Nâng cao nhận thức và hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ

Sinh thời, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành quan tâm đặc biệt tới sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước. Trong cuốn sách Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng chí nhiều lần nhấn mạnh:

18.jpg
Giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa.

Nhiệm vụ của giáo dục - đào tạo là "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, ý thức công dân,... làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách", bồi đắp những giá trị văn hóa, sống là người có nghĩa có tình, có trước có sau, có nhân cách, bản lĩnh, có lòng yêu nước, thiết tha gắn bó với nhân dân, sẵn sàng đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhở: "Cha ông đã để lại cho chúng ta một đất nước Việt Nam giang sơn gấm vóc vô cùng tươi đẹp. Trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau là phải làm cho non sông nước Việt ngày càng giàu đẹp, hùng cường".

Những ý kiến chỉ đạo trong lĩnh vực phát triển văn hóa-giáo dục của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa mang tầm bao quát, vừa chứa đựng mong mỏi sâu sắc về giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Trong tổng thể đó, có lĩnh vực giáo dục di sản. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo tồn di sản trong giới trẻ là nhiệm vụ cần phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý di sản và hệ thống cơ sở giáo dục.

Một trong những lợi ích mang lại từ hoạt động giáo dục thực tế tại di tích, bảo tàng là khích lệ tinh thần ham học hỏi, tìm hiểu, bổ sung tri thức văn hóa trong thanh thiếu niên. Qua đó, di sản được sử dụng như tài nguyên trực quan để truyền dạy kiến thức và các kỹ năng qua hoạt động tương tác của học sinh. Một trong những nguyên tắc then chốt của lý thuyết giáo dục di sản trong bảo tàng học hiện đại là quan sát hiện vật, "lắng nghe" và thấu cảm.

Các hoạt động tương tác tạo cơ hội cho các em tiếp xúc trực tiếp với các hiện vật, nghe chuyện kể về các hiện vật, được khuyến khích đặt câu hỏi và có thể tự trả lời các câu hỏi đó... Tất cả nhằm mục đích mở rộng tối ưu kiến thức lịch sử-văn hóa cho thế hệ tương lai. Từ góc nhìn và phương pháp coi di tích, bảo tàng là nơi học hỏi, khám phá với những hoạt động trực quan sẽ khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, và còn có thể khai mở những tiềm năng, tác động đến nhận thức giúp các em hình thành ý thức trân trọng và từ đó hành động đúng để bảo vệ các di tích, di sản.

Từ năm 1994, UNESCO đã thành lập Chương trình Giáo dục di sản thế giới cho thanh thiếu niên (Chương trình WHE) nhằm thúc đẩy vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn di sản thế giới. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây quan niệm về giáo dục di sản đã có nhiều đổi mới. Các chương trình giáo dục di sản mới đã đưa các di sản trở thành công cụ tham gia vào quá trình giáo dục ở các bậc học phổ thông.

Năm 2022, trong Kế hoạch triển khai công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hóa của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã có nội dung triển khai các mô hình "Câu lạc bộ em yêu lịch sử", "Giờ học lịch sử" tại bảo tàng cấp tỉnh. Theo đó, cán bộ giáo dục ở các di tích, bảo tàng đồng hành và sử dụng những hiện vật để truyền cho các em cảm hứng mạnh mẽ, kích thích trí tưởng tượng qua đó các em có được những cảm nhận sâu sắc và sinh động, thúc đẩy tư duy, tăng thêm nhận thức và tình yêu lịch sử-văn hóa.

Có thể nêu thí dụ sinh động cho những chương trình giáo dục di sản theo hướng hiện đại là mô hình giáo dục di sản ở Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 2018, Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã triển khai chương trình giáo dục di sản mới với hơn 30 chủ đề sinh động về các giá trị đa dạng của khu di tích. "Khu trải nghiệm cùng di sản" đã được xây dựng cho học sinh với thiết bị dạy học tương đối hiện đại giúp tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm. Trong năm 2023, chương trình trải nghiệm giáo dục di sản trên di tích ở đây luôn kín lịch với hàng trăm lớp với hàng nghìn học sinh ở cấp tiểu học và trung học cơ sở.

Là những người nhiều năm trực tiếp làm công tác hướng dẫn, truyền dạy cho các em học sinh những kiến thức và tình yêu di tích, di sản, chúng tôi nhận thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác giáo dục di sản sẽ giúp thanh, thiếu niên có nhận thức về di sản và bảo vệ di sản theo hướng tích cực. Từ đó, từng bước hình thành thói quen, hành động bảo vệ di sản, góp phần không nhỏ vào việc "nâng cao bản lĩnh và ý thức dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc" để "hội nhập mà không hòa tan" theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo báo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai có 2 doanh nhân được vinh danh Cúp Thánh Gióng 2026

Lào Cai có 2 doanh nhân được vinh danh Cúp Thánh Gióng 2026

Hai doanh nhân của tỉnh Lào Cai là ông Nguyễn Huy Long - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Toyota Lào Cai, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và ông Bùi Minh Lực - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Bình Minh được công nhận danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026.

