Lào Cai bước vào giai đoạn 2026 - 2030 với nền tảng hạ tầng giao thông nông thôn đã có bước phát triển đáng kể. Toàn tỉnh hiện có 15.013 km đường giao thông nông thôn, trong đó đường liên xã 1.898 km, đường trục thôn 6.588 km và đường ngõ xóm 3.643 km.
Kết quả này có được từ sự đầu tư mạnh mẽ trong giai đoạn 2021 - 2025 với tổng nguồn lực huy động 4.598 tỷ đồng. Bên cạnh 3.546 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước, Nhân dân đã đóng góp 1.380 tỷ đồng. Nguồn lực tổng hợp này đã giúp kiên cố hóa 3.850 km và mở mới gần 500 km đường, góp phần thay đổi diện mạo nhiều vùng sâu, vùng xa.
Tuy nhiên, yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới đòi hỏi cách tiếp cận quyết liệt và thực tiễn hơn. Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ra đời nhằm tiếp tục nâng cấp hạ tầng giao thông gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững.
Theo đó, đến năm 2030, hơn 80% đường giao thông nông thôn tại các xã phải được nhựa hóa hoặc bê tông hóa. Tỉnh đặt mục tiêu mở mới và kiên cố hóa ít nhất 2.500 km đường. Trong điều kiện nguồn lực công còn hạn chế, tỉnh xác định ngân sách giữ vai trò dẫn dắt, còn Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của quá trình thực hiện.
Ghi nhận thực tế tại xã Mường Khương vào đầu tháng 3/2026, không khí làm đường diễn ra sôi nổi trên tuyến Sa Pả - Ngam Lâm. Tuyến đường dài 2 km, mặt đường rộng 3,5 m trên nền đường 6 m, có tổng mức đầu tư 3,6 tỷ đồng. Đây là tuyến đường mở đầu cho kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông của xã trong năm 2026 với 18 tuyến đường, tổng chiều dài 36 km, tổng kinh phí đầu tư hơn 54 tỷ đồng.
Tại xã Mậu A, tinh thần hưởng ứng Nghị quyết 22 cũng thể hiện rõ qua sự chủ động của người dân. Chỉ trong những tháng đầu năm 2026, địa phương đã kiên cố hóa hơn 5 km đường, tạo đà để hoàn thành mục tiêu 50 km đường trong năm nay.
Điểm mấu chốt là phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm” được thực hiện công khai, minh bạch theo nguyên tắc dân biết, dân bàn, dân làm và dân giám sát.
Ông Đinh Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Mậu A cho biết: Chúng tôi tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giao trực tiếp cho cộng đồng dân cư tổ chức thi công trên cơ sở thực hiện giám sát cộng đồng theo quy định.
Sự minh bạch trong quá trình triển khai đã tạo dựng niềm tin trong Nhân dân. Tại thôn Cầu Khai, 7 hộ dân đã tự nguyện hiến gần 700 m² đất thổ cư và đóng góp 200 ngày công để hoàn thành 400 m đường nội thôn trước Tết Nguyên đán.
Ông Vũ Xuân Nam, thôn Cầu Khai, xã Mậu A, cho biết: Khi cần hiến đất hay đóng góp công sức để làm đường, chúng tôi đều sẵn sàng tham gia.
Tinh thần ấy cũng lan tỏa tại xã Sơn Lương. Riêng năm 2025, địa phương đã cứng hóa 10,4 km đường với tổng vốn đầu tư hơn 41,7 tỷ đồng, trong đó Nhân dân đóng góp hơn 1,7 tỷ đồng và hiến 3,6 ha đất.
Những gia đình như ông Giàng A Lâu (thôn Ngã Ba), ông Giàng A Chú, ông Vàng A Chư (thôn Sùng Đô) trở thành những tấm gương tiêu biểu trong phong trào hiến đất làm đường.
Ông Vàng A Di - Bí thư Chi bộ thôn Nà Nọi, xã Sơn Lương phấn khởi cho biết: Trước đây đường nhỏ, gồ ghề, bà con chở lúa, chở ngô rất vất vả. Nay có tuyến đường dài hơn 900 m, việc đi lại và vận chuyển nông sản thuận tiện hơn nhiều.
Đồng quan điểm, bà Sùng Thị Chu, thôn Nà Nọi, xã Sơn Lương cho biết việc có đường bê tông giúp trẻ em đi học thuận lợi hơn, ô tô có thể vào tận nhà. Khi được hỏi về việc tiếp tục mở rộng đường, bà Chu khẳng định gia đình sẵn sàng dịch rào vườn để hiến đất làm đường.
Không chỉ hỗ trợ vật liệu và kinh phí mặt đường, Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND còn có nhiều cơ chế thiết thực như hỗ trợ 100% kinh phí đo đạc, chỉnh lý biến động đất đai cho người hiến đất. Ngân sách cấp xã cũng được phân cấp để hỗ trợ một phần kinh phí giải phóng vật kiến trúc và nhân công, tạo nên cơ chế tài chính linh hoạt.
Việc triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, cùng sự hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn về quy chuẩn và định mức kỹ thuật đã giúp các tuyến đường giao thông nông thôn không chỉ được mở rộng mà còn bảo đảm chất lượng.
Những con đường mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn kết nối các bản làng vùng cao với trung tâm phát triển, góp phần đưa chủ trương của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân.
Thực tiễn tại Lào Cai cho thấy, khi chính sách được ban hành đúng thời điểm và sát với thực tế, nó sẽ tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ. Những km đường bê tông chạy dài giữa rừng chè, đồi quế hôm nay chính là nền tảng để Lào Cai thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và giữ vững an ninh biên giới trong giai đoạn mới.
