Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Xác định giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà phải tạo được sinh kế lâu dài, xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai đã và đang phát huy hiệu quả vai trò đồng hành của chính quyền cơ sở trong việc định hướng, dẫn dắt người dân chuyển đổi sản xuất, tiếp cận chính sách, từng bước tự vươn lên thoát nghèo. Từ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền đến tinh thần nỗ lực của người dân, công tác giảm nghèo ở địa phương này đang dần đi vào chiều sâu, thực chất.

Đến hết năm 2025, tỉnh Lào Cai ước đạt 1.535 ha diện tích sản xuất cây dâu tằm, tập trung chủ yếu tại các xã: Trấn Yên 659 ha, Quy Mông 286 ha, Xuân Ái 163, Chấn Thịnh 110 ha; còn lại phát triển tại các xã: Văn Chấn, Thượng Bằng La, Đông Cuông, Tân Hợp, Mậu A, Hưng Khánh, Lương Thịnh, Việt Hồng, Phúc Khánh, Bảo Hà.

Khu vực Mù Cang Chải là địa bàn trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao của tỉnh, với diện tích rừng lớn, địa hình phức tạp và chịu tác động mạnh của thời tiết hanh khô.

Năm 2026, toàn tỉnh có kế hoạch trồng mới 14.000 ha rừng sản xuất tập trung. Để bảo đảm tiến độ và chất lượng trồng rừng, công tác chuẩn bị cây giống đang được triển khai đồng bộ, chủ động từ sớm.

Với điều kiện khí hậu vùng cao lạnh giá, nhiều loại cây trồng vụ đông xuân chưa cho thu hoạch, thì tại thôn Làng Sang, xã Púng Luông, những cây nhót trái vụ đã được người dân thu hái. Những năm gần đây, nhót trái vụ đã mang lại nguồn thu nhập cao, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế cho bà con Làng Sang.

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên đã giúp phường Âu Lâu từng bước hình thành làng nghề chế biến chè xanh chất lượng cao; khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tạo sinh kế bền vững, giải quyết việc làm và tạo thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, xã Phình Hồ đã huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của người dân, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội, đời sống Nhân dân không ngừng được nâng cao. Trong giai đoạn 2020 - 2025, xã Phình Hồ đã huy động được gần 500 triệu đồng đầu tư cho chương trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương.  

Ở xã vùng cao như Sơn Lương, giao thông không đơn thuần là những tuyến đường bê tông nối từ thôn này sang bản khác mà là “mạch máu” dẫn sinh khí về cho kinh tế, giúp người dân thoát khỏi thế biệt lập, từng bước vươn lên xây dựng nông thôn mới.

Lào Cai đang sở hữu nguồn nguyên liệu quan trọng cho phát triển nông nghiệp hàng hóa với quế, chè, chuối, dứa, cây ăn quả và dược liệu.

Hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trên địa bàn xã Đông Cuông, không khí thi đua lao động, sản xuất, đầu tư xây dựng diễn ra hết sức sôi nổi, trong đó, Nhà máy điện sinh khối Yên Bái 1 tại Cụm công nghiệp Bắc Văn Yên là minh chứng sinh động về sức hấp dẫn và chính sách thu hút đầu tư vào địa bàn tỉnh Lào Cai.

Tại xã Bát Xát, những năm qua, các mô hình “dân vận khéo” trong phát triển kinh tế đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành đòn bẩy quan trọng thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây trồng chủ lực, tiềm năng có giá trị kinh tế cao hơn thời gian qua đã được các địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đẩy mạnh, góp phần nâng cao hệ số sử dụng đất và giá trị thu nhập trên đơn vị canh tác.

Những năm qua, cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, Agribank Chi nhánh Mường Khương Lào Cai II đã chú trọng phát huy vai trò của các tổ vay vốn do các tổ chức đoàn thể nhận ủy thác. 

Những năm qua, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lào Cai đã không ngừng nỗ lực vận động, hướng dẫn, hỗ trợ nông dân trên địa bàn tỉnh triển khai các mô hình, cách canh tác mới theo hướng giảm thiểu phát thải, bảo vệ môi trường.

Chính phủ ban hành Nghị định số 33/2026/NĐ-CP ngày 21/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật.

Trước đợt không khí lạnh và sương giá, nông dân các địa phương vùng cao đã chủ động triển khai nhiều biện pháp bảo vệ cây trồng do tác động bất lợi của thời tiết.

Nếu như ở giai đoạn đầu, xây dựng nông thôn mới chủ yếu tập trung hoàn thiện hạ tầng, thì đến nay, thực tiễn ở Lào Cai cho thấy, sinh kế bền vững mới là thước đo quan trọng nhất để nông thôn mới đi vào chiều sâu. Khi người dân có việc làm ổn định, thu nhập được nâng lên và yên tâm gắn bó với sản xuất lâu dài, các tiêu chí nông thôn mới mới thực sự được duy trì bền vững.

Trong tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại không gian phát triển nông thôn theo hướng tinh gọn, hiệu quả, một câu hỏi lớn đặt ra: làm thế nào để nông dân - lực lượng đông đảo, trực tiếp sản xuất - thực sự trở thành trung tâm của quá trình phát triển, chứ không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách?

Những ngày cuối năm, khi không khí tết Nguyên đán đang đến gần, các nhà vườn trồng hoa trên địa bàn xã Púng Luông lại tất bật hơn bao giờ hết. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con tập trung chăm sóc, điều chỉnh thời vụ để hoa nở đúng dịp, bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường tết Nguyên đán 2026.