Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ban hành Kế hoạch thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Ban hành Kế hoạch thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2059/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (Kế hoạch).

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

Bữa ăn bán trú không chỉ cần đủ dinh dưỡng mà còn đòi hỏi sự công khai, minh bạch từ nguồn gốc thực phẩm đến quy trình chế biến. Với nền tảng số SchoolFoodSafe Map (Bản đồ an toàn thực phẩm trường học), các trường học tại Lào Cai đang từng bước công khai thông tin bữa ăn, tạo điều kiện để phụ huynh cùng theo dõi, giám sát và phối hợp với nhà trường bảo đảm an toàn thực phẩm học đường.

Lặng thầm nghĩa tri ân

Lặng thầm nghĩa tri ân

Nhớ lời dặn của bố khi ông còn sống: “Chăm sóc cho tốt những mộ phần này, đừng để mất của người ta”, nhiều năm nay, hai chị em bà Trần Thị Cam và Trần Thị Quýt ở thôn Gò Bông, xã Minh Quân trước đây, nay thuộc tổ dân phố số 3, phường Âu Lâu vẫn lặng lẽ trông coi, hương nhang ấm áp cho mộ phần những người trẻ nằm dưới đó, nghe đâu là bộ đội của một đơn vị đóng quân trên đất đồi vườn của gia đình từ khoảng những năm 1951 - 1952, thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên Khao Mang khởi nghiệp

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên Khao Mang khởi nghiệp

Từ nguồn vốn tín dụng chính sách, nhiều đoàn viên thanh niên xã vùng cao Khao Mang đã mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống. Sự đồng hành của Ngân hàng Chính sách xã hội và tổ chức Đoàn đang tạo thêm động lực để tuổi trẻ phát huy lợi thế địa phương, chủ động lập thân, lập nghiệp trên chính quê hương mình.

Từ đêm 29/10 đến sáng 30/10, Bắc Bộ cục bộ mưa to

Từ đêm 29/10 đến sáng 30/10, Bắc Bộ cục bộ mưa to

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, chiều tối và đêm 29/10, khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng, phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, khu vực Nam Bộ và tỉnh Lâm Đồng có mưa rào và dông rải rác, lượng mưa phổ biến 10–30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80mm.

Giữ gìn mái ấm hạnh phúc nơi non cao Chế Tạo

Giữ gìn mái ấm hạnh phúc nơi non cao Chế Tạo

Tại xã Chế Tạo, nhiều phụ nữ Mông không chỉ cần mẫn chăm lo gia đình, mà còn chủ động phát triển kinh tế, học hỏi kiến thức và tích cực tham gia các phong trào tại địa phương. Bằng những việc làm thiết thực, chị em đang từng bước xây dựng cuộc sống ấm no, gìn giữ hạnh phúc gia đình, góp phần vun đắp giá trị tốt đẹp nơi vùng cao.

Lào Cai tạo việc làm cho gần 30.000 lao động trong 10 tháng

Lào Cai tạo việc làm cho gần 30.000 lao động trong 10 tháng

Trong 10 tháng năm 2026, tỉnh Lào Cai giải quyết việc làm cho 29.998 lao động, đạt 93,74% kế hoạch năm. Công tác hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tiếp tục được quan tâm, góp phần mở rộng cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Trong 10 tháng năm 2026, ngành giáo dục Lào Cai tiếp tục ổn định tổ chức sau sắp xếp, đảm bảo sĩ số học sinh, nâng cao chất lượng dạy và học. Công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tiếp tục được duy trì vững chắc; giáo dục nghề nghiệp đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.

Người gieo mầm sáng tạo

Người gieo mầm sáng tạo

Hơn 15 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Hoàng Thanh Huyền (Trường THPT số 2 Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai) luôn miệt mài đổi mới phương pháp giảng dạy, đưa kiến thức bước ra khỏi trang sách. Tình yêu khoa học, niềm say mê văn hóa đọc cùng sự đồng hành của cô đã khơi dậy ở nhiều thế hệ học sinh sự tự tin, tinh thần tự học và khát khao khám phá.

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Cẩn trọng khi tự xoa bóp, bẻ vặn cổ khi đau cổ vai gáy

Tưởng chỉ là đau mỏi thông thường, nhiều người tự xoa bóp, cố gắng vận động cổ để nhanh chóng trở lại sinh hoạt. Việc tự điều trị không đúng cách có thể khiến người bệnh bỏ qua những dấu hiệu bất thường, làm chậm quá trình phát hiện và xử trí nguyên nhân gây đau.

Giáo viên hiến kế chống lạm phát điểm, không chỉ dựa vào đề chung

Giáo viên hiến kế chống lạm phát điểm, không chỉ dựa vào đề chung

Để đề kiểm tra chung thực sự góp phần hạn chế lạm phát điểm số, cần tăng cường giám sát khâu coi, chấm, tổ chức chấm thẩm định và xác minh những kết quả bất thường. Theo các nhà giáo, cùng với kiểm soát quy trình đánh giá, cần thay đổi cách sử dụng điểm số trong xét thi đua, tránh tạo thêm áp lực thành tích.

Miền Bắc đón mưa rào

Miền Bắc đón mưa rào

Hôm nay (29/10), khu vực đồng bằng và ven biển Bắc Bộ sẽ có các đợt mưa rào rải rác nhưng cường độ không lớn, nền nhiệt giảm nhẹ so với những ngày trước. Khu vực Quảng Trị đến Đà Nẵng tiếp tục mưa lớn diện rộng trong hôm nay.

fb yt zl tw