Làm gì để định vị gạo Việt trước kỷ nguyên mới?

Gạo Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế, tuy nhiên, để tiếp tục duy trì và nâng cao vị thế đó trước kỷ nguyên mới, ngành lúa gạo phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội, đặc biệt là việc phát triển giống lúa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Định vị gạo Việt qua chất lượng và giá trị gia tăng

Ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong những năm qua, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi sản xuất hơn 50% sản lượng lúa và đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu.

Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.

Tại hội thảo "Định vị hạt gạo Việt Nam trong kỷ nguyên mới" mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hè - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ ra rằng ngành lúa gạo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và thế giới. Đặc biệt, ĐBSCL, với diện tích canh tác lúa rộng lớn, sẽ tiếp tục là “bảng đệm” quan trọng cho sự phát triển của ngành lúa gạo. Ông Hè nhấn mạnh, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, gắn với giảm phát thải và tăng trưởng xanh, sẽ là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong năm 2023 khi sản lượng gạo xuất khẩu đạt 9,18 triệu tấn, mang về doanh thu hơn 5,7 tỷ USD. Tuy nhiên, mặc dù Việt Nam chiếm ưu thế lớn trong phân khúc gạo trắng hạt dài, ngành lúa gạo vẫn đối mặt với sự thiếu hụt ở các phân khúc cao cấp như gạo thơm, gạo Nhật và gạo chức năng. Để cạnh tranh và nâng cao giá trị xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, đặc biệt là các loại gạo đặc sản và thơm.

Để định vị gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ gạo thế giới, việc cải thiện chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng. TS Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, hiện nay vùng ĐBSCL đã có những giống lúa tiềm năng như OM5451, OM18 và Đài Thơm 8, với năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, có khả năng chống chịu bệnh và mặn. Những giống lúa này hiện chiếm 70-80% diện tích sản xuất và đóng góp vào hơn 85% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vẫn là nâng cao chất lượng và sản xuất các loại gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản để có thể tham gia vào phân khúc cao cấp của thị trường quốc tế.

Theo định hướng của ngành lúa gạo Việt Nam, mục tiêu trong tương lai là giảm tỉ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình xuống còn dưới 15% vào năm 2025, đồng thời gia tăng tỷ trọng gạo thơm, Japonica, và gạo đặc sản lên khoảng 40%. Đến năm 2030, mục tiêu này còn tham vọng hơn, với tỷ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình không quá 10% và tỷ trọng gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản đạt khoảng 45%. Đây là một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên kết chuỗi giá trị bền vững

Để đạt được những mục tiêu trên, việc hình thành một chuỗi giá trị lúa gạo bền vững là yếu tố không thể thiếu. TS Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị từ nông dân, doanh nghiệp, công ty xuất khẩu đến các tổ chức nghiên cứu và các đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc liên kết này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội để gia tăng giá trị của sản phẩm gạo, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.

Theo các chuyên gia, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL giai đoạn 2024-2025, sẽ là nền tảng để xây dựng một chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại. Tuy nhiên, để đề án này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ nông dân, dịch vụ, tài chính, đến các công ty xuất khẩu và các tổ chức quản lý. Đây là một quá trình dài hạn và đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, nghiên cứu giống mới và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao.

Trong tương lai, để gạo Việt Nam không chỉ chiếm lĩnh thị trường gạo truyền thống mà còn vươn lên các phân khúc cao cấp, việc nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần phát triển các mô hình canh tác thông minh và thân thiện với môi trường để đảm bảo sản phẩm gạo không chỉ có chất lượng tốt mà còn đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

TS Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam đề xuất hình thành các doanh nghiệp hóa nông nghiệp, một mô hình có thể giúp tạo ra các giống lúa, cây con chất lượng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng. Mô hình này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo ra các cơ hội phát triển bền vững cho nông dân.

