Anh Phạm Thái Hòa nhớ lại, ngày còn bé, khi đó mới học lớp 1 nhưng đã theo bố mẹ đến mạch ngầm này hứng nước. Bố anh bảo, không biết mạch nước xuất hiện từ bao giờ, chỉ thấy người trong làng truyền tai nhau nước này rất mát, uống ngọt, nhất là pha trà rất ngon. Cứ thế, nhiều thế hệ trong gia đình anh Hòa đều sử dụng nước ăn, uống hằng ngày ở đây.
Còn gia đình chị Lưu Thị Nguyệt Nga, phường Kim Tân (thành phố Lào Cai), mỗi ngày đều lấy một bình 20l ở mạch nước ngầm mát lạnh. Các thành viên trong gia đình đặc biệt thích uống nước từ mạch ngầm này.
Chị Nga cho biết: Trong một lần đi giao hàng, tôi thấy mọi người đứng ở đây xếp hàng chờ lấy nước, tò mò dừng lại hỏi thì được một bác cao tuổi nói rằng nước ở đây có độ tinh khiết cao, nhiều năm nay người dân trong khu vực, thậm chí ở các xã lân cận cũng lấy về sử dụng. Tôi cũng thử uống trực tiếp từ mạch nguồn và cảm nhận cá nhân thấy nước ngon, ngọt.
Đối với những người “nghiện” trà thì nước lấy từ mạch ngầm chính là lựa chọn số một để có được ấm trà hoàn hảo. Đó là câu chuyện của người thích thưởng trà – ông Nguyễn Văn Đệ, xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai. Hằng ngày, trên đường đưa cháu đi học, ông Đệ đem theo vài vỏ chai để hứng nước về pha trà. “Cảm giác trà được pha bằng nước này tăng độ ngon, ngọt, đậm vị. Tôi mời bạn bè đến thưởng trà ai cũng chung cảm nhận” - ông Nguyễn Văn Đệ cho biết.
Hằng ngày, vào các khung giờ 11 giờ 30 và 17 giờ 30, có rất đông người xếp hàng lấy nước ngầm miễn phí về sử dụng. Thậm chí, họ còn hứng nước uống trực tiếp cho đỡ khát.
Để tìm hiểu về độ tinh khiết của nước ngầm thuộc khu vực này, phóng viên Báo Lào Cai cùng người dân đã sử dụng máy đo chỉ số TDS (Total Dissolved Solids) thể hiện tổng chất rắn hòa tan tức là tổng số các ion chứa điện tích (gồm muối, khoáng chất và các kim loại dùng tồn tại trong một lượng nước nhất định). Đơn vị tính của TDS là mg/l hoặc ppm. Theo quy định của Tổ chức Y tế thế giới, Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ và Việt Nam, TDS từ 0 – 70 là nước an toàn cho cơ thể, trong đó TDS từ 0 – 50 là nước uống lý tưởng, chỉ số TDS càng thấp thì độ tinh khiết càng cao. Chỉ số TDS đo được tại mạch nước ngầm là 17 – 18 tức là nước uống lý tưởng có độ tinh khiết cao.
Theo lời của một số cao niên và người dân sinh sống tại tổ 2, phường Kim Tân, thành phố Lào Cai, mạch ngầm chảy từ trong lòng dãy Nhạc Sơn từ bao đời nay. Không có truyền thuyết hay giai thoại về người đầu tiên phát hiện mạch nước ngầm, chỉ biết rằng ngày xưa, người dân hay hứng dòng nước mát lạnh ở đây đem đi làm nương, lúc khát thì đem ra uống. Sau này Quốc lộ 4D được mở rộng, mạch nước ngày càng lớn hơn, người dân đã nối ống nhựa vào mạch nước. Hiện có 3 đường ống dẫn từ mạch nước cho người dân dễ lấy.
Ông Lưu Đình Bẩy, tổ trưởng tổ 2, phường Kim Tân khẳng định: Nhờ có mạch nước ngầm mà các hộ lân cận tiết kiệm được chi phí sử dụng nước sinh hoạt hằng ngày. Đây là nguồn nước sạch “trời cho” nên các hộ dân cũng bảo nhau nâng cao ý thức tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước để có thể sử dụng lâu dài.
