Khai thác FTA: Định hình nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững

Hiệp định Thương mại tự do (FTA) là công cụ quan trọng giúp Việt Nam phát triển nông nghiệp bền vững, đồng thời giải quyết thách thức về bảo vệ môi trường.

Hiệp định Thương mại tự do (FTA) đã trở thành công cụ quan trọng trong việc phát triển nền nông nghiệp toàn cầu bền vững. Ngoài việc giảm thuế quan, FTA thế hệ mới còn yêu cầu các quốc gia tham gia thực hiện các cam kết chặt chẽ về bảo vệ môi trường, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Việt Nam, trong bối cảnh này, cần tận dụng cơ hội từ các FTA để phát triển nông nghiệp bền vững, giải quyết thách thức về chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Thực trạng áp dụng FTA vào chính sách nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Việt Nam hiện đang tham gia các FTA thế hệ mới như FTA Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Những hiệp định này không chỉ giúp giảm thuế quan, tạo cơ hội mở rộng thị trường cho các sản phẩm nông sản Việt Nam, mà còn tạo ra những yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và phát triển bền vững.

Doanh nghiệp Việt còn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn của EU.
Doanh nghiệp Việt còn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn của EU.

Kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực vào ngày 1/8/2020, xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang EU đã tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm, một minh chứng rõ ràng về sự hiệu quả của hiệp định này trong việc mở rộng thị trường. Tuy nhiên, thị trường EU dù rộng lớn nhưng là một trong những thị trường khó tính với yêu cầu cao về chất lượng và môi trường. Điều này tạo ra áp lực buộc các doanh nghiệp nông sản Việt Nam phải nâng cao năng lực sản xuất, cải tiến công nghệ và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.

Một trong những thách thức lớn là việc doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn của EU. Việc minh bạch hóa quá trình sản xuất và bảo vệ môi trường là một yêu cầu bắt buộc. Đây chính là yếu tố quyết định trong việc tiếp cận và mở rộng thị trường quốc tế.

Lợi thế và thách thức từ EVFTA đối với ngành nông nghiệp Việt Nam

Hiệp định EVFTA đã xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 85,6% số dòng thuế ngay khi có hiệu lực và dự kiến sẽ xóa bỏ 99,2% sau 7 năm, mang lại nhiều cơ hội lớn cho ngành nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích này, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải đổi mới toàn diện về công nghệ và quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường EU.

Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực để giúp các doanh nghiệp nông sản Việt Nam đáp ứng các yêu cầu của EU. Các chương trình này bao gồm đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật, cũng như cung cấp chứng nhận quốc tế nhằm giúp các sản phẩm nông sản đạt được tiêu chuẩn cao về chất lượng và môi trường. Chương trình chứng nhận hữu cơ quốc tế đã giúp nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, Cục Xúc tiến Thương mại, Bộ Công Thương đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, đào tạo và tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp trong việc xây dựng, phát triển và bảo vệ thương hiệu tại EU.

Liên minh châu Âu và Thỏa thuận xanh: Cam kết bền vững trong chính sách thương mại

Liên minh châu Âu (EU) là một trong những khu vực tiên phong trong việc tích hợp các cam kết về phát triển bền vững vào chính sách thương mại thông qua European Green Deal (Thỏa thuận xanh). Thỏa thuận này, được công bố vào năm 2019, đặt ra mục tiêu giảm 55% khí thải nhà kính vào năm 2030 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. EU không chỉ tập trung vào bảo vệ môi trường trong nội bộ mà còn lồng ghép các yêu cầu về tiêu chuẩn sinh thái vào chính sách thương mại của mình, yêu cầu các sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt là nông sản, phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và không gây phá rừng.

Một trong những quy định trong thỏa thuận xanh là quy định EUDR áp dụng cho 7 nhóm mặt hàng nông sản, bao gồm dầu cọ, gia súc, cà phê, cao su, gỗ, ca cao và đậu nành khi nhập khẩu vào EU phải chứng minh rằng chúng không được sản xuất từ khu vực có rừng bị tàn phá từ sau năm 2020. Điều này đặt ra các tiêu chuẩn sinh thái nghiêm ngặt cho các quốc gia xuất khẩu và khuyến khích họ áp dụng phương thức canh tác bền vững hơn.

