Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm.

Thu hái, khai thác phải đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu

Là một quốc gia có đến hơn 4.000 loài dược liệu khác nhau nhưng hiện có tới 80% dược liệu được nhập từ nước ngoài. Để thay đổi thực trạng này, chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đặt ra mục tiêu đến năm 2025 sẽ xây dựng được 8 vùng khai thác dược liệu tự nhiên bền vững.

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm. Hiện nay, có khoảng 50 loài cây dược liệu trồng với diện tích lớn (hơn 10ha) thì riêng Tây Bắc đã có tới 36 loài như: đương quy, cát cánh, sa nhân tím, thảo quả, atiso, ý dĩ, hồi, quế, đinh lăng, ba kích.

Tuy nhiên, việc phát triển vùng trồng vẫn còn một số hạn chế, chưa khai thác được hết tiềm năng lợi thế của các địa phương. Ở Sơn La, nguồn cung cấp dược liệu chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu sản xuất, bào chế thuốc. Còn ở Điện Biên, mỗi năm chỉ thu được hơn 15 tỷ đồng từ các loại cây dược liệu.

Vùng trồng dược liệu sâm tại tỉnh Lai Châu.

Trong khi đó, việc thu hái, khai thác không đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu khiến các loài dược liệu tự nhiên cạn kiệt và đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Việc trồng, chế biến dược liệu với quy mô nhỏ lẻ, tự phát, phụ thuộc vào nguồn dược liệu cung cấp từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, các địa phương hiện còn thiếu vắng sự đầu tư của các doanh nghiệp dược theo chuỗi sản xuất, tiêu thụ dược liệu khiến hiệu quả kinh tế chưa cao.

Để ngành dược liệu trở thành ngành mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía bắc, mỗi địa phương đưa ra chiến lược riêng của mình. Theo các chuyên gia, những vùng này cần Trung tâm nghiên cứu Dược liệu, xây dựng thị trường, hướng dẫn cho bà con nông dân quy trình canh tác theo đúng tiêu chuẩn của thế giới.

Các địa phương cần xây dựng các cơ sở hạ tầng, xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dược liệu liên kết với các Hợp tác xã trong việc trồng, sản xuất, phát triển dược liệu.

Với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng khí hậu, Tây Bắc là vùng có lợi thế phù hợp phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý.Tây Bắc đã hình thành những vùng trồng dược liệu quy mô lớn, mang lại cuộc sống đổi thay cho bà con nông dân.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh. Cách đây gần 10 năm, nông dân vùng cao Bắc Hà (Lào Cai) biết đến cây dược liệu cát cánh. Khi ấy, diện tích chỉ có 5.000 m2, giờ đã tăng lên gần 120 ha. Toàn bộ diện tích đều được trồng trong quy hoạch và theo đặt hàng của các công ty dược. Cây cát cánh mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với cây ngô trước đây. Vì vậy, bà con đã hưởng ứng trồng loại cây này.

Cần sự gắn kết "3 nhà"

Theo các chuyên gia sự kết hợp chặt chẽ của "3 nhà" gồm: nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp giúp bảo đảm số lượng cũng như chất lượng dược liệu, tránh tình trạng người dân thấy cây cát cánh đem lại giá trị cao, trồng ồ ạt gây mất kiểm soát chất lượng dược liệu cũng như ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, mang tới nguồn dược liệu chuẩn hóa cho doanh nghiệp.

PGS. TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam cho biết khí hậu và thổ nhưỡng là 2 đặc trưng để quyết định chất lượng dược liệu. Nhưng dược liệu chỉ là nguyên liệu để sản xuất thuốc chứ không phải cứ trồng thì đó đã là bài thuốc.

Do đó, để dược liệu trở thành các bài thuốc, cần phải có sự liên kết của nhiều bên để sản phẩm đầu cuối đem lại giá trị thật sự cho người dân, cho doanh nghiệp và cho người trồng dược liệu.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh.

Với cách làm kết hợp giữa "3 nhà": Nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp là mô hình bền vững, vừa giúp người dân bảo đảm đầu ra nguyên liệu, vừa giúp doanh nghiệp tự chủ nguồn nguyên liệu đạt chuẩn với quy trình trồng trọt được quản lý nghiêm ngặt.

Thực tế cho thấy với cách làm liên kết 3 nhà này, các vùng trồng dược liệu sạch đạt chuẩn quốc tế đang phát triển tại Lai Châu, Sơn La, Điện Biên như trồng đương quy cho thu nhập khoảng 90 triệu/ha/năm, ví như rồng atiso cho mức thu tới 80 triệu/ha/năm.

Theo Báo Sức khỏe và Đời sống null

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

Suối Dầm, xã Mỏ Vàng cheo leo giữa núi cao, nơi mây phủ quanh năm và cuộc sống của đồng bào Mông vẫn còn nhiều khó khăn, nhọc nhằn. Ở đó, những cây chè Shan cổ thụ hàng trăm năm tuổi lặng lẽ tồn tại như chứng nhân của thời gian. Không theo hàng lối như những nương chè hiện đại mà mọc rải rác trên sườn núi, sau nếp nhà, ven rừng như thể được thiên nhiên gìn giữ qua bao thế hệ.

