Chàng trai Mông trên núi Mản Thẩn
Những ngày đầu tháng 10, đến thôn Mản Thẩn, xã Si Ma Cai, chúng tôi ngạc nhiên khi những nương ngô cũ dọc tuyến đường cuối thôn không mang màu vàng của mùa thu hoạch mà là những mảng màu xanh, màu trắng thoang thoảng hương thơm của một loại dược liệu. Theo bà con người Mông trong thôn, đó là nương đương quy của anh Giàng Seo Quả - Bí thư Chi đoàn thôn Mản Thẩn.
Anh Giàng Seo Quả - Bí thư Chi đoàn thôn Mản Thẩn tiên phong trồng cây đương quy.
Dẫn chúng tôi thăm vườn dược liệu của gia đình, anh Giàng Seo Quả chia sẻ: "Trước đây, gia đình tôi cũng như bà con trong thôn chủ yếu trồng ngô trên nương nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Từ năm 2025, với mong muốn nâng cao thu nhập, tôi mạnh dạn chuyển đổi 1,5 ha nương ngô sang trồng đương quy, loại cây dược liệu đang được xã khuyến khích và hỗ trợ phát triển. Đây là cây trồng mới, lần đầu trồng thử nghiệm nên tôi chưa có nhiều kinh nghiệm. Mặt khác, do thời tiết khắc nghiệt, nên khoảng 0,5 ha cây đương quy bị chết khi nắng nóng kéo dài. Đến nay, 1 ha đương quy phát triển tốt và đã đến thời điểm thu hoạch. Dự kiến, gia đình tôi sẽ thu được hơn 30 triệu đồng từ vườn đương quy, tăng nhiều lần so với trồng ngô".
Anh Giàng Seo Quả chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế với thanh niên thôn Mản Thẩn.
Không chỉ thử nghiệm mô hình trồng dược liệu mới, những năm gần đây, anh Giàng Seo Quả còn tiên phong trong chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm địa phương và quảng bá nông sản Mản Thẩn trên các nền tảng mạng xã hội.
Đặc biệt, nhận thấy trên nương của gia đình và trên địa bàn thôn có những cây chè Shan tuyết cổ thụ trăm năm tuổi nhưng chưa có ai thu mua, chế biến, anh đã học hỏi kinh nghiệm sao chè, rồi thu gom, chế biến chè cổ thụ bán cho các đầu mối. Trà cổ thụ Shan tuyết thành phẩm có giá khoảng 500 nghìn đồng/1kg. Năm 2025, sau khi trừ mọi chi phí, anh Quả thu được hơn 20 triệu đồng từ bán chè. Ngoài ra, anh còn tích cực chăn nuôi lợn đen, gà đen bản địa. Từ mô hình kinh tế tổng hợp, mỗi năm gia đình anh Quả có thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Đến thăm mô hình phát triển kinh tế của anh Quả, anh Sùng Seo Chư, đoàn viên thôn Mản Thẩn cho biết, thôn có nhiều thanh niên người Mông nhưng hiện nay đa số chọn về các tỉnh, thành miền xuôi để làm thuê cho các công ty, doanh nghiệp. Là Bí thư Chi đoàn thôn, anh Giàng Seo Quả không đi xa làm ăn mà ở lại quê hương phát triển kinh tế, mạnh dạn thực hiện những mô hình mới có thu nhập cao, vừa giúp gia đình khá giả, vừa chia sẻ kinh nghiệm cho thanh niên trong thôn làm theo.
Lan tỏa những mô hình mới của thanh niên
Đến các thôn, bản của đồng bào Mông, Nùng, Thu Lao… trên địa bàn xã Si Ma Cai, chúng tôi nhận thấy đời sống người dân ngày càng ấm no với nhiều ngôi nhà mới xây khang trang. Đổi thay ấy bắt nguồn từ sự nỗ lực vươn lên thoát nghèo của đồng bào các dân tộc, trong đó có vai trò tiên phong của những thanh niên năng động, sáng tạo, biến khát vọng thành những hành động thiết thực.
Anh Giàng A Nhà - Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Si Ma Cai cho biết, cùng với mô hình phát triển kinh tế của anh Giàng Seo Quả ở thôn Mản Thẩn, hiện trên địa bàn xã đã xuất hiện một số mô hình mới của thanh niên đem lại hiệu quả kinh tế, có sức lan tỏa để đoàn viên, thanh niên cùng làm theo. Đó là những “thủ lĩnh” Đoàn trên mặt trận kinh tế, những người dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi để thực hiện ước mơ, khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Tiêu biểu như ở thôn Cán Cấu có anh Giàng Si Đon, dân tộc Mông, mạnh dạn đầu tư 300 triệu đồng để cải tạo nương ngô thành vườn hoa, cây cảnh tạo điểm dừng chân hấp dẫn đón du khách đến tham quan, chụp ảnh lưu niệm, đem lại thu nhập cao cho gia đình.
Tại thôn Tà Chải có anh Thền Văn Chủ, dân tộc Nùng với mô hình nuôi dúi má đào, mỗi năm cung cấp hàng trăm con dúi giống cho bà con trên địa bàn xã, thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm. Ở một số thôn, bản khác, nhiều thanh niên phát triển kinh tế bằng mô hình trồng cây ăn quả ôn đới như lê, hồng; trồng sa nhân tím, rau trái vụ, quế; chăn nuôi đại gia súc…
Trong các mô hình khởi nghiệp, phát triển kinh tế của đoàn viên, thanh niên xã Si Ma Cai, có những mô hình đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét, có những mô hình mới được xây dựng và phát triển. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là trong điều kiện còn nhiều khó khăn, tuổi trẻ xã Si Ma Cai đã và đang phát huy tốt vai trò “thủ lĩnh” trên hành trình khởi nghiệp, lan tỏa mô hình mới, cách làm hay để biến ước mơ, khát vọng thành hiện thực, góp phần xây dựng bản làng vùng cao, biên giới ngày càng no ấm.
