng rõ nét của cộng đồng trong công tác chăm lo an sinh xã hội.

fb yt zl tw