Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm.

Thu hái, khai thác phải đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu

Là một quốc gia có đến hơn 4.000 loài dược liệu khác nhau nhưng hiện có tới 80% dược liệu được nhập từ nước ngoài. Để thay đổi thực trạng này, chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đặt ra mục tiêu đến năm 2025 sẽ xây dựng được 8 vùng khai thác dược liệu tự nhiên bền vững.

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm. Hiện nay, có khoảng 50 loài cây dược liệu trồng với diện tích lớn (hơn 10ha) thì riêng Tây Bắc đã có tới 36 loài như: đương quy, cát cánh, sa nhân tím, thảo quả, atiso, ý dĩ, hồi, quế, đinh lăng, ba kích.

Tuy nhiên, việc phát triển vùng trồng vẫn còn một số hạn chế, chưa khai thác được hết tiềm năng lợi thế của các địa phương. Ở Sơn La, nguồn cung cấp dược liệu chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu sản xuất, bào chế thuốc. Còn ở Điện Biên, mỗi năm chỉ thu được hơn 15 tỷ đồng từ các loại cây dược liệu.

Vùng trồng dược liệu sâm tại tỉnh Lai Châu.

Trong khi đó, việc thu hái, khai thác không đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu khiến các loài dược liệu tự nhiên cạn kiệt và đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Việc trồng, chế biến dược liệu với quy mô nhỏ lẻ, tự phát, phụ thuộc vào nguồn dược liệu cung cấp từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, các địa phương hiện còn thiếu vắng sự đầu tư của các doanh nghiệp dược theo chuỗi sản xuất, tiêu thụ dược liệu khiến hiệu quả kinh tế chưa cao.

Để ngành dược liệu trở thành ngành mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía bắc, mỗi địa phương đưa ra chiến lược riêng của mình. Theo các chuyên gia, những vùng này cần Trung tâm nghiên cứu Dược liệu, xây dựng thị trường, hướng dẫn cho bà con nông dân quy trình canh tác theo đúng tiêu chuẩn của thế giới.

Các địa phương cần xây dựng các cơ sở hạ tầng, xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dược liệu liên kết với các Hợp tác xã trong việc trồng, sản xuất, phát triển dược liệu.

Với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng khí hậu, Tây Bắc là vùng có lợi thế phù hợp phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý.Tây Bắc đã hình thành những vùng trồng dược liệu quy mô lớn, mang lại cuộc sống đổi thay cho bà con nông dân.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh. Cách đây gần 10 năm, nông dân vùng cao Bắc Hà (Lào Cai) biết đến cây dược liệu cát cánh. Khi ấy, diện tích chỉ có 5.000 m2, giờ đã tăng lên gần 120 ha. Toàn bộ diện tích đều được trồng trong quy hoạch và theo đặt hàng của các công ty dược. Cây cát cánh mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với cây ngô trước đây. Vì vậy, bà con đã hưởng ứng trồng loại cây này.

Cần sự gắn kết "3 nhà"

Theo các chuyên gia sự kết hợp chặt chẽ của "3 nhà" gồm: nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp giúp bảo đảm số lượng cũng như chất lượng dược liệu, tránh tình trạng người dân thấy cây cát cánh đem lại giá trị cao, trồng ồ ạt gây mất kiểm soát chất lượng dược liệu cũng như ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, mang tới nguồn dược liệu chuẩn hóa cho doanh nghiệp.

PGS. TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam cho biết khí hậu và thổ nhưỡng là 2 đặc trưng để quyết định chất lượng dược liệu. Nhưng dược liệu chỉ là nguyên liệu để sản xuất thuốc chứ không phải cứ trồng thì đó đã là bài thuốc.

Do đó, để dược liệu trở thành các bài thuốc, cần phải có sự liên kết của nhiều bên để sản phẩm đầu cuối đem lại giá trị thật sự cho người dân, cho doanh nghiệp và cho người trồng dược liệu.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh.

Với cách làm kết hợp giữa "3 nhà": Nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp là mô hình bền vững, vừa giúp người dân bảo đảm đầu ra nguyên liệu, vừa giúp doanh nghiệp tự chủ nguồn nguyên liệu đạt chuẩn với quy trình trồng trọt được quản lý nghiêm ngặt.