Rào cản từ thực tiễn

PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP: Rào cản từ thực tiễn

Những năm gần đây, nông nghiệp Lào Cai tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh thị trường và thiên tai diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng, thực tế đặt ra là sản xuất nông nghiệp vẫn chưa chuyển hóa rõ nét sang kinh tế nông nghiệp; giá trị gia tăng thấp, liên kết chuỗi lỏng lẻo, đầu ra thiếu ổn định.

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu phát triển hơn 3.300 ha lúa năng suất, chất lượng cao tại 46 xã, phường, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, nâng cao giá trị gia tăng. Các địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất, lựa chọn giống phù hợp và đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển sản xuất, xã Nghĩa Tâm đã chủ động xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và triển khai đến từng thôn, bản, hộ dân trên địa bàn. Qua rà soát, toàn xã có 67 hộ đăng ký tham gia, trong đó 33 hộ phát triển chăn nuôi lợn và 34 hộ trồng cây ăn quả, với tổng diện tích khoảng 45 ha.

 Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Gia Hội: Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn, cấp ủy và chính quyền xã Gia Hội đã khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó với tinh thần chủ động, quyết liệt. Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giám sát, kiểm soát và kỷ cương trong lĩnh vực thú y được tăng cường, góp phần kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và ổn định sinh kế cho Nhân dân.

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Thời điểm này, khi lúa xuân trên địa bàn tỉnh bước vào giai đoạn đứng cái - làm đòng, trên nhiều chân ruộng đã xuất hiện những vết bệnh lấm tấm, cháy loang trên lá - dấu hiệu ban đầu của bệnh đạo ôn.

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những ngày này, người dân thôn Đát Lụa, xã Bảo Ái phấn khởi khi một đoạn đường đất nhỏ hẹp, trục thôn sắp được bê tông hóa, mở rộng. Các hộ dân trên đoạn đường đi qua đã sẵn sàng hiến đất, chặt bỏ cây, góp phần cùng Nhà nước mở rộng đường, giúp việc đi lại thuận tiện hơn cho cả cộng đồng.

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Chiều 23/4, tại Lào Cai, đoàn công tác Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) do ông Miyazono Hiroki - Cố vấn cao cấp, làm Trưởng đoàn đã làm việc với lãnh đạo ngành chức năng của tỉnh nhằm chuẩn bị các điều kiện triển khai Dự án sử dụng nguồn chi trả dựa trên kết quả REDD+ từ Quỹ Khí hậu xanh (GCF), còn gọi là Dự án UoP.

Trái thơm mở lối làm giàu

Trái thơm mở lối làm giàu

Từ những diện tích thử nghiệm ban đầu, cây bí xanh thơm đang từng bước khẳng định hiệu quả trên đồng đất xã Bát Xát. Không chỉ mở ra hướng chuyển đổi cây trồng phù hợp, mô hình còn góp phần nâng cao thu nhập, tạo tiền đề phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững tại địa phương.

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Tận dụng lợi thế về đất đai và điều kiện tự nhiên, thời gian qua, người dân xã Yên Bình đã phát triển mạnh nghề ươm cây giống lâm nghiệp, mở ra hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Trong xu hướng sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, mô hình nuôi gà ứng dụng đệm lót sinh học của anh Nguyễn Minh Quỳnh, thôn Minh Tân, xã Quy Mông (tỉnh Lào Cai) đang nổi lên hiệu quả. Mô hình không chỉ mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn kiểm soát dịch bệnh tốt, với sự hỗ trợ sát sao của cán bộ nông nghiệp địa phương.

Từ nghị quyết đến hành động: Hợp Thành bứt tốc 2026

Từ nghị quyết đến hành động: Hợp Thành bứt tốc 2026

Ngay từ những tháng đầu năm 2026, trên địa bàn xã Hợp Thành đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét trong triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Ở từng thôn, bản đến trung tâm hành chính xã, tinh thần chủ động, trách nhiệm được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi và hiệu quả ngay từ cơ sở.

Chè VietGAP mở lối phát triển bền vững

Chè VietGAP mở lối phát triển bền vững

Trước yêu cầu khắt khe về chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường, chuyển đổi phương thức sản xuất đã trở thành xu hướng tất yếu. Tại Lào Cai, cây chè - một trong những cây trồng chủ lực đang được “nâng tầm” thông qua quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và canh tác hữu cơ. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn chuyển đổi mạnh mẽ tư duy của người dân sang nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

"Chìa khóa" để nông sản Lào Cai vươn xa

"Chìa khóa" để nông sản Lào Cai vươn xa

Hiện nay, “giấy thông hành” quan trọng nhất của nông sản nằm ở hệ thống chỉ dấu an toàn thực phẩm và sự minh bạch trong toàn bộ quy trình cung ứng. Đối với Lào Cai - địa phương hiện đang sở hữu 605 sản phẩm OCOP đạt từ 3 - 5 sao, việc tăng cường kiểm tra, giám sát, chuẩn hóa chất lượng và siết chặt quản lý từ gốc không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ người tiêu dùng, còn là chiến lược quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố niềm tin và mở rộng cơ hội cho nông sản vươn xa.

fb yt zl tw