Thiên tai gây thiệt hại hơn 230.000 tỷ đồng trong 5 năm
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, giai đoạn 2021-2025, Việt Nam chịu ảnh hưởng của 21/22 loại hình thiên tai, làm 1.455 người chết và mất tích, gây thiệt hại kinh tế trên 230.000 tỷ đồng. Thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng trong hai năm 2024-2025.
Trong 9 tháng năm 2026, thiệt hại do thiên tai đã giảm rõ rệt. Tuy nhiên, những tháng cuối năm là cao điểm mưa lũ tại miền Trung, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương không được chủ quan, phải chủ động triển khai phương án phòng ngừa, ứng phó.
Theo Bộ NN&MT, dù hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về phòng, chống thiên tai từng bước được hoàn thiện, công tác này vẫn còn nhiều hạn chế. Cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực phục vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn chưa đáp ứng yêu cầu; cơ sở dữ liệu và công cụ hỗ trợ ra quyết định còn thiếu. Lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai tại cơ sở còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm.
Hạ tầng phòng, chống thiên tai ở nhiều nơi chưa bảo đảm an toàn; nhiều công trình thủy lợi xây dựng từ lâu chưa được củng cố, duy tu thường xuyên. Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tại nhiều khu vực chưa được xử lý do thiếu kinh phí.
Dự thảo Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 tập trung vào 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp tổng thể, trong đó có hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực lực lượng phòng, chống thiên tai, hiện đại hóa dự báo, cảnh báo và đầu tư nâng cấp công trình. Các loại hình thiên tai trọng tâm gồm bão mạnh, siêu bão, lũ quét, sạt lở đất, sạt lở bờ sông, bờ biển, hạn hán và xâm nhập mặn.
Xây dựng kịch bản ứng phó sát thực tế từng vùng
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tập trung giải quyết sáu nhóm vấn đề trọng tâm, trong đó chú trọng xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, đặc biệt là chính quyền cơ sở; nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo để người dân nhận được thông tin chính xác, kịp thời.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thông tin không thể chỉ dừng ở dự báo chung chung mà phải cụ thể, chính xác, giúp người dân chủ động ứng phó. Việc quy hoạch hạ tầng giao thông, xây dựng phải gắn với yêu cầu thoát lũ, phòng, chống thiên tai, không để các dự án phát triển làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Kế hoạch cần phân định rõ lực lượng chuyên trách, bán chuyên trách và lực lượng tại chỗ; bảo đảm hạ tầng phòng, chống thiên tai có tính lưỡng dụng, vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa sẵn sàng ứng phó khi có tình huống. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu ứng dụng thiết bị bay không người lái phục vụ tìm kiếm cứu nạn, tiếp tế cho khu vực bị chia cắt.
Về phương án ứng phó, cần bám sát đặc thù từng vùng: miền Trung tập trung phòng, chống bão mạnh, mưa lớn, ngập lụt sâu; miền núi phía Bắc chú trọng lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá; miền Nam và Đồng bằng sông Cửu Long tập trung ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở và sụt lún.
Đối với an toàn hồ đập, Phó Thủ tướng giao Bộ NN&MT phối hợp Bộ Công Thương rà soát hiện trạng hồ chứa thủy lợi, thủy điện, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và quy trình vận hành liên hồ chứa. Các địa phương phải xây dựng kịch bản xả lũ chi tiết đến tận thôn, xóm, bảo đảm người dân được cảnh báo, sơ tán kịp thời.
Trước mắt, các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương chuẩn bị phương án ứng phó với mưa bão, áp thấp nhiệt đới trong những tháng cuối năm, chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.