Thông qua các quy định này, EU đã mở rộng thị trường cho các quốc gia xuất khẩu, đồng thời tạo áp lực lớn để các quốc gia này chuyển đổi sang phương thức sản xuất nông sản bền vững hơn. EU cũng đã đồng ý lùi thời gian thực thi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) thêm 12 tháng, giúp các doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị để đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chứng minh sản phẩm không liên quan đến phá rừng.

Quy định EUDR không chỉ có tác động sâu rộng tại EU mà còn thúc đẩy sự chuyển đổi sang một nền nông nghiệp xanh toàn cầu, yêu cầu các quốc gia xuất khẩu áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ, giảm thiểu thuốc trừ sâu và phân bón hóa học, đồng thời bảo vệ đa dạng sinh học và tài nguyên thiên nhiên.

Peru: Tăng trưởng xuất khẩu nhờ vào nông nghiệp bền vững

Peru đã tích hợp hiệu quả các FTA vào chính sách nông nghiệp bền vững, đặc biệt thông qua việc ký kết các FTA với EU, Hoa Kỳ, Trung Quốc và các quốc gia trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Các FTA này không chỉ mở rộng thị trường cho sản phẩm nông sản của Peru mà còn thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững.

Một tác động đáng chú ý của các FTA đối với nông nghiệp Peru là sự chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ. FTA, đặc biệt là với EU, yêu cầu các sản phẩm xuất khẩu phải đáp ứng tiêu chuẩn sinh thái nghiêm ngặt, từ đó thúc đẩy nông dân Peru chuyển từ canh tác truyền thống sang hữu cơ, với các sản phẩm chủ lực như quinoa, cà phê và ca cao.

Việc gia nhập các FTA đã tạo ra sự hỗ trợ mạnh mẽ cho nông dân Peru trong việc cải thiện phương thức canh tác và quản lý sản xuất. Các tổ chức như Bộ Nông nghiệp và Tưới tiêu Peru (MINAGRI) đã phối hợp với các đối tác quốc tế để triển khai các chương trình đào tạo nông dân về canh tác bền vững, quản lý đất đai và phát triển sản phẩm hữu cơ.

Các FTA đã giúp Peru tăng trưởng mạnh mẽ về xuất khẩu nông sản, trong đó cà phê, quinoa và ca cao là những sản phẩm chủ lực. Sau khi ký kết các hiệp định thương mại, đặc biệt là với EU, Peru đã chứng kiến sự gia tăng vượt bậc trong xuất khẩu quinoa sang các thị trường cao cấp như Pháp, Đức và Nhật Bản.

Thêm vào đó, các FTA đã giúp Peru bảo vệ đa dạng sinh học và tài nguyên thiên nhiên, nhờ yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu như EU. Chính phủ Peru đã tăng cường các biện pháp bảo vệ rừng và quản lý bền vững đất đai, giảm thiểu phá rừng và khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên.

Bài học mở cho Việt Nam

Thứ nhất, tăng cường đầu tư vào công nghệ và đổi mới quy trình sản xuất: Các quốc gia như EU và Peru đã thành công trong việc chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp nhờ vào việc áp dụng công nghệ hiện đại và phát triển các phương pháp canh tác bền vững. Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào công nghệ truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng lực sản xuất nông sản. Đồng thời, áp dụng các phương thức canh tác hữu cơ để đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và bảo vệ môi trường từ các thị trường FTA.

Thứ hai, chuyển đổi sang sản xuất nông sản hữu cơ: Cả EU và Peru đều cho thấy lợi ích rõ rệt của việc chuyển đổi sang sản xuất nông sản hữu cơ, nhờ vào các yêu cầu về chất lượng và sinh thái trong các FTA. Việt Nam cần khuyến khích các nông dân và doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hữu cơ như quinoa, cà phê, và gạo, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và từ đó nâng cao giá trị gia tăng của nông sản.