Thực tế cho thấy với cách làm liên kết 3 nhà này, các vùng trồng dược liệu sạch đạt chuẩn quốc tế đang phát triển tại Lai Châu, Sơn La, Điện Biên như trồng đương quy cho thu nhập khoảng 90 triệu/ha/năm, ví như rồng atiso cho mức thu tới 80 triệu/ha/năm.

Theo Báo Sức khỏe và Đời sống null

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nỗ lực giảm thiểu phát thải trong trồng trọt

Nỗ lực giảm thiểu phát thải trong trồng trọt

Những năm qua, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lào Cai đã không ngừng nỗ lực vận động, hướng dẫn, hỗ trợ nông dân trên địa bàn tỉnh triển khai các mô hình, cách canh tác mới theo hướng giảm thiểu phát thải, bảo vệ môi trường.

Sinh kế bền vững - trụ cột để nông thôn mới phát triển thực chất

Sinh kế bền vững - trụ cột để nông thôn mới phát triển thực chất

Nếu như ở giai đoạn đầu, xây dựng nông thôn mới chủ yếu tập trung hoàn thiện hạ tầng, thì đến nay, thực tiễn ở Lào Cai cho thấy, sinh kế bền vững mới là thước đo quan trọng nhất để nông thôn mới đi vào chiều sâu. Khi người dân có việc làm ổn định, thu nhập được nâng lên và yên tâm gắn bó với sản xuất lâu dài, các tiêu chí nông thôn mới mới thực sự được duy trì bền vững.

Trấn Yên kiến tạo nền nông nghiệp xanh, hiện đại gắn với nông thôn mới kiểu mẫu

Phát huy vai trò chủ thể của nông dân sau sáp nhập: Trấn Yên kiến tạo nền nông nghiệp xanh, hiện đại gắn với nông thôn mới kiểu mẫu

Trong tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại không gian phát triển nông thôn theo hướng tinh gọn, hiệu quả, một câu hỏi lớn đặt ra: làm thế nào để nông dân - lực lượng đông đảo, trực tiếp sản xuất - thực sự trở thành trung tâm của quá trình phát triển, chứ không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách?

Các nhà vườn xã Púng Luông chủ động nguồn hoa cho thị trường Tết

Các nhà vườn xã Púng Luông chủ động nguồn hoa cho thị trường Tết

Những ngày cuối năm, khi không khí tết Nguyên đán đang đến gần, các nhà vườn trồng hoa trên địa bàn xã Púng Luông lại tất bật hơn bao giờ hết. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con tập trung chăm sóc, điều chỉnh thời vụ để hoa nở đúng dịp, bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường tết Nguyên đán 2026.

Rộn ràng Mường Hum

Rộn ràng Mường Hum

Chợ Mường Hum là phiên chợ nhỏ nằm ở xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai. Nguồn gốc chợ phiên Mường Hum bắt nguồn từ địa thế thuận lợi, là trung tâm cụm xã của 8 xã vùng cao huyện Bát Xát (cũ).

Siết chặt quản lý vật tư nông nghiệp để bảo vệ nền sản xuất bền vững

Siết chặt quản lý vật tư nông nghiệp để bảo vệ nền sản xuất bền vững

Trong lộ trình phát triển nông nghiệp hàng hóa, vật tư đầu vào được ví như “mạch máu”, quyết định năng suất và chất lượng nông sản. Trước yêu cầu bảo vệ sản xuất và quyền lợi của nông dân, các ngành chức năng của tỉnh Lào Cai đang tăng cường quản lý thị trường vật tư nông nghiệp, coi đây là nền tảng quan trọng cho phát triển nông nghiệp xanh và bền vững.

