Hướng tới phát triển hệ sinh thái văn hóa bao trùm và bền vững

Thực thi Công ước UNESCO 2005 về Bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa giai đoạn 2020-2023, Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể trong tư duy, chính sách và thực tiễn làm văn hóa, sáng tạo.

Tuy nhiên, để có một hệ sinh thái văn hóa bao trùm và bền vững, Việt Nam vẫn cần tiếp tục thay đổi và hoàn thiện.

Đó là những nội dung được đưa ra bàn luận trong Hội thảo tham vấn các bên liên quan về Báo cáo quốc gia Việt Nam thực hiện công ước này. Hội thảo vừa được Cục Hợp tác quốc tế, Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cùng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tổ chức.

Phong phú các hoạt động văn hóa, sáng tạo

“Phải lập nhóm để đến Nhà máy Xe lửa Gia Lâm nhé”, “Bạn đã vào xem tháp nước Hàng Đậu chưa”... là những lời nhắn nhủ trong nhóm bạn của anh Lê Đức Minh (số 4 Lý Nam Đế, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) nhân dịp Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội diễn ra cuối năm 2023. Sinh sống từ bé trên con phố cách bốt nước Hàng Đậu vài trăm mét nhưng kiến trúc nhà tròn cổ kính vẫn luôn khơi gợi sự tò mò với anh Minh và bạn bè. Dịp lễ hội, họ đã không bỏ lỡ cơ hội được khám phá, tìm hiểu địa điểm quen thuộc này.

Phải nói rằng, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội đã thành công ngoài mong đợi. Nhiều sự kiện của lễ hội diễn ra ở xa trung tâm nội đô nhưng vẫn thu hút đông đảo người dân và du khách nhờ tính độc đáo, mới lạ. Hơn 230.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm; hơn 4 triệu thảo luận trên mạng xã hội; 26.000 vé tàu bán ra cho khách trải nghiệm tuyến tàu di sản nhưng vẫn chưa đủ đáp ứng... là minh chứng cho tính lan tỏa của những sáng tạo văn hóa.

Hình tượng về âm nhạc được trang trí hưởng ứng sự kiện Đà Lạt trở thành thành viên “Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực âm nhạc”. Ảnh: ĐÌNH ĐÔNG

Hình tượng về âm nhạc được trang trí hưởng ứng sự kiện Đà Lạt trở thành thành viên “Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực âm nhạc”. Ảnh: ĐÌNH ĐÔNG

Thực tế hàng loạt sự kiện văn hóa, sáng tạo ở tất cả lĩnh vực, các cấp cho thấy một đời sống văn hóa, nghệ thuật sôi động đang hiện hữu tại Việt Nam. Có thể kể đến như Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng, Ngày hội Game Việt Nam, Tuần lễ Thiết kế Việt Nam, Tuần lễ Âm nhạc Việt Nam...

Cùng với đó là các hoạt động hợp tác quốc tế với Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Pháp, Hoa Kỳ, Hàn Quốc... và nhiều diễn đàn mở nhằm đối thoại, tăng cường hiểu biết, gỡ rối trong quá trình triển khai thực tế giữa cơ quan quản lý nhà nước và các cá nhân, đơn vị ngoài công lập. Việt Nam cũng đã có thêm hai thành phố sáng tạo là Đà Lạt (Lâm Đồng) và Hội An (Quảng Nam).

Đây là những minh chứng cho thấy, giai đoạn 2020-2023, Việt Nam có những thay đổi đáng kể trong tư duy, chính sách và thực tiễn làm văn hóa sáng tạo so với trước, khẳng định vị thế quan trọng của văn hóa góp phần phát triển kinh tế-xã hội đất nước theo hướng bền vững.

Theo bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế: “Đại dịch Covid-19 khiến lĩnh vực văn hóa bị ảnh hưởng nặng nề do các hoạt động đòi hỏi tập trung đông người bị hạn chế. Nhưng chính trong bối cảnh ấy, lĩnh vực văn hóa được Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt. Đáng chú ý nhất phải kể đến Hội nghị Văn hóa toàn quốc tháng 11-2021 do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì. Tiếp theo là các hội thảo, hội nghị do Quốc hội, Chính phủ thực hiện; hàng loạt văn bản, nghị quyết từ Trung ương tới địa phương được ban hành. Việt Nam đã có nhận thức về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa khá toàn diện và cập nhật, được định vị gắn với phát triển bền vững, bao trùm, hướng đến lấy con người là trung tâm của sự phát triển".

