Làm gì để đưa dược liệu trở thành kinh tế mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc?

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm.

Thu hái, khai thác phải đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu

Là một quốc gia có đến hơn 4.000 loài dược liệu khác nhau nhưng hiện có tới 80% dược liệu được nhập từ nước ngoài. Để thay đổi thực trạng này, chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đặt ra mục tiêu đến năm 2025 sẽ xây dựng được 8 vùng khai thác dược liệu tự nhiên bền vững.

Vùng Tây Bắc đang được định hướng thành vùng trồng dược liệu có quy mô lớn. Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai là những nơi có nhiều loài dược liệu quý hiếm. Hiện nay, có khoảng 50 loài cây dược liệu trồng với diện tích lớn (hơn 10ha) thì riêng Tây Bắc đã có tới 36 loài như: đương quy, cát cánh, sa nhân tím, thảo quả, atiso, ý dĩ, hồi, quế, đinh lăng, ba kích.

Tuy nhiên, việc phát triển vùng trồng vẫn còn một số hạn chế, chưa khai thác được hết tiềm năng lợi thế của các địa phương. Ở Sơn La, nguồn cung cấp dược liệu chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu sản xuất, bào chế thuốc. Còn ở Điện Biên, mỗi năm chỉ thu được hơn 15 tỷ đồng từ các loại cây dược liệu.

Vùng trồng dược liệu sâm tại tỉnh Lai Châu.

Trong khi đó, việc thu hái, khai thác không đi đôi với bảo tồn, phát triển dược liệu khiến các loài dược liệu tự nhiên cạn kiệt và đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Việc trồng, chế biến dược liệu với quy mô nhỏ lẻ, tự phát, phụ thuộc vào nguồn dược liệu cung cấp từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, các địa phương hiện còn thiếu vắng sự đầu tư của các doanh nghiệp dược theo chuỗi sản xuất, tiêu thụ dược liệu khiến hiệu quả kinh tế chưa cao.

Để ngành dược liệu trở thành ngành mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía bắc, mỗi địa phương đưa ra chiến lược riêng của mình. Theo các chuyên gia, những vùng này cần Trung tâm nghiên cứu Dược liệu, xây dựng thị trường, hướng dẫn cho bà con nông dân quy trình canh tác theo đúng tiêu chuẩn của thế giới.

Các địa phương cần xây dựng các cơ sở hạ tầng, xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dược liệu liên kết với các Hợp tác xã trong việc trồng, sản xuất, phát triển dược liệu.

Với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng khí hậu, Tây Bắc là vùng có lợi thế phù hợp phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý.Tây Bắc đã hình thành những vùng trồng dược liệu quy mô lớn, mang lại cuộc sống đổi thay cho bà con nông dân.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh. Cách đây gần 10 năm, nông dân vùng cao Bắc Hà (Lào Cai) biết đến cây dược liệu cát cánh. Khi ấy, diện tích chỉ có 5.000 m2, giờ đã tăng lên gần 120 ha. Toàn bộ diện tích đều được trồng trong quy hoạch và theo đặt hàng của các công ty dược. Cây cát cánh mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với cây ngô trước đây. Vì vậy, bà con đã hưởng ứng trồng loại cây này.

Cần sự gắn kết "3 nhà"

Theo các chuyên gia sự kết hợp chặt chẽ của "3 nhà" gồm: nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp giúp bảo đảm số lượng cũng như chất lượng dược liệu, tránh tình trạng người dân thấy cây cát cánh đem lại giá trị cao, trồng ồ ạt gây mất kiểm soát chất lượng dược liệu cũng như ảnh hưởng đến sinh kế của người dân, mang tới nguồn dược liệu chuẩn hóa cho doanh nghiệp.

PGS. TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam cho biết khí hậu và thổ nhưỡng là 2 đặc trưng để quyết định chất lượng dược liệu. Nhưng dược liệu chỉ là nguyên liệu để sản xuất thuốc chứ không phải cứ trồng thì đó đã là bài thuốc.

Do đó, để dược liệu trở thành các bài thuốc, cần phải có sự liên kết của nhiều bên để sản phẩm đầu cuối đem lại giá trị thật sự cho người dân, cho doanh nghiệp và cho người trồng dược liệu.

Tại Bắc Hà Lào Cai đã hình thành nên vùng trồng dược liệu cây cát cánh.

Với cách làm kết hợp giữa "3 nhà": Nhà nông-chính quyền-doanh nghiệp là mô hình bền vững, vừa giúp người dân bảo đảm đầu ra nguyên liệu, vừa giúp doanh nghiệp tự chủ nguồn nguyên liệu đạt chuẩn với quy trình trồng trọt được quản lý nghiêm ngặt.

Thực tế cho thấy với cách làm liên kết 3 nhà này, các vùng trồng dược liệu sạch đạt chuẩn quốc tế đang phát triển tại Lai Châu, Sơn La, Điện Biên như trồng đương quy cho thu nhập khoảng 90 triệu/ha/năm, ví như rồng atiso cho mức thu tới 80 triệu/ha/năm.

