Những năm qua, tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách quan trọng để phát triển hạ tầng giao thông, trong đó phát triển giao thông nông thôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới.
Để tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông nông thôn, tạo động lực tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030.
Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Tuyến đường bê tông kết nối từ Đường tỉnh 160 đến các thôn Hò, Nhàm lên Mo 1, Mo 2, xã Xuân Hòa dài hơn 10 km đi qua các khu vực trồng chè, chuối, quế đã góp phần nâng cao giá trị nông - lâm sản, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Anh Hầu Phìn Phủ - Trưởng thôn Mo 2 cho biết, trước đây, mỗi mùa thu hoạch chuối phải mất nhiều công để trung chuyển bằng xe máy ra đường lớn, giờ ô tô có thể đến tận nơi thu mua. Thương lái đến nhiều, giá cả cũng cạnh tranh hơn, bà con không còn phải lo đầu ra cho sản phẩm.
Xác định giao thông nông thôn là “chìa khóa” phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và thu hút đầu tư trên địa bàn, những năm qua, xã Xuân Hòa đã huy động nguồn lực tập trung đầu tư các tuyến đường giao thông liên thôn, đường nội đồng trên địa bàn, đảm bảo kết nối liên hoàn. Đến nay, toàn xã có 45 tuyến đường giao thông, với tổng chiều dài 131,32 km, trong đó 4 tuyến đường trục xã dài 23,3 km; 45 tuyến đường trục thôn, trải đều trên 30 thôn bản, tổng chiều dài 108,02 km.
Ông Vũ Hồng Quỳnh - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Hòa cho biết: “Vận dụng các cơ chế, chính sách của tỉnh, giai đoạn tới, xã tiếp tục cân đối nguồn lực cải tạo, nâng cấp các tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn theo tiêu chuẩn mới với nền đường rộng hơn để đảm bảo giao thương, vận chuyển hàng hóa thuận lợi. Câu chuyện của xã Xuân Hòa là minh chứng rõ nét cho hiệu quả chủ trương đầu tư phát triển hạ tầng giao thông nông thôn của tỉnh”.
Theo Sở Xây dựng, đến nay, hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh từng bước được đầu tư xây dựng đáp ứng yêu cầu đi lại của Nhân dân, với tổng chiều dài 15.013 km. Trong đó, đường liên xã 1.898 km; đường trục xã 1.813 km; đường trục thôn 6.588 km; đường ngõ, xóm 3.643 km; đường nội đồng 1.071 km.
Riêng trong giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã huy động, lồng ghép khoảng 4.598 tỷ đồng đầu tư hệ thống giao thông nông thôn. Trong đó, vốn ngân sách Nhà nước là 3.546 tỷ đồng, Nhân dân đóng góp khoảng 1.380 tỷ đồng. Từ nguồn lực này đã kiên cố hóa 3.850 km đường giao thông nông thôn, mở mới nền đường gần 500 km, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn.
Huy động nguồn lực cho phát triển giao thông nông thôn
Năm 2025, xã Võ Lao đã lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời huy động sự vào cuộc của Nhân dân trên địa bàn hoàn thành bê tông hóa tuyến đường thôn Vinh 2 với chiều dài 1,1 km; vận động xã hội hóa cứng hóa 3 tuyến đường tại thôn Én 1, với tổng chiều dài 1,5 km; bê tông hóa các tuyến đường Là 1 - Lủ 3, Én 1 - Én 3, với tổng chiều dài 3,2 km và mở rộng mặt đường từ 3 m lên 6 m.
Năm 2026, xã Võ Lao tiếp tục cải tạo, nâng cấp và mở rộng 8 tuyến đường với tổng chiều dài khoảng 15,4 km. Các tuyến đường được thiết kế với nền rộng tối thiểu 8 m, mặt đường đổ bê tông xi măng rộng tối thiểu 6 m, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, độ bền và an toàn giao thông.
Ông Nguyễn Khánh Toàn - Chủ tịch UBND xã Võ Lao cho biết, thời gian tới, xã tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò chủ thể của người dân. Đồng thời, tập trung hoàn thiện, nâng cấp các tuyến đường còn lại, góp phần nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, hướng tới xây dựng nông thôn mới bền vững.
Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu đến hết năm 2030, hơn 80% đường giao thông nông thôn trên địa bàn các xã được nhựa hóa, bê tông hóa đạt theo tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.
Tỉnh sẽ hỗ trợ mở mới, mở rộng nền đường, kiên cố hóa mặt đường bê tông xi măng ít nhất 2.500 km đường giao thông nông thôn. Trong điều kiện nguồn kinh phí có hạn, để thực hiện mục tiêu này, đòi hỏi phải có giải pháp huy động đa dạng, đồng bộ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, trong đó phát huy vai trò của Nhân dân là trung tâm, nòng cốt, lâu dài.
Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là ưu tiên bố trí nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, trong đó ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt trong đầu tư xây dựng các tuyến giao thông nông thôn trọng điểm, có tính kết nối và lan tỏa cao; chủ động, tích cực tranh thủ, lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn để bổ sung nguồn lực đầu tư...
Để cụ thể hóa định hướng này, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, ngân sách cấp tỉnh hỗ trợ một phần kinh phí, vật liệu để mở mới, mở rộng nền đường; kiên cố hóa mặt đường bê tông xi măng; xây dựng công trình thoát nước; khảo sát, lập hồ sơ thiết kế, dự toán, hồ sơ nghiệm thu, hoàn công công trình, giám sát.
Ngân sách cấp xã hỗ trợ một phần kinh phí giải phóng mặt bằng đối với vật kiến trúc; hỗ trợ một phần kinh phí cho nhân công trực tiếp thi công xây dựng mặt đường bê tông xi măng, công trình thoát nước trên cơ sở khả năng nguồn lực của địa phương; hỗ trợ 100% kinh phí đo đạc và các loại phí, lệ phí để thực hiện chỉnh lý biến động về đất cho người dân hiến đất để xây dựng đường giao thông nông thôn. Nhân dân hiến đất, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công xây dựng công trình, huy động nguồn lực và đóng góp bằng những hình thức khác.
Chính sách hỗ trợ này được kỳ vọng sẽ góp phần tạo chuyển biến rõ nét về hạ tầng, mở thêm không gian phát triển cho nhiều địa phương, nhất là khu vực nông thôn, vùng cao.
Ông Nguyễn Thanh Trình - Chủ tịch UBND xã A Mú Sung chia sẻ: “Mặc dù đã được quan tâm đầu tư nhưng hệ thống giao thông kết nối trên địa bàn còn nhiều khó khăn, từ cơ chế, chính sách của tỉnh, chúng tôi sẽ chủ động hơn trong việc cân đối, huy động nguồn lực trên địa bàn”.
Phát triển giao thông nông thôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện đột phá chiến lược về phát triển kết cấu hạ tầng; là yêu cầu bắt buộc, trách nhiệm trực tiếp của các cấp ủy, chính quyền các cấp nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số của tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2030, góp phần thiết thực vào nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới.
Mỗi tuyến đường hoàn thành từ chủ trương, cơ chế, chính sách của tỉnh cùng sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương, sự đồng thuận của Nhân dân không chỉ tạo diện mạo mới trên khắp các vùng quê mà còn góp thêm niềm tin vào sự đổi thay bền vững phía trước.