Giải quyết vướng mắc thúc đẩy sáng tạo

Dù vậy, văn hóa và công nghiệp văn hóa Việt Nam vẫn chưa được như kỳ vọng, còn những vướng mắc phải giải quyết để cả bộ máy hoạt động trơn tru, tạo xung lực cho các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam phát triển với các thương hiệu quốc gia, tiếp cận được thị trường quốc tế.

Dưới góc nhìn cụ thể, bà Trương Uyên Ly, Giám đốc Hanoi Grapevine nêu thực tiễn: “Khi làm việc với các nghệ sĩ, chúng tôi nhận ra họ gặp nhiều khó khăn về di chuyển khi tham dự các sự kiện, chương trình giới thiệu, quảng bá, xúc tiến văn hóa ở nước ngoài. Lý do vì nghệ sĩ thường là những lao động tự do nên rất khó để chứng minh thư mời, thu nhập... Nghệ sĩ nước ngoài muốn vào Việt Nam biểu diễn cũng rất hoang mang bởi nhiều thủ tục phải thực hiện”. Lực lượng nghệ sĩ rất đông, vì vậy, bà Trương Uyên Ly kỳ vọng có những hỗ trợ cụ thể để việc thực thi Công ước UNESCO 2005 hiệu quả hơn.

Về mặt tổng thể, PGS, TS Đỗ Thị Thanh Thủy, Trưởng ban Nghiên cứu văn hóa (Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam), nhận định: “Việt Nam còn thiếu cơ chế, chính sách cụ thể, phù hợp về thu hút nguồn vốn, phát triển nguồn lực để hỗ trợ, thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển toàn diện trên cả nước nói chung và ở từng địa phương nói riêng. Ngoài ra, nguồn nhân lực trong các ngành công nghiệp văn hóa còn thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng, trong khi chính sách đãi ngộ chưa thực sự khuyến khích và thu hút”.

Cho rằng sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa cũng là sản phẩm đầu ra của các ngành công nghiệp văn hóa, vì thế, để tạo cơ hội kết nối, cơ hội biểu đạt và thể hiện cho các cá nhân, các tài năng sáng tạo, PGS, TS Đỗ Thị Thanh Thủy đề xuất: “Việt Nam cần nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển trong thời kỳ hội nhập quốc tế như: Chính sách ưu đãi về vốn, khuyến khích sáng tạo; cải thiện các đòn bẩy về thuế, các chính sách hỗ trợ tăng trưởng nội địa và thúc đẩy xuất khẩu; đẩy mạnh đào tạo nhân lực cho phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng phù hợp, chuyên nghiệp, bài bản...”.

Ông Bùi Nguyên Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và bản quyền tác giả Việt Nam bày tỏ mong muốn, các cơ quan liên quan tới công nghiệp sáng tạo, các cá nhân cùng phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ nhau phát triển, kết nối tạo thành một môi trường thuận lợi, một hệ sinh thái văn hóa bao trùm và bền vững để các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.

Trong tháng 6-2024, thực hiện vai trò của một thành viên tích cực, Việt Nam phải gửi Báo cáo quốc gia định kỳ giai đoạn 2020-2023 cho UNESCO để chia sẻ thông tin nhằm bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa trong lãnh thổ của mình và ở cấp quốc tế.
Theo Báo Quân đội nhân dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngựa chiến trong sử Việt

Ngựa chiến trong sử Việt

Đọc tiểu thuyết lịch sử Trung Quốc, chúng ta thường mê mẩn với những chiến mã nổi tiếng như Chiếu Dạ Ngọc Sư Tử, Xích Thố, Ô Vân Đạp Tuyết, Đích Lư... Nhưng, ít người biết rằng, trong lịch sử nước ta, cũng không hiếm những chiến mã lừng danh. Chỉ có điều, chúng ta ít tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng để đưa câu chuyện đến với đông đảo công chúng.

Những đôi bàn tay "dệt" nên hương vị Tết.

Những đôi bàn tay "dệt" nên hương vị Tết.

