Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum ngày 14/3 tuyên bố nước này có khả năng cung cấp nguồn năng lượng "đáng tin cậy, giá cả phải chăng và an toàn" cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông đang làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz.
Phát biểu tại một diễn đàn năng lượng ở thủ đô Tokyo của Nhật Bản với sự tham dự của đại diện 17 quốc gia trong khu vực, ông Burgum cho biết chính sách năng lượng của Tổng thống Donald Trump nhằm hai mục tiêu: bảo đảm sự thịnh vượng ở trong nước và duy trì khả năng bán năng lượng cho các đối tác, đồng minh. Ông nhấn mạnh nguồn cung năng lượng từ Mỹ sẽ giúp khu vực "không bị gián đoạn bởi các rủi ro địa chính trị."
Ngoài ra, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ cũng đề cập đến tầm quan trọng của việc bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu như lithium và cobalt, trong bối cảnh nhiều nước đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc - quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này.
Tại sự kiện, hàng loạt thỏa thuận quan trọng đã được hé lộ. Các nước tham gia diễn đàn, trong đó có Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan, dự kiến công bố ít nhất 30 tỷ USD thỏa thuận năng lượng và khoáng sản với Mỹ.
Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vốn phụ thuộc tới 95% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông - đã công bố biên bản ghi nhớ với Mỹ nhằm đồng tài trợ cho các dự án hạ tầng chiến lược tại các thị trường mới nổi.
Trong lĩnh vực điện hạt nhân, tập đoàn Hitachi (Nhật Bản) và GE Vernova (Mỹ) đã nhất trí tìm kiếm cơ hội xây dựng các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) thế hệ mới tại Đông Nam Á.
Hai "ông lớn" khác là Holtec và Mitsubishi Electric cũng tuyên bố hợp tác trong mảng này. Ở lĩnh vực khí đốt, công ty Venture Global của Mỹ đã ký hợp đồng dài hạn cung cấp 1,5 triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho một công ty con thuộc tập đoàn Hanwha của Hàn Quốc.
Động thái cam kết của Mỹ diễn ra trong bối cảnh giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng vọt sau khi xung đột bùng phát tại Trung Đông từ cuối tháng Hai.
Việc eo biển Hormuz bị tê liệt đã đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng của châu Á, khu vực vốn là điểm đến của phần lớn lượng dầu khí được vận chuyển qua tuyến đường thủy huyết mạch này.
Eo biển Hormuz kết nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Đây là một tuyến đường thiết yếu cho thương mại dầu mỏ toàn cầu, khi hầu hết các nhà cung cấp năng lượng quanh vịnh Ba Tư không có tuyến đường biển nào khác để xuất khẩu.
Theo dữ liệu của hãng tin Bloomberg, các tàu chở dầu đã vận chuyển khoảng 16,7 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ mỗi ngày qua eo biển này trong năm 2025.
Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iran đều vận chuyển dầu qua Hormuz, với phần lớn hàng hóa hướng đến châu Á.
Tuyến đường thủy này cũng rất quan trọng đối với thị trường LNG, khi gần 1/5 nguồn cung LNG của thế giới - chủ yếu từ Qatar đã đi qua kênh này vào năm ngoái.
Ngoài năng lượng, eo biển Hormuz cũng là tuyến đường quan trọng đối với thương mại phân bón toàn cầu. Khoảng 1/3 lượng phân bón vận chuyển bằng đường biển - tương đương khoảng 16 triệu tấn - đi qua khu vực này trong năm 2024.
Khi chi phí năng lượng, vận tải, cước tàu và phí bảo hiểm tăng lên, giá phân bón có nguy cơ leo thang, kéo theo giá lương thực tăng và gia tăng áp lực chi phí sinh hoạt, đặc biệt đối với các nhóm dân cư dễ tổn thương.
Trước tình hình trên, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng này có thể giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày xuống còn 98,8 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ quý 1 năm 2022.
Một phần sụt giảm được bù đắp nhờ sản lượng tại Bắc Mỹ phục hồi sau thời tiết mùa đông, cùng với việc Kazakhstan và Nga khôi phục nguồn cung sau các gián đoạn trước đó.
IEA đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm nay 205.000 thùng/ngày so với ước tính trước đó. Theo dự báo mới, nhu cầu dầu thế giới tăng khoảng 644.000 thùng/ngày, đưa tổng nhu cầu lên 104,77 triệu thùng/ngày.
