Làm gì để định vị gạo Việt trước kỷ nguyên mới?

Gạo Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế, tuy nhiên, để tiếp tục duy trì và nâng cao vị thế đó trước kỷ nguyên mới, ngành lúa gạo phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội, đặc biệt là việc phát triển giống lúa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Định vị gạo Việt qua chất lượng và giá trị gia tăng

Ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong những năm qua, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi sản xuất hơn 50% sản lượng lúa và đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu.

Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.

Tại hội thảo "Định vị hạt gạo Việt Nam trong kỷ nguyên mới" mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hè - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ ra rằng ngành lúa gạo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và thế giới. Đặc biệt, ĐBSCL, với diện tích canh tác lúa rộng lớn, sẽ tiếp tục là “bảng đệm” quan trọng cho sự phát triển của ngành lúa gạo. Ông Hè nhấn mạnh, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, gắn với giảm phát thải và tăng trưởng xanh, sẽ là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong năm 2023 khi sản lượng gạo xuất khẩu đạt 9,18 triệu tấn, mang về doanh thu hơn 5,7 tỷ USD. Tuy nhiên, mặc dù Việt Nam chiếm ưu thế lớn trong phân khúc gạo trắng hạt dài, ngành lúa gạo vẫn đối mặt với sự thiếu hụt ở các phân khúc cao cấp như gạo thơm, gạo Nhật và gạo chức năng. Để cạnh tranh và nâng cao giá trị xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, đặc biệt là các loại gạo đặc sản và thơm.

Để định vị gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ gạo thế giới, việc cải thiện chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng. TS Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, hiện nay vùng ĐBSCL đã có những giống lúa tiềm năng như OM5451, OM18 và Đài Thơm 8, với năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, có khả năng chống chịu bệnh và mặn. Những giống lúa này hiện chiếm 70-80% diện tích sản xuất và đóng góp vào hơn 85% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vẫn là nâng cao chất lượng và sản xuất các loại gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản để có thể tham gia vào phân khúc cao cấp của thị trường quốc tế.

Theo định hướng của ngành lúa gạo Việt Nam, mục tiêu trong tương lai là giảm tỉ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình xuống còn dưới 15% vào năm 2025, đồng thời gia tăng tỷ trọng gạo thơm, Japonica, và gạo đặc sản lên khoảng 40%. Đến năm 2030, mục tiêu này còn tham vọng hơn, với tỷ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình không quá 10% và tỷ trọng gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản đạt khoảng 45%. Đây là một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên kết chuỗi giá trị bền vững

Để đạt được những mục tiêu trên, việc hình thành một chuỗi giá trị lúa gạo bền vững là yếu tố không thể thiếu. TS Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị từ nông dân, doanh nghiệp, công ty xuất khẩu đến các tổ chức nghiên cứu và các đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc liên kết này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội để gia tăng giá trị của sản phẩm gạo, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.

Theo các chuyên gia, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL giai đoạn 2024-2025, sẽ là nền tảng để xây dựng một chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại. Tuy nhiên, để đề án này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ nông dân, dịch vụ, tài chính, đến các công ty xuất khẩu và các tổ chức quản lý. Đây là một quá trình dài hạn và đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, nghiên cứu giống mới và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao.

Trong tương lai, để gạo Việt Nam không chỉ chiếm lĩnh thị trường gạo truyền thống mà còn vươn lên các phân khúc cao cấp, việc nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần phát triển các mô hình canh tác thông minh và thân thiện với môi trường để đảm bảo sản phẩm gạo không chỉ có chất lượng tốt mà còn đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

TS Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam đề xuất hình thành các doanh nghiệp hóa nông nghiệp, một mô hình có thể giúp tạo ra các giống lúa, cây con chất lượng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng. Mô hình này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo ra các cơ hội phát triển bền vững cho nông dân.

Với nền tảng vững chắc từ những giống lúa chất lượng cao, tiềm năng sản xuất lớn và chiến lược phát triển bền vững, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường gạo thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị gạo xuất khẩu và phát triển ngành lúa gạo bền vững, cần sự đầu tư đồng bộ vào chất lượng giống, ứng dụng công nghệ, và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả. Khi đó, gạo Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông sản xuất khẩu mà còn là biểu tượng của sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cần sớm khắc phục các điểm sạt lở trên tỉnh lộ 161 đoạn qua xã Bảo Hà

Cần sớm khắc phục các điểm sạt lở trên tỉnh lộ 161 đoạn qua xã Bảo Hà

Đến nay, dù cơn bão số 3 năm 2024 đã đi qua hơn một năm, nhiều hệ lụy vẫn chưa được khắc phục, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Đặc biêt, tại xã Bảo Hà, các điểm sạt lở trên Tỉnh lộ 161 đoạn qua bản Bùn 3 và Bùn 4 vẫn tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn giao thông.

Mường Hum giảm hộ nghèo 5,6% nhờ phát triển sinh kế

Mường Hum giảm hộ nghèo 5,6% nhờ phát triển sinh kế

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghèo, gắn hỗ trợ sinh kế với phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa và giải quyết việc làm, năm 2025, xã Mường Hum ghi nhận kết quả tích cực khi tỷ lệ hộ nghèo giảm 5,6% so với năm trước.

Phát triển rừng vượt kế hoạch - Nền tảng cho sinh kế bền vững

Tạo sinh kế bền vững từ kinh tế rừng

Năm 2025, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đạt và vượt các chỉ tiêu trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng. Kết quả đó không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ che phủ rừng, còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế, tạo sinh kế bền vững và cải thiện đời sống người dân.

