Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm.

Thu hái, khai thác phải đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu

Là một quốc gia có đến hơn 4.000 loài dược liệu khác nhau nhưng hiện có tới 80% dược liệu được nhập từ nước ngoài. Để thay đổi thực trạng này, chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đặt ra mục tiêu đến năm 2025 sẽ xây dựng được 8 vùng khai thác dược liệu tự nhiên bền vững.

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm. Hiện nay, có khoảng 50 loài cây dược liệu trồng với diện tích lớn (hơn 10ha) thì riêng Tây Bắc đã có tới 36 loài như: đương quy, cát cánh, sa nhân tím, thảo quả, atiso, ý dĩ, hồi, quế, đinh lăng, ba kích.

Tuy nhiên, việc phát triển vùng trồng vẫn còn một số hạn chế, chưa khai thác được hết tiềm năng lợi thế của các địa phương. Ở Sơn La, nguồn cung cấp dược liệu chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu sản xuất, bào chế thuốc. Còn ở Điện Biên, mỗi năm chỉ thu được hơn 15 tỷ đồng từ các loại cây dược liệu.

Vùng trồng dược liệu sâm tại tỉnh Lai Châu.

Trong khi đó, việc thu hái, khai thác không đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu khiến các loài dược liệu tự nhiên cạn kiệt và đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Việc trồng, chế biến dược liệu với quy mô nhỏ lẻ, tự phát, phụ thuộc vào nguồn dược liệu cung cấp từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, các địa phương hiện còn thiếu vắng sự đầu tư của các doanh nghiệp dược theo chuỗi sản xuất, tiêu thụ dược liệu khiến hiệu quả kinh tế chưa cao.

Để ngành dược liệu trở thành ngành mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía bắc, mỗi địa phương đưa ra chiến lược riêng của mình. Theo các chuyên gia, những vùng này cần Trung tâm nghiên cứu Dược liệu, xây dựng thị trường, hướng dẫn cho bà con nông dân quy trình canh tác theo đúng tiêu chuẩn của thế giới.

Các địa phương cần xây dựng các cơ sở hạ tầng, xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dược liệu liên kết với các Hợp tác xã trong việc trồng, sản xuất, phát triển dược liệu.

Với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng khí hậu, Tây Bắc là vùng có lợi thế phù hợp phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý.Tây Bắc đã hình thành những vùng trồng dược liệu quy mô lớn, mang lại cuộc sống đổi thay cho bà con nông dân.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh. Cách đây gần 10 năm, nông dân vùng cao Bắc Hà (Lào Cai) biết đến cây dược liệu cát cánh. Khi ấy, diện tích chỉ có 5.000 m2, giờ đã tăng lên gần 120 ha. Toàn bộ diện tích đều được trồng trong quy hoạch và theo đặt hàng của các công ty dược. Cây cát cánh mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với cây ngô trước đây. Vì vậy, bà con đã hưởng ứng trồng loại cây này.

Cần sự gắn kết "3 nhà"

Theo các chuyên gia sự kết hợp chặt chẽ của "3 nhà" gồm: nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp giúp bảo đảm số lượng cũng như chất lượng dược liệu, tránh tình trạng người dân thấy cây cát cánh đem lại giá trị cao, trồng ồ ạt gây mất kiểm soát chất lượng dược liệu cũng như ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, mang tới nguồn dược liệu chuẩn hóa cho doanh nghiệp.

PGS. TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam cho biết khí hậu và thổ nhưỡng là 2 đặc trưng để quyết định chất lượng dược liệu. Nhưng dược liệu chỉ là nguyên liệu để sản xuất thuốc chứ không phải cứ trồng thì đó đã là bài thuốc.

Do đó, để dược liệu trở thành các bài thuốc, cần phải có sự liên kết của nhiều bên để sản phẩm đầu cuối đem lại giá trị thật sự cho người dân, cho doanh nghiệp và cho người trồng dược liệu.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh.