Với nền tảng vững chắc từ những giống lúa chất lượng cao, tiềm năng sản xuất lớn và chiến lược phát triển bền vững, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường gạo thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị gạo xuất khẩu và phát triển ngành lúa gạo bền vững, cần sự đầu tư đồng bộ vào chất lượng giống, ứng dụng công nghệ, và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả. Khi đó, gạo Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông sản xuất khẩu mà còn là biểu tượng của sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ động phòng, chống dông lốc

Chủ động phòng, chống dông lốc

Cuối tháng ba, một cơn dông lốc bất ngờ quét qua phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ và các khu vực lân cận, gây thiệt hại nặng về nhà ở và tài sản của người dân. Dù chỉ diễn ra trong khoảng 30 - 40 phút, nhưng với cường độ mạnh, diễn biến nhanh, cơn dông đã để lại hậu quả nghiêm trọng, vượt ngoài dự báo thông thường.

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Đường sắt Việt Nam hiện đang kết nối với đường sắt các nước thông qua hai cửa khẩu đường sắt là ga Đồng Đăng và ga Lào Cai. Trong tương lai, ngành đường sắt tiếp tục nghiên cứu, mở rộng kết nối với Lào và Campuchia.

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Từ cây chè truyền thống, xã Liên Sơn đang từng bước chuyển mình khi đưa cây mắc ca vào trồng xen canh trên cùng diện tích. Mô hình sản xuất hai tầng cây trồng bước đầu phát huy hiệu quả, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Tận dụng lợi thế về đất đai, rừng và mặt nước, xã Thác Bà đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất, hình thành các vùng chuyên canh. Những mô hình sản xuất hiệu quả không chỉ mở ra sinh kế ổn định mà còn giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng mạnh mẽ giữa các địa phương, cải cách thể chế được xem là “chìa khóa vàng” để khai thông nguồn lực và tạo đột phá. Với Lào Cai - tỉnh biên giới có nhiều tiềm năng, những thay đổi mạnh mẽ về cơ chế, chính sách đang trở thành động lực quan trọng, tạo bước chuyển rõ nét ở các lĩnh vực trụ cột như du lịch và xuất - nhập khẩu.

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Từ vùng quê nhiều khó khăn, xã Tân Lĩnh hôm nay đang trên đà khởi sắc, vững bước vào hành trình xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, giàu bản sắc. Nhà ở được xây dựng kiên cố; lúa, ngô xanh mướt trên đồng; đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa phong quang sạch sẽ, có điện chiếu sáng mỗi khi đêm về.

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Cầu treo Pờ Hồ - tuyến kết nối giữa thôn Pờ Hồ và thôn Trung Hồ, xã Trung Lèng Hồ cũ, nay thuộc xã Mường Hum đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người dân mỗi khi qua lại.

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Chỉ sau hơn 10 ngày ra quân làm đường, 2 km nền tuyến đường từ thôn Van Hồ đi Suối Chải (xã Bát Xát) đã được san gạt mở mới. Con số ấy không chỉ thể hiện quyết tâm của đơn vị thi công mà còn là minh chứng rõ nét cho sự đồng lòng, chung sức của chính quyền và Nhân dân địa phương trong việc hiện thực hóa ước mơ có một con đường giao thông thuận tiện.

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Sáng 07/4, tại phường Lào Cai, Sở Thương mại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình giao thương hợp tác doanh nghiệp Vân Nam - Lào Cai, nhằm tăng cường kết nối, mở rộng thị trường và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng hàng hóa giữa hai địa phương.

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Tuyến đường sắt Yên - Lào đoạn qua xã Bảo Hà (tỉnh Lào Cai) dài 22,4 km, giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa và hành khách của địa phương. Tuy nhiên, trong thời gian dài, dọc tuyến vẫn tồn tại 10 lối đi tự mở hình thành từ thói quen đi lại của người dân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Được xác định là "đòn bẩy" quan trọng trong chương trình xây dựng nông thôn mới, hệ thống hợp tác xã nông nghiệp Lào Cai đang phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt kinh tế tập thể. Với mục tiêu thành lập mới hàng chục hợp tác xã mỗi năm, tỉnh đang nỗ lực biến các đơn vị này thành "hạt nhân" liên kết, không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân mà còn trực tiếp nâng cao giá trị trên từng ha canh tác.

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, từ năm 2015, cây dưa hấu trên đồng đất Cốc San đã sinh trưởng tốt, cho sản lượng cao và hiệu quả kinh tế vượt trội so với lúa và ngô. Do đó, hiện nay, xã Cốc San đang tập trung hướng dẫn và đồng hành cùng nông dân trong việc mở rộng diện tích trồng mới dưa hấu.

fb yt zl tw