Theo Báo Sức khỏe và Đời sống null

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xuân mới Nhìu Cù San

Xuân mới Nhìu Cù San

Trong các thôn, bản của xã Sàng Ma Sáo cũ (nay là xã Dền Sáng), Nhìu Cù San từng là nơi xa xôi, cách trở nhất. Chỉ ba năm trước, việc đi lại còn đầy gian nan. Trở lại hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui hiện hữu trên gương mặt đồng bào Mông khi tuyến đường vào thôn đang được mở rộng, trải nhựa. Đặc biệt, mùa xuân 2026, hàng chục hộ dân nơi đây sẽ đón Tết trong ngôi nhà mới kiên cố, an toàn dưới chân núi “sừng trâu”.

Gieo mầm xanh tương lai

Gieo mầm xanh tương lai

Những ngày này, trên những mảng rừng vừa khai thác, các vườn ươm cây giống thuộc 18 xã khu vực Hạt Kiểm lâm Văn Yên - Trấn Yên - Yên Bái quản lý, không khí lao động sản xuất diễn ra sôi động. Không chỉ là công việc thường nhật, hoạt động gieo trồng đầu xuân còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào một mùa vụ mới và tương lai xanh bền vững.

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Trên những cánh đồng sau vụ lúa mùa, nhịp sản xuất lại tiếp tục với vụ đông. Với cách làm chủ động, linh hoạt, vụ đông đang mang lại “hiệu quả kép” - vừa gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, vừa nâng cao thu nhập cho người dân.

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Thịt lợn là thực phẩm thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày, thường tăng giá đột biến mỗi dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù năm 2025 dịch tả lợn Châu Phi hoành hành trên địa bàn tỉnh Lào Cai nhưng nhờ sớm triển khai các giải pháp chống dịch, tái đàn, đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi phục vụ người tiêu dùng.

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Tết ở mỗi nơi có một cách bắt đầu khác nhau. Ở nhiều địa phương, không khí Tết được nhận biết qua sắc đào, quất, mai. Riêng tại bản người Dao, thôn Bản Pho, xã Bát Xát, Tết bắt đầu khi những tàu lá dong đầu tiên được cắt xuống, bó lại ngay ngắn rồi chờ xe vận chuyển ra khỏi bản. 

Khởi nghiệp trên núi đá Pha Long

Khởi nghiệp trên núi đá Pha Long

Sinh ra và lớn lên ở thôn Máo Chóa Sủ, xã Pha Long - nơi núi non trùng điệp, những mỏm đá tai mèo dựng đứng và điều kiện sinh kế còn nhiều khó khăn, anh Thào Seo Lìn sớm thấu hiểu những nhọc nhằn của cuộc sống vùng cao. Không cam chịu đói nghèo, anh từng bước vượt qua những rào cản, mạnh dạn khởi nghiệp, kiên trì tìm hướng đi mới để vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Mô hình trồng đào rừng - một mũi tên trúng nhiều đích

Mô hình trồng đào rừng - một mũi tên trúng nhiều đích

Mỗi độ xuân về, khi gió lạnh còn vương trên sườn núi, những cành đào rừng phơn phớt hồng lại theo bước thương lái xuôi về phố thị. Ít ai biết rằng, phía sau những cành đào mộc mạc ấy là cả một hành trình lao động bền bỉ của đồng bào vùng biên. Từ một loài cây mọc hoang trên đá núi, đào rừng hôm nay đã trở thành cây kinh tế chủ lực, giúp nhiều gia đình đổi đời, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất biên cương.

Liên Sơn chuyển đổi cây trồng tạo đột phá cho nông nghiệp

Liên Sơn chuyển đổi cây trồng tạo đột phá cho nông nghiệp

Từ những ruộng lúa kém hiệu quả, thu nhập bấp bênh, người dân xã Liên Sơn đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất theo hướng hàng hóa. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nâng cao thu nhập.

Vườn ươm vào vụ, sẵn sàng cây giống trồng rừng

Vườn ươm vào vụ, sẵn sàng cây giống trồng rừng

Bước vào vụ gieo ươm cao điểm, các cơ sở sản xuất cây giống lâm nghiệp trên địa bàn khu vực Bảo Yên đang tập trung chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, bảo đảm nguồn cây giống khỏe, đạt tiêu chuẩn xuất vườn, sẵn sàng phục vụ kế hoạch trồng rừng năm 2026.

Xuân Ái khai thác tiềm năng phát triển kinh tế

Đông Cuông giữ gìn không gian sống xanh - sạch - đẹp

Giữ gìn môi trường sống xanh - sạch - đẹp không chỉ là yêu cầu trong xây dựng nông thôn mới mà còn là thước đo chất lượng cuộc sống của người dân. Nhận thức rõ điều đó, xã Đông Cuông đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, từng bước hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường, tạo diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp.

fb yt zl tw