Làm gì để định vị gạo Việt trước kỷ nguyên mới?

Gạo Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế, tuy nhiên, để tiếp tục duy trì và nâng cao vị thế đó trước kỷ nguyên mới, ngành lúa gạo phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội, đặc biệt là việc phát triển giống lúa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Định vị gạo Việt qua chất lượng và giá trị gia tăng

Ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong những năm qua, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi sản xuất hơn 50% sản lượng lúa và đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu.

Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.

Tại hội thảo "Định vị hạt gạo Việt Nam trong kỷ nguyên mới" mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hè - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ ra rằng ngành lúa gạo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và thế giới. Đặc biệt, ĐBSCL, với diện tích canh tác lúa rộng lớn, sẽ tiếp tục là “bảng đệm” quan trọng cho sự phát triển của ngành lúa gạo. Ông Hè nhấn mạnh, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, gắn với giảm phát thải và tăng trưởng xanh, sẽ là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong năm 2023 khi sản lượng gạo xuất khẩu đạt 9,18 triệu tấn, mang về doanh thu hơn 5,7 tỷ USD. Tuy nhiên, mặc dù Việt Nam chiếm ưu thế lớn trong phân khúc gạo trắng hạt dài, ngành lúa gạo vẫn đối mặt với sự thiếu hụt ở các phân khúc cao cấp như gạo thơm, gạo Nhật và gạo chức năng. Để cạnh tranh và nâng cao giá trị xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, đặc biệt là các loại gạo đặc sản và thơm.

Để định vị gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ gạo thế giới, việc cải thiện chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng. TS Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, hiện nay vùng ĐBSCL đã có những giống lúa tiềm năng như OM5451, OM18 và Đài Thơm 8, với năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, có khả năng chống chịu bệnh và mặn. Những giống lúa này hiện chiếm 70-80% diện tích sản xuất và đóng góp vào hơn 85% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vẫn là nâng cao chất lượng và sản xuất các loại gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản để có thể tham gia vào phân khúc cao cấp của thị trường quốc tế.

Theo định hướng của ngành lúa gạo Việt Nam, mục tiêu trong tương lai là giảm tỉ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình xuống còn dưới 15% vào năm 2025, đồng thời gia tăng tỷ trọng gạo thơm, Japonica, và gạo đặc sản lên khoảng 40%. Đến năm 2030, mục tiêu này còn tham vọng hơn, với tỷ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình không quá 10% và tỷ trọng gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản đạt khoảng 45%. Đây là một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên kết chuỗi giá trị bền vững

Để đạt được những mục tiêu trên, việc hình thành một chuỗi giá trị lúa gạo bền vững là yếu tố không thể thiếu. TS Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị từ nông dân, doanh nghiệp, công ty xuất khẩu đến các tổ chức nghiên cứu và các đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc liên kết này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội để gia tăng giá trị của sản phẩm gạo, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.

Theo các chuyên gia, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL giai đoạn 2024-2025, sẽ là nền tảng để xây dựng một chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại. Tuy nhiên, để đề án này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ nông dân, dịch vụ, tài chính, đến các công ty xuất khẩu và các tổ chức quản lý. Đây là một quá trình dài hạn và đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, nghiên cứu giống mới và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao.

Trong tương lai, để gạo Việt Nam không chỉ chiếm lĩnh thị trường gạo truyền thống mà còn vươn lên các phân khúc cao cấp, việc nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần phát triển các mô hình canh tác thông minh và thân thiện với môi trường để đảm bảo sản phẩm gạo không chỉ có chất lượng tốt mà còn đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

TS Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam đề xuất hình thành các doanh nghiệp hóa nông nghiệp, một mô hình có thể giúp tạo ra các giống lúa, cây con chất lượng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng. Mô hình này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo ra các cơ hội phát triển bền vững cho nông dân.

Với nền tảng vững chắc từ những giống lúa chất lượng cao, tiềm năng sản xuất lớn và chiến lược phát triển bền vững, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường gạo thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị gạo xuất khẩu và phát triển ngành lúa gạo bền vững, cần sự đầu tư đồng bộ vào chất lượng giống, ứng dụng công nghệ, và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả. Khi đó, gạo Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông sản xuất khẩu mà còn là biểu tượng của sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Thời điểm này, nhu cầu thị trường tăng cao, đặc biệt là các mặt hàng nông sản và thực phẩm. Do đó, các hợp tác xã (HTX), cơ sở sản xuất... trên địa bàn tỉnh đã chủ động mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng nhu cầu mua sắm tăng cao của người dân.

