Làm gì để định vị gạo Việt trước kỷ nguyên mới?

Gạo Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế, tuy nhiên, để tiếp tục duy trì và nâng cao vị thế đó trước kỷ nguyên mới, ngành lúa gạo phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội, đặc biệt là việc phát triển giống lúa chất lượng cao, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Định vị gạo Việt qua chất lượng và giá trị gia tăng

Ngành lúa gạo Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong những năm qua, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi sản xuất hơn 50% sản lượng lúa và đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu.

Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa ở ĐBSCL.

Tại hội thảo "Định vị hạt gạo Việt Nam trong kỷ nguyên mới" mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hè - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ ra rằng ngành lúa gạo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và thế giới. Đặc biệt, ĐBSCL, với diện tích canh tác lúa rộng lớn, sẽ tiếp tục là “bảng đệm” quan trọng cho sự phát triển của ngành lúa gạo. Ông Hè nhấn mạnh, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, gắn với giảm phát thải và tăng trưởng xanh, sẽ là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những năm qua đã có sự phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong năm 2023 khi sản lượng gạo xuất khẩu đạt 9,18 triệu tấn, mang về doanh thu hơn 5,7 tỷ USD. Tuy nhiên, mặc dù Việt Nam chiếm ưu thế lớn trong phân khúc gạo trắng hạt dài, ngành lúa gạo vẫn đối mặt với sự thiếu hụt ở các phân khúc cao cấp như gạo thơm, gạo Nhật và gạo chức năng. Để cạnh tranh và nâng cao giá trị xuất khẩu, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, đặc biệt là các loại gạo đặc sản và thơm.

Để định vị gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ gạo thế giới, việc cải thiện chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng. TS Trần Ngọc Thạch - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, hiện nay vùng ĐBSCL đã có những giống lúa tiềm năng như OM5451, OM18 và Đài Thơm 8, với năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, có khả năng chống chịu bệnh và mặn. Những giống lúa này hiện chiếm 70-80% diện tích sản xuất và đóng góp vào hơn 85% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vẫn là nâng cao chất lượng và sản xuất các loại gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản để có thể tham gia vào phân khúc cao cấp của thị trường quốc tế.

Theo định hướng của ngành lúa gạo Việt Nam, mục tiêu trong tương lai là giảm tỉ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình xuống còn dưới 15% vào năm 2025, đồng thời gia tăng tỷ trọng gạo thơm, Japonica, và gạo đặc sản lên khoảng 40%. Đến năm 2030, mục tiêu này còn tham vọng hơn, với tỷ trọng gạo trắng phẩm cấp thấp và trung bình không quá 10% và tỷ trọng gạo thơm, Japonica, gạo đặc sản đạt khoảng 45%. Đây là một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Liên kết chuỗi giá trị bền vững

Để đạt được những mục tiêu trên, việc hình thành một chuỗi giá trị lúa gạo bền vững là yếu tố không thể thiếu. TS Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị từ nông dân, doanh nghiệp, công ty xuất khẩu đến các tổ chức nghiên cứu và các đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc liên kết này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra cơ hội để gia tăng giá trị của sản phẩm gạo, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.

Theo các chuyên gia, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL giai đoạn 2024-2025, sẽ là nền tảng để xây dựng một chuỗi giá trị lúa gạo hiện đại. Tuy nhiên, để đề án này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ nông dân, dịch vụ, tài chính, đến các công ty xuất khẩu và các tổ chức quản lý. Đây là một quá trình dài hạn và đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ, nghiên cứu giống mới và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao.

Trong tương lai, để gạo Việt Nam không chỉ chiếm lĩnh thị trường gạo truyền thống mà còn vươn lên các phân khúc cao cấp, việc nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần phát triển các mô hình canh tác thông minh và thân thiện với môi trường để đảm bảo sản phẩm gạo không chỉ có chất lượng tốt mà còn đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

TS Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam đề xuất hình thành các doanh nghiệp hóa nông nghiệp, một mô hình có thể giúp tạo ra các giống lúa, cây con chất lượng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất và chất lượng. Mô hình này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo ra các cơ hội phát triển bền vững cho nông dân.

