Làm gì để định vị gạo Việt trước kỷ nguyên mới?

Gạo Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế, tuy nhiên, để tiếp tục duy trì và nâng cao vị thế đó trước kỷ nguyên mới, ngành lúa gạo phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội, đặc biệt là việc phát triển giống lúa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Định vị gạo Việt qua chất lượng và giá trị gia tăng

Ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong những năm qua, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi sản xuất hơn 50% sản lượng lúa và đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu.

Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.

Tại hội thảo "Định vị hạt gạo Việt Nam trong kỷ nguyên mới" mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hè - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ ra rằng ngành lúa gạo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và thế giới. Đặc biệt, ĐBSCL, với diện tích canh tác lúa rộng lớn, sẽ tiếp tục là “bảng đệm” quan trọng cho sự phát triển của ngành lúa gạo. Ông Hè nhấn mạnh, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, gắn với giảm phát thải và tăng trưởng xanh, sẽ là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong năm 2023 khi sản lượng gạo xuất khẩu đạt 9,18 triệu tấn, mang về doanh thu hơn 5,7 tỷ USD. Tuy nhiên, mặc dù Việt Nam chiếm ưu thế lớn trong phân khúc gạo trắng hạt dài, ngành lúa gạo vẫn đối mặt với sự thiếu hụt ở các phân khúc cao cấp như gạo thơm, gạo Nhật và gạo chức năng. Để cạnh tranh và nâng cao giá trị xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, đặc biệt là các loại gạo đặc sản và thơm.

Để định vị gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ gạo thế giới, việc cải thiện chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng. TS Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, hiện nay vùng ĐBSCL đã có những giống lúa tiềm năng như OM5451, OM18 và Đài Thơm 8, với năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, có khả năng chống chịu bệnh và mặn. Những giống lúa này hiện chiếm 70-80% diện tích sản xuất và đóng góp vào hơn 85% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vẫn là nâng cao chất lượng và sản xuất các loại gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản để có thể tham gia vào phân khúc cao cấp của thị trường quốc tế.

Theo định hướng của ngành lúa gạo Việt Nam, mục tiêu trong tương lai là giảm tỉ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình xuống còn dưới 15% vào năm 2025, đồng thời gia tăng tỷ trọng gạo thơm, Japonica, và gạo đặc sản lên khoảng 40%. Đến năm 2030, mục tiêu này còn tham vọng hơn, với tỷ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình không quá 10% và tỷ trọng gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản đạt khoảng 45%. Đây là một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên kết chuỗi giá trị bền vững

Để đạt được những mục tiêu trên, việc hình thành một chuỗi giá trị lúa gạo bền vững là yếu tố không thể thiếu. TS Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị từ nông dân, doanh nghiệp, công ty xuất khẩu đến các tổ chức nghiên cứu và các đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc liên kết này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội để gia tăng giá trị của sản phẩm gạo, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.

Theo các chuyên gia, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL giai đoạn 2024-2025, sẽ là nền tảng để xây dựng một chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại. Tuy nhiên, để đề án này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ nông dân, dịch vụ, tài chính, đến các công ty xuất khẩu và các tổ chức quản lý. Đây là một quá trình dài hạn và đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, nghiên cứu giống mới và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao.

Trong tương lai, để gạo Việt Nam không chỉ chiếm lĩnh thị trường gạo truyền thống mà còn vươn lên các phân khúc cao cấp, việc nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần phát triển các mô hình canh tác thông minh và thân thiện với môi trường để đảm bảo sản phẩm gạo không chỉ có chất lượng tốt mà còn đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

TS Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam đề xuất hình thành các doanh nghiệp hóa nông nghiệp, một mô hình có thể giúp tạo ra các giống lúa, cây con chất lượng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng. Mô hình này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo ra các cơ hội phát triển bền vững cho nông dân.

Với nền tảng vững chắc từ những giống lúa chất lượng cao, tiềm năng sản xuất lớn và chiến lược phát triển bền vững, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường gạo thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị gạo xuất khẩu và phát triển ngành lúa gạo bền vững, cần sự đầu tư đồng bộ vào chất lượng giống, ứng dụng công nghệ, và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả. Khi đó, gạo Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông sản xuất khẩu mà còn là biểu tượng của sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Lá chắn" trước biến đổi khí hậu

Nhân ngày Khí tượng thế giới 23/3: "Lá chắn" trước biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu hiện nay không còn là dự báo xa vời mà đã trở thành thực tại khắc nghiệt. Những con số, biểu đồ và bản tin dự báo không đơn thuần là thông tin thời tiết, đó chính là “lá chắn” sống còn, bảo vệ tài sản, tính mạng người dân và hệ sinh thái trước những “cơn thịnh nộ” của thiên nhiên.

