Công tác quản lý thuế ngày càng được thực hiện nghiêm túc, nhiều cá nhân, tổ chức đang bày tỏ băn khoăn về thời hạn truy thu thuế, đặc biệt đối với các trường hợp vi phạm đã xảy ra từ nhiều năm trước hoặc chưa từng thực hiện đăng ký thuế.
Pháp luật hiện hành đã có những quy định rất cụ thể nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của người nộp thuế.
Luật sư Nguyễn Văn Nam - Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết, theo khoản 6 Điều 8 Nghị định 125/2020/NĐ-CP của Chính phủ, thời hạn truy thu thuế được xác định trên nguyên tắc dù đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế thì nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước vẫn không bị xóa bỏ.
Cụ thể, trong trường hợp quá thời hiệu xử phạt, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt hành chính nhưng vẫn phải nộp đầy đủ số tiền thuế truy thu vào ngân sách nhà nước. Khoản truy thu này bao gồm số tiền thuế còn thiếu, số tiền thuế trốn, số tiền thuế được miễn, giảm hoặc hoàn cao hơn quy định, cùng với tiền chậm nộp.
Thời hạn truy thu đối với các trường hợp này được xác định là trong vòng 10 năm trở về trước, tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm. Đây được xem là mốc thời gian nhằm bảo đảm tính răn đe, đồng thời tránh tình trạng lợi dụng việc kéo dài thời gian để trốn tránh nghĩa vụ thuế.
Đáng chú ý, pháp luật cũng quy định nghiêm khắc hơn đối với những trường hợp người nộp thuế không thực hiện đăng ký thuế. Theo đó, nếu cá nhân hoặc tổ chức chưa từng đăng ký thuế, thì khi bị phát hiện vi phạm, sẽ phải nộp đủ toàn bộ số tiền thuế thiếu, thuế trốn và tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian phát sinh nghĩa vụ thuế trước đó, không bị giới hạn trong mốc 10 năm.
Nghị định 125/2020/NĐ-CP cũng làm rõ phạm vi áp dụng của quy định truy thu. Cụ thể, thời hạn truy thu nêu trên áp dụng đối với các khoản thuế và các khoản thu khác do tổ chức, cá nhân tự khai, tự nộp vào ngân sách nhà nước.
Đối với các khoản thu từ đất đai hoặc các khoản thu khác mà nghĩa vụ tài chính do cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định, thời hạn truy thu sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành về đất đai và các quy định pháp luật có liên quan, nhưng không được ngắn hơn thời hạn truy thu theo quy định chung của pháp luật về thuế.
Từ các căn cứ pháp lý nêu trên, có thể thấy rằng trong trường hợp cá nhân hoặc tổ chức chưa từng đăng ký thuế, khi hành vi vi phạm bị phát hiện sẽ phải thực hiện nghĩa vụ truy thu đối với toàn bộ số tiền thuế còn thiếu, thuế trốn và tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian trước đó. Đây là điểm mà người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý để tránh những rủi ro pháp lý và gánh nặng tài chính phát sinh về sau.