"Thủ phủ" nhất chi mai vào vụ Tết

"Thủ phủ" nhất chi mai vào vụ Tết

Những ngày cuối năm, trong các nhà vườn ở phường Sa Pa và xã Tả Phìn (những địa bàn thuộc thị xã Sa Pa cũ) không khí sản xuất đã trở nên tất bật hơn bao giờ hết. Đây được xem là “thủ phủ” của hoa nhất chi mai trên địa bàn tỉnh Lào  Cai, nơi mỗi dịp Tết Nguyên đán có thể cung ứng ra thị trường hàng chục nghìn gốc mai lớn nhỏ, đủ dáng, thế phục vụ nhu cầu chơi hoa ngày Tết của người dân trong và ngoài tỉnh.

Lào Cai nở rộ mô hình nông nghiệp xanh

Lào Cai nở rộ mô hình nông nghiệp xanh

Chung tay cùng tỉnh Lào Cai hiện thực hóa mục tiêu phát triển “xanh, hài hoà, bản sắc và hạnh phúc”, nhiều nông dân tỉnh Lào Cai đã chủ động xây dựng các mô hình nông nghiệp xanh. Qua đó, góp phần hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, thân thiện với môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.

Câu chuyện lá dong

Câu chuyện lá dong

Khi Tết cận kề, vùng Phong Dụ Thượng lại rộn ràng bởi thứ hàng hóa chỉ xuất hiện một lần trong năm - đó là lá dong. Đây là mùa vụ đặc biệt của lá dong - nguyên liệu chính để gói bánh chưng truyền thống. Tuy chỉ bán lá dong một lần trong năm, nhưng người dân nơi đây lại thu về nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.

Vùng đất của những triệu phú “ăn cơm đứng”

Vùng đất của những triệu phú “ăn cơm đứng”

Sau hơn ¼ thế kỷ bén rễ, sinh sôi trên đồng đất Trấn Yên, nghề trồng dâu nuôi tằm đã phát triển ổn định và bền vững. Xuân 2026 này, người dân ở các thôn của xã Trấn Yên lại nô nức xuống đồng để mở rộng diện tích dâu, tiếp tục cần mẫn gieo ước vọng cho những mùa dâu xanh lá, những mùa kén đong đầy.

Bảo Ái xây hạnh phúc trên nền nông thôn mới

Bảo Ái xây hạnh phúc trên nền nông thôn mới

Năm 2025 đánh dấu bước phát triển nổi bật trong xây dựng nông thôn mới của xã Bảo Ái, tỉnh Lào Cai. Ba thôn Trung Sơn, Tân Phong 1 và Tân Lập được công nhận đạt chuẩn thôn nông thôn mới kiểu mẫu, đưa Bảo Ái trở thành xã đầu tiên của tỉnh sau hợp nhất có thôn đạt chuẩn kiểu mẫu. Thành quả này không chỉ khẳng định nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương, mà còn phản ánh rõ nét những đổi thay tích cực, bền vững trong đời sống người dân.

Tà Chơ khát điện

Tà Chơ khát điện

Thôn Tà Chơ, xã Phình Hồ - nơi bốn mươi nóc nhà người dân tộc Mông với hơn hai trăm nhân khẩu vẫn chưa có ánh sáng điện lưới mỗi khi đêm về. Không có điện, cuộc sống đầy vất vả. Tuy vậy, khát vọng về ánh sáng chưa bao giờ tắt.

Niềm vui trên những nương dứa

Niềm vui trên những nương dứa

Những ngày đầu tháng 1, khi không khí Tết đã bắt đầu len lỏi khắp các bản làng vùng cao, trên những triền đồi xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai, nông dân lại tất bật bước vào vụ thu hoạch dứa sớm. Đây là vụ dứa được bà con mong chờ, bởi không chỉ cho sản lượng khá mà còn đúng thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao, phục vụ thị trường Tết và đầu năm mới.

Quả chua cho “trái ngọt”

Quả chua cho “trái ngọt”

Hơn chục năm nay, người dân thôn Tiến Cường, xã Gia Phú đã lựa chọn cây quất làm cây trồng cho thu nhập tăng thêm ổn định. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, thị trường tiêu thụ ổn định, thu hoạch quanh năm, thu hoạch đến đâu tiểu thương mua đến đó, người dân thôn Tiến Cường khẳng định: Quả quất chua nhưng lại đang cho “trái ngọt” trên vùng đất này.

fb yt zl tw