Bánh chưng là một trong những món ăn không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Dù là chiếc bánh chưng vuông hay bánh chưng gù, tất cả đều được làm ra từ tâm huyết của những người thợ đã gắn bó với nghề hơn nửa đời người. Đó là câu chuyện về đôi bàn tay âm thầm giữ hương vị truyền thống của dân tộc giữa dòng chảy hối hả của thời gian.

Xuân về trên áo mới người Giáy

Xuân về trên áo mới người Giáy

Tết với đồng bào dân tộc Giáy xã Cốc San bắt đầu từ những điều rất đỗi thân quen: tiếng máy may đều nhịp, từng đường viền áo được khâu cẩn thận...

Khát vọng thổ cẩm giữa miền sương mây

Sa Pa - vùng đất đẹp nổi tiếng của tỉnh Lào Cai, nay đã trở thành khu du lịch quốc gia mang tầm quốc tế không chỉ có cảnh quan hùng vĩ, khí hậu mát mẻ mà còn là nơi hội tụ sắc màu văn hóa của các dân tộc thiểu số, trong đó, nghề dệt thổ cẩm được coi là một trong những tinh hoa đang được gìn giữ, phát huy. Trong dòng chảy văn hóa ấy, có những người không sinh ra ở Sa Pa nhưng lại gắn bó với vùng đất này, thỏa đam mê và khát vọng đưa hình ảnh cùng giá trị thổ cẩm Sa Pa lan tỏa mạnh mẽ.

Tết là hành trình trở về

Tết là hành trình trở về

Khi Tết Bính Ngọ cận kề, từ sân bay, bến xe đến những tuyến đường dài nối các vùng miền, dòng người lại tất bật ngược xuôi. Hàng vạn người con xa quê thu xếp công việc, hoàn thành những phần việc cuối năm để kịp lên đường trở về nhà. Những tấm vé đặt vội, những chuyến xe đêm kín chỗ, những chiếc vali đầy ắp quà quê… tất cả đều chung một điểm đến - gia đình.

Xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh – Mừng xuân Bính Ngọ 2026”

Xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh – Mừng xuân Bính Ngọ 2026”

Tối 14/2, tại sân Tiểu công viên xã Nghĩa Đô, Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ Việt Nam xã Nghĩa Đô tổ chức chương trình văn nghệ “Mừng Đảng quang vinh - Mừng xuân Bính Ngọ 2026” chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Hương sắc mùa xuân trong cảm nhận của các nhà thơ Lào Cai

Hương sắc mùa xuân trong cảm nhận của các nhà thơ Lào Cai

Mùa xuân luôn là đề tài hấp dẫn thi nhân mọi thế hệ - mùa khiến tâm hồn mỗi người dường như lãng mạn hơn, yêu đời hơn. Nhiều bài thơ hay về mùa xuân đã nói lên mong ước, khát vọng về khởi đầu đầy tin yêu, may mắn, thể hiện mối giao hòa ấm áp giữa con người với thiên nhiên, niềm tự hào về đổi thay của quê hương đất nước. Trong cảm nhận của các nhà thơ Lào Cai, một mùa xuân đầy hương sắc được hiện ra rõ nét, vừa gần gũi, thân thương, vừa mang đậm bản sắc văn hoá các dân tộc vùng cao Lào Cai.

Mộc mạc chợ Tết Hợp Thành

Mộc mạc chợ Tết Hợp Thành

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ phiên ngày Tết còn là bức tranh văn hóa sống động, nơi hương sắc núi rừng hòa quyện cùng tình người ấm áp. Đến với chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành - Tả Phời (nay thuộc xã Hợp Thành) được tổ chức vào Chủ nhật hằng tuần, người dân và du khách sẽ được trải nghiệm một phiên chợ như thế - mộc mạc, giản dị và sôi động.

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

Chợ phiên Cốc Ly - phiên chợ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông tại xã Bảo Nhai (trước đây là xã Cốc Ly) thường họp vào thứ Ba hàng tuần. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu mua sắm Tết của bà con trong khu vực, hôm nay - 27 tháng Chạp, chợ tổ chức thêm một phiên đặc biệt. Trong không khí Tết cổ truyền cận kề, phiên chợ càng thêm đông đúc, náo nhiệt.