Thực hiện khám, chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi không có điều kiện đến cơ sở y tế

Thực hiện khám, chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi không có điều kiện đến cơ sở y tế

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1960/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế.

Khát vọng bình yên từ những lớp học nội trú

Khát vọng bình yên từ những lớp học nội trú

Làm thế nào giữ một đứa trẻ ở lại với con chữ, khi cha mẹ em không còn sau một trận lũ quét, khi bản làng em cách trường học nửa ngày đường núi? Từ trăn trở đó, hệ thống Trường Văn hóa Công an nhân dân đã hình thành và mở rộng tới nhiều địa bàn chiến lược, trong đó có tỉnh Lào Cai.

Thời tiết bất lợi kéo dài ở miền Bắc

Thời tiết bất lợi kéo dài ở miền Bắc

Dự báo từ hôm nay (11/10) đến ngày 15/10, miền Bắc sẽ duy trì hình thái thời tiết ngày nắng, ít mưa, là điều kiện khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán, gây ra các đợt ô nhiễm không khí vào buổi sáng và đêm. Khu vực miền Trung hôm nay giảm mưa. Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rải rác vào chiều tối.

Siết chặt các khoản thu trường học

Siết chặt các khoản thu trường học

Quy định rõ danh mục, mức thu; công khai phương án thu, chi; nghiêm cấm nhà trường tự đặt thêm khoản thu ngoài quy định là những yêu cầu trọng tâm của UBND tỉnh tại Quyết định số 69/2026/QĐ-UBND. Quy định này tạo cơ sở quản lý thống nhất các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ giáo dục, bảo đảm quyền lợi người học và tăng cường kiểm soát, phòng ngừa lạm thu trong trường học.

Tôn vinh 15 gương Thanh niên sống đẹp năm 2026

Tôn vinh 15 gương Thanh niên sống đẹp năm 2026

15 gương "Thanh niên sống đẹp" - 15 câu chuyện hành động đẹp được vinh danh, tiếp tục gửi đi một thông điệp: Sống đẹp không nhất thiết bắt đầu từ những điều phi thường. Đó có thể là một quyết định dấn thân, một lần hiến máu hay nhiều năm bền bỉ làm những việc có ích.

Động lực thoát nghèo từ đi lao động ở nước ngoài

Động lực thoát nghèo từ đi lao động ở nước ngoài

Trả nợ ngân hàng, xây nhà mới, tích lũy vốn lập nghiệp, đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng đang giúp nhiều gia đình ở xã Bát Xát cải thiện đời sống. Cùng với tăng thu nhập, người lao động còn tích luỹ được vốn, kinh nghiệm; trang bị kỹ năng, tác phong làm việc công nghiệp để phát triển kinh tế khi trở về quê hương.

Nghĩa Lộ khẩn trương chỉnh trang đô thị, sẵn sàng đón mùa lễ hội Mường Lò

Nghĩa Lộ khẩn trương chỉnh trang đô thị, sẵn sàng đón mùa lễ hội Mường Lò

Những ngày này, trên các tuyến đường Điện Biên, Nguyễn Quang Bích, khu vực trước trụ sở Đảng ủy, UBND phường, Quảng trường Golden Field và Sân vận động phường Nghĩa Lộ, công tác chỉnh trang đô thị đang được khẩn trương thực hiện, góp phần tạo diện mạo sáng, xanh, sạch, đẹp, bảo đảm giao thông thông thoáng, sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

"Liên thông 5 tại chỗ" tạo đột phá cải cách hành chính về đất đai

"Liên thông 5 tại chỗ" tạo đột phá cải cách hành chính về đất đai

Từ chỗ phải đi lại nhiều nơi và chờ đợi qua nhiều khâu, người dân phường Cam Đường nay có thể thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại một địa điểm, theo quy trình liên thông. Mô hình “Liên thông 5 tại chỗ” không chỉ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà còn tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, tạo chuyển biến trong cách phục vụ người dân của chính quyền cơ sở.

Lào Cai nâng cao chất lượng trường chuẩn quốc gia gắn với xây dựng nông thôn mới

Lào Cai nâng cao chất lượng trường chuẩn quốc gia gắn với xây dựng nông thôn mới

Ngày 9/10, tại phường Sa Pa, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tập huấn công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia gắn với thực hiện các nhiệm vụ giáo dục và đào tạo trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030. Hội nghị có sự tham gia của lãnh đạo UBND và cán bộ chuyên môn thuộc 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

fb yt zl tw