Phát triển công nghiệp xanh - “chìa khóa” để Lào Cai bứt phá và phát triển bền vững

Phát triển công nghiệp xanh - “chìa khóa” để Lào Cai bứt phá và phát triển bền vững

Lào Cai là tỉnh công nghiệp trọng điểm của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, với các ngành khai khoáng, hóa chất, luyện kim giữ vai trò chủ lực. Trong bối cảnh đó, phát triển công nghiệp xanh không chỉ là yêu cầu tất yếu, mà còn là “chìa khóa” để giải quyết hài hòa bài toán môi trường, tài nguyên, đồng thời tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Ngày mới ở Tân Tiến

Ngày mới ở Tân Tiến

Những ngày này, thôn Tân Tiến, xã Gia Phú như một đại công trường. Các dự án trọng điểm như đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thống Nhất đều đang được đẩy nhanh tiến độ. Cả vùng quê Tân Tiến đang chuyển mình, mang theo hy vọng về diện mạo mới, hiện đại và phát triển.

Bài 2: Tiềm năng lớn nhưng phát triển chưa tương xứng

Để Lào Cai trở thành trung tâm dược liệu quốc gia Bài 2: Tiềm năng lớn nhưng phát triển chưa tương xứng

Dù đã hình thành vùng trồng dược liệu hàng nghìn héc-ta và có sự tham gia của một số doanh nghiệp, song nhìn tổng thể, ngành trồng và chế biến dược liệu của Lào Cai vẫn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều hạn chế, điểm nghẽn trong tổ chức sản xuất, chế biến và cung ứng ra thị trường đang cản trở quá trình nâng cao giá trị “kho vàng xanh” của tỉnh.

Lấy người nộp thuế làm trung tâm

Lấy người nộp thuế làm trung tâm

Thuế tỉnh Lào Cai thời gian qua đã đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế theo hướng hiện đại, đa kênh và lấy trải nghiệm của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ. Hoạt động này không chỉ góp phần bảo đảm thu ngân sách nhà nước hiệu quả mà còn đóng vai trò “cầu nối” đưa chính sách thuế đi vào cuộc sống.

Nhộn nhịp thi công Tỉnh lộ 155 ngày cận Tết

Nhộn nhịp thi công Tỉnh lộ 155 ngày cận Tết

Những ngày cuối năm, khi không khí Tết Nguyên đán đang lan tỏa khắp các bản làng vùng cao, trên công trường thi công Tỉnh lộ 155 đoạn từ cầu Móng Sến đến Sa Pả, nhịp độ lao động vẫn diễn ra khẩn trương, liên tục cả ngày lẫn đêm. Tiếng máy móc, xe vận tải hòa cùng tiếng gọi nhau của công nhân đã tạo nên một bức tranh sôi động, thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ hoàn thành tuyến giao thông quan trọng của khu vực.

Cầu Thia: Kinh tế khởi sắc từ dân vận khéo

Cầu Thia: Kinh tế khởi sắc từ dân vận khéo

Những ngày này, trên những cánh đồng từ Đồng Lơi, Khá Hạ, Khá Thượng, Bản Lý đến Bản Lanh, Cỏ Hả... của phường Cầu Thia, ngoài màu xanh của lúa xuân, ngô, dưa leo, rau màu... điểm xuyết thêm sắc vàng, tím, đỏ rực rỡ của các loại hoa. Bức tranh sinh động ấy đang phản ánh rõ nét sức sống mới, tư duy mới của người dân nơi đây. Kết quả đó có được là nhờ sự vào cuộc đồng bộ, hiệu quả của các mô hình “Dân vận khéo”, qua đó huy động được sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân trong phát triển kinh tế.

Quất mini - Xu hướng decor Tết "lên ngôi"

Quất mini - Xu hướng decor Tết "lên ngôi"

Những năm gần đây, thị trường cây cảnh Tết ghi nhận sự lên ngôi mạnh mẽ của dòng quất mini tạo dáng bonsai nghệ thuật. Với ưu điểm phù hợp các không gian nhỏ, cùng giá thành hợp lý và giá trị thẩm mỹ cao, quất mini ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, trở thành lựa chọn nổi bật trong xu hướng trang trí Tết hiện đại.

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu làm mới không gian sống, kinh doanh của người dân trong tỉnh, các loại phụ kiện trang trí Tết được bày bán với số lượng lớn, phổ biến ở nhiều dãy phố, khu chợ dân sinh.

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí tại khu vực xã Tân An cũ, nay là xã Bảo Hà, trở nên sôi động. Tại các khu vườn trồng phật thủ, người dân đang tất bật thu hoạch, chuẩn bị cung ứng phục vụ thị trường Tết. Đây là thời điểm bận rộn nhất trong năm với những người trồng loại quả mang ý nghĩa tâm linh và phong thủy này.

fb yt zl tw