Với cách làm kết hợp giữa "3 nhà": Nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp là mô hình bền vững, vừa giúp người dân bảo đảm đầu ra nguyên liệu, vừa giúp doanh nghiệp tự chủ nguồn nguyên liệu đạt chuẩn với quy trình trồng trọt được quản lý nghiêm ngặt.

Thực tế cho thấy với cách làm liên kết 3 nhà này, các vùng trồng dược liệu sạch đạt chuẩn quốc tế đang phát triển tại Lai Châu, Sơn La, Điện Biên như trồng đương quy cho thu nhập khoảng 90 triệu/ha/năm, ví như rồng atiso cho mức thu tới 80 triệu/ha/năm.

Theo Báo Sức khỏe và Đời sống null

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bám đất, bám bản vươn lên từ chăn nuôi nơi vùng cao

Bám đất, bám bản vươn lên từ chăn nuôi nơi vùng cao

Ở nhiều địa bàn vùng cao trong tỉnh, quỹ đất sản xuất hạn hẹp, địa hình dốc núi từ lâu là bài toán nan giải đối với người dân địa phương. Tuy nhiên, thay vì “đầu hàng” trước khó khăn, không ít hộ gia đình đã tìm được cách phát triển kinh tế từ chăn nuôi, bằng việc lựa chọn những giống vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên nơi mình đang sống.

Bắc Hà mở rộng trồng rau ngũ gia bì gai

Bắc Hà mở rộng trồng rau ngũ gia bì gai

Vốn chỉ là một loại cây trồng để làm hàng rào quanh nhà, vừa là món rau xanh dân dã của người địa phương, nhưng khoảng chục năm trở lại đây, cây ngũ gia bì gai được người tiêu dùng và khách du lịch ưa thích tìm mua, nên người dân xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã nhân giống, trồng trong vườn nhà.

Kết nối để vươn xa

Kết nối để vươn xa

Liên kết sản xuất - tiêu thụ đã trở thành “chìa khóa” để nông sản địa phương nâng cao giá trị và khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Trong hành trình ấy, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai đã trở thành cầu nối, kết nối các hợp tác xã, đưa nông sản vươn xa.

Giảm nghèo nhờ đa dạng hóa mô hình kinh tế

Giảm nghèo nhờ đa dạng hóa mô hình kinh tế

Năm 2025 đánh dấu sự chuyển biến tích cực của xã vùng cao Phong Dụ Thượng khi thu ngân sách vượt xa dự toán và tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu. Kết quả này đến từ việc địa phương kiên trì phát triển cây quế, mạnh dạn thử nghiệm nuôi cá nước lạnh và phát triển du lịch.

“Chìa khóa” mở lối cho Hưng Khánh phát triển

“Chìa khóa” mở lối cho Hưng Khánh phát triển

Xác định giao thông là “chìa khóa” mở lối cho phát triển, những năm qua, xã Hưng Khánh đã tập trung đầu tư, huy động nguồn lực trong Nhân dân mở rộng các tuyến đường giao thông kết nối trung tâm xã với thôn, bản, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

50 học viên tham gia Hội thảo khởi động Dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nông nghiệp

50 học viên tham gia Hội thảo khởi động Dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nông nghiệp

Sáng 8/1, Trung tâm Nghiên cứu phát triển phụ nữ dân tộc thiểu số và miền núi (Đại học Thái Nguyên) phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo khởi động dự án và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất bền vững và thúc đẩy thị trường cho 50 học viên là thành viên các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh.

Nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển vùng

Nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển vùng

Nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa vùng cao và vùng thấp là nhiệm vụ quan trọng được cả hệ thống chính trị tỉnh Lào Cai quan tâm triển khai bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Từ việc ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho tới đảm bảo an sinh xã hội, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập, tất cả đều hướng tới mục tiêu thúc đẩy vùng cao phát triển bền vững.

Phúc Khánh vào xuân

Phúc Khánh vào xuân

Thôn Phúc Khánh, xã Thác Bà là một trong những làng trồng hoa nổi tiếng của tỉnh Lào Cai. Mỗi độ xuân về, trên những cánh đồng hoa căng tràn sức sống, bà con lại tất bật chăm sóc, “canh” từng ngày để hoa nở đúng dịp, gửi gắm hy vọng về một mùa xuân đủ đầy và vụ tết thắng lợi.

