Púng Luông hiện có 8 dòng họ sinh sống trên địa bàn. Khi địa phương triển khai mục tiêu xây dựng xã không ma túy, cả 8 dòng họ đều đồng thuận, tích cực hưởng ứng và xem đây là trách nhiệm chung trong việc bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy. Đã có 63 lượt dòng họ trên địa bàn xã ký cam kết dòng họ không ma túy.
Tại thôn Nậm Khắt, dòng họ Thào là điển hình trong công tác phòng, chống ma túy.
Nhiều năm qua, ông Thào A Lử, trưởng họ, luôn chú trọng giáo dục con cháu thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Trong các cuộc họp họ, ông thường xuyên nhắc nhở mọi người tránh xa ma túy, không vi phạm pháp luật, tập trung lao động sản xuất để phát triển kinh tế gia đình.
Ông Thào A Lử chia sẻ: Tôi luôn dặn con cháu phải chăm chỉ lao động, phát triển kinh tế, không nghe theo lời của kẻ xấu. Ma túy không chỉ hủy hoại cuộc đời một người mà còn làm ảnh hưởng đến cả gia đình, dòng họ. Đến nay, dòng họ Thào không có người nghiện ma túy, đó là điều mà mọi người luôn cố gắng giữ gìn.
Không chỉ tuyên truyền bằng lời nói, các thành viên trong dòng họ còn thường xuyên quan tâm, nhắc nhở, quản lý con em trong gia đình. Mỗi người đều ý thức rằng phòng ngừa từ sớm, từ xa là giải pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn tệ nạn ma túy xâm nhập vào cộng đồng.
Cũng như dòng họ Thào, dòng họ Lù ở thôn Púng Luông từ lâu đã quan tâm đến công tác phòng, chống ma túy. Khi địa phương phát động phong trào xây dựng xã không ma túy, toàn thể con cháu trong dòng họ đều nhiệt tình ủng hộ.
Các cuộc họp họ được duy trì thường xuyên, lồng ghép tuyên truyền pháp luật, phổ biến những tác hại của ma túy và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giữ gìn sự bình yên cho gia đình, dòng họ.
Anh Lù A Dờ chia sẻ: Mỗi gia đình đều có trách nhiệm quản lý, giáo dục con em mình. Khi thấy ai có biểu hiện bất thường, mọi người cùng quan tâm, động viên và báo cho trưởng họ để kịp thời nhắc nhở. Chúng tôi mong muốn con cháu chăm chỉ lao động, phát triển kinh tế để xây dựng dòng họ ngày càng tiến bộ, không có người vi phạm pháp luật hay liên quan đến ma túy.
Ở vùng đồng bào dân tộc Mông, tiếng nói của trưởng họ và người có uy tín có sức ảnh hưởng rất lớn. Những lời khuyên bảo, nhắc nhở từ người đứng đầu dòng họ thường được con cháu lắng nghe và thực hiện nghiêm túc. Chính vì vậy, các dòng họ đã trở thành lực lượng quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân phòng, chống ma túy.
Không chỉ quản lý, giáo dục các thành viên trong dòng họ, nhiều dòng họ còn tích cực tham gia cảm hóa người lầm lỗi, động viên người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng. Sự quan tâm, sẻ chia từ gia đình và người thân giúp những người từng lầm lỡ có thêm động lực để thay đổi, ổn định cuộc sống, tránh tái nghiện.
Từ việc xây dựng những gia đình bình yên, ý thức tự quản trong cộng đồng ngày càng được nâng cao. Nhiều hộ dân chủ động ký cam kết không vi phạm pháp luật, không tàng trữ, sử dụng hay tiếp tay cho các hành vi liên quan đến ma túy.
Theo Thiếu tá Hà Hải Đà, Trưởng Công an xã Púng Luông, trong quá trình triển khai xây dựng xã không ma túy, các dòng họ đã thể hiện rõ vai trò nòng cốt trong công tác vận động quần chúng, thực sự là ‘lá chắn thép’ tại cơ sở trong xây dựng xã không ma túy.
"Thông qua hương ước, quy ước của dòng họ, các trưởng họ trực tiếp quản lý, giáo dục, vận động con cháu không vi phạm pháp luật, không liên quan đến ma túy. Đồng thời, đây cũng là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với Nhân dân, giúp các chủ trương, chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống" - Thiếu tá Hà Hải Đà nhấn mạnh.
Đánh giá về hiệu quả của mô hình "Phát huy vai trò dòng họ trong xây dựng xã không ma túy", ông Mùa A Páo, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Púng Luông cho biết, đây là cách làm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, phát huy được sức mạnh đoàn kết trong cộng đồng.
Theo ông Mùa A Páo, các dòng họ không chỉ góp phần tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật mà còn nâng cao tinh thần đoàn kết, ý thức tự quản trong cộng đồng dân cư. Thông qua các hoạt động của dòng họ, nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được gìn giữ, đồng thời tạo sự đồng thuận trong Nhân dân đối với các phong trào, cuộc vận động tại địa phương.
"Việc phát huy vai trò của các dòng họ đã góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững chắc. Khi mỗi gia đình, mỗi dòng họ đều nâng cao trách nhiệm trong quản lý, giáo dục con cháu thì công tác phòng, chống ma túy sẽ đạt hiệu quả bền vững hơn" - ông Mùa A Páo khẳng định.
Thực tế cho thấy, việc phát huy vai trò của các dòng họ trong phòng, chống ma túy không chỉ là giải pháp phù hợp với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số mà còn là cách làm hiệu quả để huy động sức mạnh của cộng đồng tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.
Từ những gia đình gương mẫu, những dòng họ đoàn kết đến những thôn bản bình yên, một mạng lưới tự quản đang từng bước được hình thành và phát huy hiệu quả tại Púng Luông. Sức mạnh của tình thân, trách nhiệm cộng đồng cùng sự gương mẫu của các trưởng họ đang trở thành nền tảng vững chắc giúp địa phương tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng xã không ma túy.