Phường Lào Cai: Khai thác lợi thế, đặt mục tiêu doanh thu du lịch đạt 7.000 tỷ đồng

Phường Lào Cai: Khai thác lợi thế, đặt mục tiêu doanh thu du lịch đạt 7.000 tỷ đồng

Với vị trí là đô thị trung tâm, cửa ngõ giao thương quốc tế và là nơi hội tụ giữa nhịp sống hiện đại với văn hóa truyền thống của các dân tộc, phường Lào Cai đang sở hữu những lợi thế đặc thù để bứt phá trong ngành du lịch. Tận dụng hạ tầng đồng bộ cùng bản sắc đô thị biên cương, địa phương đặt mục tiêu đạt doanh thu du lịch 7.000 tỷ đồng trong năm 2026.

Cao Sơn: Phát huy nội lực, giảm nghèo bền vững

Cao Sơn: Phát huy nội lực, giảm nghèo bền vững

Thay vì canh tác manh mún, người dân xã vùng cao Cao Sơn đang chủ động thoát nghèo nhờ thay đổi tư duy sản xuất. Từ việc phát triển vùng chè đặc sản đến mạnh dạn chuyển đổi sang trồng quýt, nhiều hộ dân đã có thu nhập ổn định. Bên cạnh nỗ lực của người dân, địa phương cũng đang tập trung xây dựng chuỗi giá trị nông sản và thu hút doanh nghiệp chế biến sâu. Đây chính là giải pháp quan trọng giúp Cao Sơn phát huy nội lực, hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững.

2026 - Năm bản lề cho kỳ vọng bứt phá của kinh tế Việt Nam

2026 - Năm bản lề cho kỳ vọng bứt phá của kinh tế Việt Nam

Bước sang năm 2026 - thời điểm bản lề của chu kỳ phát triển mới, kinh tế Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá khi nền tảng ổn định giai đoạn 2021 - 2025 đã được củng cố, song cũng đối mặt nhiều thách thức, đòi hỏi điều hành quyết liệt và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Duy trì 5 mũi thi công dự án phục vụ giải phóng mặt bằng xây dựng đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Duy trì 5 mũi thi công dự án phục vụ giải phóng mặt bằng xây dựng đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Để đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng theo kế hoạch, trong dịp nghỉ tết Dương lịch 2026, Dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vẫn duy trì nhịp độ thi công khẩn trương, thể hiện quyết tâm của chủ đầu tư, nhà thầu trong việc đảm bảo tiến độ.

Thương mại điện tử - trụ cột tăng trưởng của thị trường bán lẻ

Thương mại điện tử - trụ cột tăng trưởng của thị trường bán lẻ

Không còn là kênh bán hàng bổ trợ, thương mại điện tử đang vươn lên trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của thị trường bán lẻ nước ta. Với quy mô hàng chục tỷ USD và tốc độ tăng trưởng vượt trội so với bán lẻ truyền thống, thương mại điện tử được dự báo tiếp tục giữ vai trò then chốt trong bức tranh tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030.

Thành lập Ban Chỉ đạo triển khai các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc

Thành lập Ban Chỉ đạo triển khai các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc

Bộ trưởng Bộ Xây dựng vừa ký ban hành Quyết định về việc thành lập Ban Chỉ đạo của Bộ Xây dựng triển khai các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc (Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Đồng Đăng, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái), do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban. 

Mở cửa rừng xanh đón niềm tin mới

Mở cửa rừng xanh đón niềm tin mới

Từ hàng trăm năm trước, khu vực các xã vùng cao của huyện Bát Xát cũ như Y Tý, Dền Sáng, Trịnh Tường, Nậm Pung, Sàng Ma Sáo, Trung Lèng Hồ nổi tiếng với những khu rừng nguyên sinh cổ thụ, có nhiều loài cây quý hiếm được ghi trong sách đỏ Việt Nam. Đặc biệt, cán bộ kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát đã phát hiện ra quần thể hàng trăm cây thiết sam, vân sam cổ thụ quý hiếm.

Thắp sáng khát vọng khởi nghiệp cho phụ nữ và thanh niên vùng cao

Thắp sáng khát vọng khởi nghiệp cho phụ nữ và thanh niên vùng cao

Những năm gần đây, sinh kế và việc làm bền vững cho phụ nữ và thanh niên vùng cao Lào Cai, đặc biệt là người dân tộc thiểu số, đã có chuyển biến tích cực nhờ các dự án, chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế gắn với bình đẳng giới và an sinh xã hội. Dự án thúc đẩy phát triển nghề nghiệp và kinh doanh cho thanh niên, phụ nữ Lào Cai và Phú Thọ đã giúp nhiều người nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

[Ảnh] Mùa lan "di cư"

[Ảnh] Mùa lan "di cư"

Thời điểm này, khi Tết Nguyên đán đang đến gần, những vườn lan ở Sa Pa, Tả Phìn lại bước vào “mùa di cư”. Từ sườn núi xuống vùng thấp, từng chuyến xe chở lan nối tiếp nhau rời bản, mang theo công sức cả năm của người trồng hoa, đồng thời mở ra hy vọng về một mùa Tết rực rỡ sắc xuân, an toàn trước giá lạnh.

Nâng tầm giá trị nông sản bằng chiến lược canh tác bền vững

Nâng tầm giá trị nông sản bằng chiến lược canh tác bền vững

Đến xã Mỏ Vàng hôm nay, cái tên của vùng đất này không còn gợi nhắc về những giấc mơ khoáng sản xa xôi, mà là minh chứng cho sự trù phú hiện hữu trên những cánh rừng bạt ngàn. Hàng nghìn ha quế, đặc biệt là diện tích quế hữu cơ đang được mở rộng, đã trở thành “vàng xanh” thực sự, giúp người dân nơi đây không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu bền vững.

fb yt zl tw