Các xã vùng cao siết chặt công tác phòng, chống rét cho vật nuôi

Các xã vùng cao siết chặt công tác phòng, chống rét cho vật nuôi

Những ngày gần đây, do ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết rét đậm, rét hại kéo dài. Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, các xã vùng cao trên địa bàn tỉnh đang siết chặt công tác phòng, chống rét cho đàn vật nuôi, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại xảy ra, bảo vệ sinh kế của người dân.

Xã Hạnh Phúc xây dựng điểm tái định cư an toàn cho đồng bào vùng cao

Xã Hạnh Phúc xây dựng điểm tái định cư an toàn cho đồng bào vùng cao

Sau những đợt thiên tai khốc liệt, trước nguy cơ sạt lở đất ngày càng hiện hữu, xã Hạnh Phúc đã khẩn trương triển khai phương án di dời 130 hộ dân trong vùng nguy hiểm ở các thôn: Sán Trá, Háng Thồ, Háng Dê đến khu tái định cư mới, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản, giúp bà con sớm ổn định cuộc sống.

Năm 2026, toàn tỉnh sẽ chuyển đổi hơn 289 ha đất trồng lúa

Năm 2026, toàn tỉnh sẽ chuyển đổi hơn 289 ha đất trồng lúa

Theo kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa năm 2026 vừa được UBND tỉnh ban hành, toàn tỉnh sẽ thực hiện chuyển đổi 289,16 ha đất trồng lúa sang các loại cây trồng và mô hình sản xuất khác, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người dân.

Dấu ấn kinh tế rừng

Dấu ấn kinh tế rừng

Từ vùng thấp đến vùng cao, Lào Cai hôm nay xanh một màu xanh của rừng. Làm tốt công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng không chỉ giúp bảo vệ môi trường sinh thái, giữ gìn quốc phòng - an ninh mà còn tạo công ăn việc làm và thu nhập cho hàng vạn hộ dân, góp phần giảm nghèo bền vững.

Tiềm năng và hướng đi bền vững từ du lịch chinh phục đỉnh Lùng Cúng

Tiềm năng và hướng đi bền vững từ du lịch chinh phục đỉnh Lùng Cúng

Nằm ở độ cao gần 2.913 mét so với mực nước biển, đỉnh Lùng Cúng, xã Nậm Có, tỉnh Lào Cai, sở hữu khí hậu trong lành, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông. Những năm gần đây, cùng với xu hướng chinh phục các đỉnh núi cao, du lịch trải nghiệm gắn với khám phá bản sắc vùng cao tại Lùng Cúng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Bát Xát: Mở ra hướng đi mới từ cây bí xanh thơm

Bát Xát: Mở ra hướng đi mới từ cây bí xanh thơm

Dù mới được đưa vào trồng thử nghiệm nhưng cây bí xanh thơm đã nhanh chóng "bén rễ" và cho năng suất tốt tại xã Bát Xát, mở ra hướng đi mới, hứa hẹn hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập.

Đường hoa ở Bảo Hà

Đường hoa ở Bảo Hà

Xây dựng nông thôn mới không chỉ thể hiện qua những tuyến đường bê tông hay nhà văn hóa khang trang, còn được khẳng định bằng chuyển biến trong nếp nghĩ, cách làm của người dân. Tại xã Bảo Hà, các tuyến đường hoa nông thôn đang dần trở thành điểm nhấn “xanh - sạch - đẹp”, góp phần cải thiện cảnh quan và lan tỏa ý thức giữ gìn môi trường trong cộng đồng.

Kiến tạo những vùng quê mới

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã và đang làm thay đổi diện mạo nông thôn Lào Cai, từng bước kiến tạo những vùng quê mới - nơi người dân thực sự là chủ thể của sự đổi thay và trực tiếp thụ hưởng thành quả từ quá trình phát triển.

fb yt zl tw