Hợp Thành sẵn sàng cho Lễ hội Lồng Tồng và Hội thi Xòe lần thứ I - Xuân Bính Ngọ 2026

Hợp Thành sẵn sàng cho Lễ hội Lồng Tồng và Hội thi Xòe lần thứ I - Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí rộn ràng đầu xuân, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Hợp Thành đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Lễ hội Lồng Tồng và Hội thi Xòe lần thứ I - Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng mở đầu năm mới với khí thế đoàn kết, đổi mới và phát triển.

Đông Cuông sẵn sàng khai hội

Đông Cuông sẵn sàng khai hội

Những ngày này, không khí tại đền Đông Cuông rộn ràng hơn thường lệ. Từ tuyến đường dẫn vào đền, cờ hội, băng rôn, khẩu hiệu đã được trang hoàng. Trong khuôn viên đền, các tiểu ban đang tích cực triển khai các phần việc theo kế hoạch, sẵn sàng cho ngày khai hội đền Đông Cuông Xuân Bính Ngọ 2026.

Phường Văn Phú tổ chức chương trình nghệ thuật mừng Đảng quang vinh - mừng Xuân Bính Ngọ 2026

Phường Văn Phú tổ chức chương trình nghệ thuật mừng Đảng quang vinh - mừng Xuân Bính Ngọ 2026

Tối 13/2 (tức 26 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại sân khấu ngoài trời Nhà thi đấu Thể dục Thể thao Liên đoàn Lao động tỉnh, phường Văn Phú tổ chức chương trình nghệ thuật mừng Đảng quang vinh - mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026; tổng kết, trao giải Cuộc thi chỉnh trang đường phố nhân dịp Tết Nguyên đán.

Lễ cúng Bàn Vương - Sợi dây gắn kết cộng đồng Dao đỏ

Lễ cúng Bàn Vương - Sợi dây gắn kết cộng đồng Dao đỏ

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Dao đỏ, Lễ cúng Bàn Vương là một nghi lễ thiêng liêng, mang ý nghĩa sâu sắc. Đây không chỉ là dịp để đồng bào Dao bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, gắn kết cộng đồng.

Giữ hương tết người Tày Hưng Khánh

Giữ hương tết người Tày Hưng Khánh

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều phong tục truyền thống trong dịp Tết đang dần thay đổi, thậm chí mai một theo thời gian, thì ở thôn Đức Thịnh, xã Hưng Khánh, người Tày vẫn giữ gìn nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình là gói bánh chưng đen mỗi dịp xuân về. Với họ, làm bánh không đơn thuần là chuẩn bị món ăn ngày Tết, mà chính là cách để giữ Tết ở lại trong mỗi gia đình, giữ bản sắc ở lại trong mỗi thế hệ.

Đằng sau một gian hàng đẹp

Đằng sau một gian hàng đẹp

Tại phường Lào Cai, những chậu lan “đứng dáng” ngày Tết cùng các gốc đào Bắc Hà rực rỡ trên đường An Dương Vương đã tạo nên điểm nhấn cảnh quan nổi bật, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Đằng sau vẻ đẹp hài hòa ấy là một quy trình kỹ thuật được thực hiện chặt chẽ và công phu.

Những khúc ca xuân

Những khúc ca xuân

Mùa xuân trên quê hương Lào Cai được “dệt” nên bởi sắc trắng tinh khôi của hoa mơ, hoa mận, nét thắm hồng của đào rừng kiêu hãnh trên những sườn đồi. Mùa xuân nơi đây còn hiển hiện trong miền không gian đầy ắp âm thanh tự tình. Đó là sự giao thoa tinh tế giữa nhịp sống hiện đại với làn điệu, tiết tấu dân gian đặc trưng của đồng bào Mông, Dao, Tày, Giáy, Thái...

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Những ngày cuối năm 2025 âm lịch, đền Bảo Hà (xã Bảo Hà) - nơi thờ danh tướng Hoàng Bảy tấp nập du khách thập phương về dâng hương, tạ lễ. Dòng người hành hương đổ về mỗi ngày một đông nhưng điều dễ nhận thấy là không còn cảnh chen chúc, xô đẩy, lộn xộn như trước. Không gian đền năm nay mang một diện mạo mới khang trang, nền nếp và chuyên nghiệp hơn, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách gần xa.

fb yt zl tw