Với nền tảng vững chắc từ những giống lúa chất lượng cao, tiềm năng sản xuất lớn và chiến lược phát triển bền vững, Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế của mình trên thị trường gạo thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị gạo xuất khẩu và phát triển ngành lúa gạo bền vững, cần sự đầu tư đồng bộ vào chất lượng giống, ứng dụng công nghệ, và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả. Khi đó, gạo Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông sản xuất khẩu mà còn là biểu tượng của sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bát Xát: Đối thoại thẳng thắn, tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án trọng điểm

Bát Xát: Đối thoại thẳng thắn, tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án trọng điểm

Chiều 21/1, UBND xã Bát Xát đã chủ trì buổi đối thoại với 2 hộ gia đình ông Trần Văn Thìn và ông Lý Văn Pìn (thôn Bản Vai) nhằm tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng dự án San gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật Khu Bản Qua. Đây là dự án hạ tầng quan trọng, phục vụ xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Lào Cai bứt phá từ ngoại giao kinh tế

Lào Cai bứt phá từ ngoại giao kinh tế

Năm 2025, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ, toàn diện và ngày càng đi vào chiều sâu các hoạt động đối ngoại trên cả ba trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao chính quyền và đối ngoại Nhân dân. Công tác đối ngoại không chỉ góp phần mở rộng quan hệ, nâng cao hình ảnh địa phương, mà còn được gắn chặt với nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế - xã hội; trong đó, ngoại giao kinh tế nổi lên như trụ cột chiến lược, có tính dẫn dắt và lan tỏa.

Gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng

Gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng

Đất đai không chỉ là tài nguyên quan trọng mà còn là động lực then chốt thúc đẩy phát triển hạ tầng, kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư. Thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng. Một trong những cam kết nổi bật là cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư trong vòng 24 giờ sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, tạo tiền đề thuận lợi để các dự án sớm được triển khai.

Tết ấm no nhờ phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”

Tết ấm no nhờ phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”

Thời gian qua, phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau” đã trở thành nhịp cầu nối yêu thương, mang ấm no đến với những gia đình khó khăn. Từ những phần quà ý nghĩa, những ngôi nhà mới kiên cố đến hỗ trợ sinh kế bền vững, phong trào đã và đang giúp hàng nghìn hộ dân chuẩn bị đón Tết cổ truyền đủ đầy, ấm áp.

Trung tâm thương mại đảm bảo nguồn hàng phục vụ Tết

Trung tâm thương mại đảm bảo nguồn hàng phục vụ Tết

Tết Nguyên đán đang đến gần, nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao. Để bảo đảm nguồn cung hàng hóa phục vụ Tết, các trung tâm thương mại trên địa bàn đã chủ động chuẩn bị lượng hàng lớn, đa dạng chủng loại; đồng thời triển khai các chương trình bình ổn giá, khuyến mại nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Doanh nghiệp Lào Cai hướng về Đại hội XIV: Kỳ vọng những quyết sách đột phá

Doanh nghiệp Lào Cai hướng về Đại hội XIV: Kỳ vọng những quyết sách đột phá

Trong không khí thi đua sôi nổi của cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cộng đồng doanh nghiệp Lào Cai đang nỗ lực tăng tốc sản xuất, kinh doanh, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm, đồng thời gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào những quyết sách mang tầm chiến lược, mở ra giai đoạn phát triển mới.

Bộ Tài chính chủ trì rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý về đầu tư công và quản lý nợ công

Bộ Tài chính chủ trì rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý về đầu tư công và quản lý nợ công

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tại cuộc họp trực tiếp và trực tuyến về tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài với các đối tác phát triển.

Khơi dòng chảy vốn cho kinh tế tư nhân

Khơi dòng chảy vốn cho kinh tế tư nhân

Ngành ngân hàng với vai trò là “huyết mạch” của nền kinh tế thời gian qua đã đưa ra nhiều cơ chế, chính sách, nhất là về tín dụng, lãi suất… trở thành nguồn vốn chủ lực giúp doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh mở rộng quy mô, đầu tư sản xuất, gia tăng sức cạnh tranh, phát triển kinh tế tư nhân.

Bộ Tài chính công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa

Bộ Tài chính công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa

Nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC ngày 20/1/2026, công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.

Sinh kế bền vững - trụ cột để nông thôn mới phát triển thực chất

Sinh kế bền vững - trụ cột để nông thôn mới phát triển thực chất

Nếu như ở giai đoạn đầu, xây dựng nông thôn mới chủ yếu tập trung hoàn thiện hạ tầng, thì đến nay, thực tiễn ở Lào Cai cho thấy, sinh kế bền vững mới là thước đo quan trọng nhất để nông thôn mới đi vào chiều sâu. Khi người dân có việc làm ổn định, thu nhập được nâng lên và yên tâm gắn bó với sản xuất lâu dài, các tiêu chí nông thôn mới mới thực sự được duy trì bền vững.

fb yt zl tw