Thứ ba, xây dựng thương hiệu quốc gia và sản phẩm nông sản Việt: Việc xây dựng và phát triển thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt Nam là yếu tố quan trọng giúp gia tăng giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Các FTA như EVFTA mang lại cơ hội lớn để Việt Nam xuất khẩu nông sản sang các thị trường cao cấp như EU. Tuy nhiên, để tận dụng được những cơ hội này, Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu mạnh và nâng cao uy tín của nông sản Việt.

Thứ tư, hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân thông qua các chương trình đào tạo và chứng nhận quốc tế: Để đạt được các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là đối với các thị trường như EU, Chính phủ Việt Nam cần tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân. Các chương trình đào tạo và chứng nhận quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Thứ năm, phát triển chuỗi cung ứng bền vững: Một trong những yếu tố quan trọng của các FTA là yêu cầu các sản phẩm nhập khẩu phải đảm bảo tiêu chuẩn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Việc phát triển một chuỗi cung ứng bền vững không chỉ giúp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu từ các thị trường quốc tế mà còn bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học trong nước, điều này cũng góp phần nâng cao hình ảnh của nông sản Việt.

Các FTA không chỉ mang lại cơ hội lớn cho ngành nông sản Việt Nam mà còn đẩy mạnh chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội này, Việt Nam cần đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao năng lực về quản lý chất lượng, bảo vệ môi trường và xây dựng thương hiệu mạnh cho nông sản Việt.

Theo congthuong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Không chờ đến cuối năm mới chạy đua với tiến độ, phường Yên Bái đang chủ động tháo gỡ từng điểm nghẽn, đôn đốc nhà thầu tăng tốc thi công, nghiệm thu đến đâu hoàn thiện hồ sơ thanh toán đến đó. Với cách làm này, địa phương không chỉ hướng tới hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, mà quan trọng hơn là đưa các công trình sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả, tạo diện mạo đô thị khang trang và phục vụ tốt hơn đời sống người dân.

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Không còn bó hẹp trong tư duy sản xuất truyền thống, ngày càng nhiều nông dân trong tỉnh mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động tìm hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp đến ứng dụng khoa học - kỹ thuật, liên kết sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ, sự sáng tạo của người nông dân đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển.

 Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Bản Xèo là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, được hợp nhất từ 3 xã: Bản Xèo, Mường Vi và Pa Cheo, với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo sau khi hợp nhất chiếm tới 63%. Ở vùng đất địa hình cheo leo, nhìn đâu cũng thấy đá tai mèo, đồng bào các dân tộc xã Bản Xèo đang nỗ lực tìm hướng để thoát nghèo bền vững. Bằng ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, có những thanh niên người dân tộc thiểu số đã và đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh Lào Cai hiện đạt 61,33%, và trong 10 tháng năm 2026, cả tỉnh chỉ xảy ra một vụ cháy rừng. Kết quả này gắn liền với mạng lưới 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản gồm 24.618 thành viên, nơi người dân vùng cao tự ký cam kết quản lý nương rẫy và duy trì lịch tuần tra thường xuyên tại cơ sở.

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Sáng 21/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Cộng đồng dân tộc Lào Cai có kinh nghiệm canh tác quế.

Lào Cai giữ màu xanh bền vững cho vùng quế

Gần 60 năm bén rễ trên vùng đất Lào Cai, cây quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đưa địa phương vươn lên dẫn đầu cả nước về diện tích và giá trị sản xuất.  Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh về diện tích và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bài toán đặt ra là làm sao để giữ được màu xanh bền vững cho vùng quế.

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định, sau 5 năm, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, mở đường cho việc thay đổi cách tính tiền điện trong thời gian tới.

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Thời gian qua, để tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Lục Yên đã chủ động lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu. Từ nền tảng này, chính quyền xã tiếp tục đẩy mạnh vận động, khơi dậy sự đồng thuận hưởng ứng góp sức của Nhân dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đưa diện mạo nông thôn Lục Yên ngày càng khởi sắc.

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Giai đoạn 2026–2030, xã Lao Chải đề xuất nhu cầu vốn hơn 161 tỷ đồng để thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, xã ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông và thủy lợi.

fb yt zl tw