Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, tại các vườn đào ở thị xã Sa Pa, người trồng đào đang bước vào giai đoạn quan trọng nhất trong năm. 

Chung tay cùng tỉnh Lào Cai hiện thực hóa mục tiêu phát triển “xanh, hài hoà, bản sắc và hạnh phúc”, nhiều nông dân tỉnh Lào Cai đã chủ động xây dựng các mô hình nông nghiệp xanh. Qua đó, góp phần hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, thân thiện với môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.

Khi Tết cận kề, vùng Phong Dụ Thượng lại rộn ràng bởi thứ hàng hóa chỉ xuất hiện một lần trong năm - đó là lá dong. Đây là mùa vụ đặc biệt của lá dong - nguyên liệu chính để gói bánh chưng truyền thống. Tuy chỉ bán lá dong một lần trong năm, nhưng người dân nơi đây lại thu về nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.

Chiều 15/1, xã Khánh Yên tổ chức lễ khánh thành các công trình đường giao thông nông thôn Nậm Bó, thôn Làn 1. Đây là hoạt động thiết thực hướng tới chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Sau hơn ¼ thế kỷ bén rễ, sinh sôi trên đồng đất Trấn Yên, nghề trồng dâu nuôi tằm đã phát triển ổn định và bền vững. Xuân 2026 này, người dân ở các thôn của xã Trấn Yên lại nô nức xuống đồng để mở rộng diện tích dâu, tiếp tục cần mẫn gieo ước vọng cho những mùa dâu xanh lá, những mùa kén đong đầy.

Năm 2025 đánh dấu bước phát triển nổi bật trong xây dựng nông thôn mới của xã Bảo Ái, tỉnh Lào Cai. Ba thôn Trung Sơn, Tân Phong 1 và Tân Lập được công nhận đạt chuẩn thôn nông thôn mới kiểu mẫu, đưa Bảo Ái trở thành xã đầu tiên của tỉnh sau hợp nhất có thôn đạt chuẩn kiểu mẫu. Thành quả này không chỉ khẳng định nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương, mà còn phản ánh rõ nét những đổi thay tích cực, bền vững trong đời sống người dân.

Thôn Tà Chơ, xã Phình Hồ - nơi bốn mươi nóc nhà người dân tộc Mông với hơn hai trăm nhân khẩu vẫn chưa có ánh sáng điện lưới mỗi khi đêm về. Không có điện, cuộc sống đầy vất vả. Tuy vậy, khát vọng về ánh sáng chưa bao giờ tắt.

Những ngày đầu tháng 1, khi không khí Tết đã bắt đầu len lỏi khắp các bản làng vùng cao, trên những triền đồi xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai, nông dân lại tất bật bước vào vụ thu hoạch dứa sớm. Đây là vụ dứa được bà con mong chờ, bởi không chỉ cho sản lượng khá mà còn đúng thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao, phục vụ thị trường Tết và đầu năm mới.

Hơn chục năm nay, người dân thôn Tiến Cường, xã Gia Phú đã lựa chọn cây quất làm cây trồng cho thu nhập tăng thêm ổn định. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, thị trường tiêu thụ ổn định, thu hoạch quanh năm, thu hoạch đến đâu tiểu thương mua đến đó, người dân thôn Tiến Cường khẳng định: Quả quất chua nhưng lại đang cho “trái ngọt” trên vùng đất này.

Những ngày này, các vùng trồng cây ăn quả của tỉnh bước vào mùa thu hoạch rộn ràng nhất trong năm. Sau một năm cần mẫn vun trồng, chăm sóc, người nông dân đón mùa quả ngọt với hy vọng mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần “vẽ” nên bức tranh nông thôn yên bình, trù phú.

Từ một thôn còn nhiều khó khăn, Tân Phong 1, xã Bảo Ái hôm nay đã khoác lên mình diện mạo nông thôn mới kiểu mẫu với những tuyến đường bê tông sạch đẹp, hệ thống chiếu sáng đồng bộ, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện.

Là xã vùng cao đặc biệt khó khăn, với địa hình chia cắt, dân cư phân tán, trên 99% là đồng bào Mông, song với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân và Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, xã Lao Chải đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng nông thôn mới, cải thiện đời sống Nhân dân.

Tại Lào Cai, việc xây dựng thành công 159 chuỗi nông sản an toàn và đưa 605 sản phẩm đạt chuẩn OCOP ra thị trường là minh chứng sống động cho sự chuyển biến về tư duy kinh tế, nơi người nông dân biết ký hợp đồng tiêu thụ nông sản trước khi sản xuất.

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Xã Quy Mông là địa bàn còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội, dân cư phân tán, tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức cao. Trong bối cảnh đó, khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), cấp ủy đảng, chính quyền xã xác định rõ quan điểm: Không chạy theo hình thức, không dàn trải nguồn lực, mà tập trung đầu tư vào những nội dung thiết thực, sát với nhu cầu đời sống và sản xuất của người dân.

Chiều 12/1, Hội nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Hội nông dân xã Lục Yên tổ chức giải ngân nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân cho các hội viên trên địa bàn.

Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết 22/2025/NĐ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết quy định mức hỗ trợ từ ngân sách cấp tỉnh để mở mới, mở rộng nền đường và xây dựng mặt đường bê tông xi măng.

Sau những cơn bão, khi dòng nước xiết đã rút, những dải mây xám rời đi, thôn Tả Trang, xã Bát Xát dần trở lại nhịp sinh hoạt thường ngày. Thế nhưng, trên tuyến đường nhỏ dẫn vào thôn, dấu vết của thiên tai vẫn còn hiện hữu. Mặt đường bê tông bị xé toạc, đất đá trôi đi, để lộ những vết rãnh sâu hoắm, như “vết thương” chưa kịp liền da.

Ở thôn Cán Chư Sử (xã Si Ma Cai) có một nông dân người Mông đã tận dụng tốt lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng và vẻ đẹp của giống đào bản địa để trồng đào cảnh bán, đem lại thu nhập 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng mỗi năm. Đó là ông Giàng A Pùa, được người dân thôn Cán Chư Sử quen gọi với cái tên “triệu phú hoa đào”.

Thôn Suối Chải, xã Bát Xát ở độ cao khoảng 1.500 m so với mực nước biển, hiện ra như một chấm nhỏ giữa đại ngàn trùng điệp. Tuyến đường độc đạo dẫn lên thôn uốn lượn theo triền núi, hẹp và dốc, có đoạn chỉ vừa hai xe máy tránh nhau. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Đoạn đường ấy chính là “nút thắt” lớn nhất, kìm hãm bước phát triển của Suối Chải suốt nhiều năm qua.