Giải pháp sản xuất chè xanh bền vững

Giải pháp sản xuất chè xanh bền vững

Thời điểm này, các vùng nguyên liệu chè trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu thu hái lứa búp xuân. Dù thời tiết chưa thực sự thuận lợi, nhưng với sự đầu tư chăm sóc từ cuối vụ, những đồi chè của người dân đã đủ nguyên liệu làm chè xanh. Những sản phẩm chè xuân đã ra lò đến với người tiêu dùng, người làm chè xanh kỳ vọng niên vụ chè mới thắng lợi.

Vàng Ngần - Phát huy sức mạnh cộng đồng từ mô hình “đồi quế tập thể”

Vàng Ngần - Phát huy sức mạnh cộng đồng từ mô hình “đồi quế tập thể”

Từ sự đồng lòng của người dân, thôn Vàng Ngần, xã Sơn Lương xây dựng nên mô hình “đồi quế tập thể”. Không chỉ tạo nên những giá trị về vật chất, mô hình còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần đoàn kết cộng đồng, khi bà con cùng góp công, góp sức chăm sóc và cùng hưởng lợi thành quả chung.

[Ảnh] Mùa “se duyên” cho bưởi

[Ảnh] Mùa “se duyên” cho bưởi

Khi hoa bưởi bước vào kỳ nở rộ, nhiều nhà vườn đã chủ động triển khai kỹ thuật thụ phấn nhân tạo nhằm nâng cao tỷ lệ đậu quả. Công việc tưởng chừng đơn giản này lại đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác tuyệt đối và phải thực hiện vào đúng “thời điểm vàng”. Đây chính là yếu tố then chốt quyết định năng suất và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân.

Khát vọng đánh thức tiềm năng du lịch Si Ma Cai từ hoa anh đào

Khát vọng đánh thức tiềm năng du lịch Si Ma Cai từ hoa anh đào

Từ bao đời nay, dải đất biên cương Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai) vốn nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ của những dãy núi đá trùng điệp và bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc vùng cao. Tuy nhiên, trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025 - 2030, địa phương này đang kỳ vọng tạo nên một diện mạo mới để phát triển du lịch, trong đó sắc hồng của những cánh hoa đào được chọn làm điểm nhấn đột phá.

Thêm nguồn lực thúc đẩy sản xuất hàng hóa

Thêm nguồn lực thúc đẩy sản xuất hàng hóa

Ngay sau khi tỉnh ban hành quy định về trình tự, thủ tục, hồ sơ thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp và thủy sản theo Nghị quyết số 21/2025 của HĐND tỉnh, nhiều địa phương trên địa bàn đã nhanh chóng triển khai tuyên truyền, hướng dẫn để người dân tiếp cận chính sách. Việc đưa nghị quyết vào thực tiễn sẽ tạo thêm nguồn lực cho sản xuất và góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Tiết kiệm xăng dầu: Chỗ nào làm việc trực tuyến được thì nên khuyến khích

Tiết kiệm xăng dầu: Chỗ nào làm việc trực tuyến được thì nên khuyến khích

“Tôi nghĩ rằng, trước mắt chúng ta phải có những biện pháp khuyến khích để làm sao tiết kiệm xăng dầu lớn nhất. Thậm chí, những chỗ nào có thể làm việc trực tuyến được thì nên cho làm việc trực tuyến. Những gì có thể làm được để tiết kiệm xăng dầu thì nên khuyến khích ”, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nói.

Nâng cao năng lực quản lý đầu tư công

Nâng cao năng lực quản lý đầu tư công

Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, các dự án đầu tư công do ban quản lý dự án cấp huyện trước đây làm chủ đầu tư đã được bàn giao về các xã, phường (cấp xã). Cùng với đó, theo kế hoạch đầu tư công giai đoạn tới, cấp xã sẽ được phân cấp, quyết định chủ trương đầu tư nhiều dự án trên địa bàn.

Người dùng đã dần thích nghi sau khi thí điểm xăng sinh học E10

Người dùng đã dần thích nghi sau khi thí điểm xăng sinh học E10

Sau hơn nửa năm thí điểm xăng sinh học E10 RON95 tại một số đô thị, người dùng bước đầu ghi nhận phương tiện vận hành ổn định, không phát sinh vấn đề đáng kể. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tiếp tục theo dõi kỹ thuật và bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Mở rộng xúc tiến thương mại

Mở rộng xúc tiến thương mại

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, việc mở rộng xúc tiến thương mại không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong giai đoạn mới.

fb yt zl tw