Dự hội nghị có lãnh đạo các bộ, ban, ngành liên quan; lãnh đạo các tỉnh, thành phố tại các điểm cầu trong toàn quốc.
Dự và chủ trì hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai có đồng chí Trần Huy Tuấn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở: Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Tài chính, Y tế, Dân tộc và Tôn giáo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Đào tạo…
Tại hội nghị, Ban Tổ chức đã trình bày sự cần thiết ban hành Nghị định quy định chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030 và báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035.
Theo đó, chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030 gồm: tiêu chí thu nhập (khu vực nông thôn là 2,2 triệu đồng/người/tháng; khu vực đô thị là 2,8 triệu đồng/người/tháng) và tiêu chí mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản gồm 6 chiều, 12 chỉ số, gồm: việc làm; giáo dục; y tế; nhà ở; thông tin; nước sinh hoạt, vệ sinh và môi trường; nhà tiêu (công trình phụ) hợp vệ sinh; xử lý rác thải...
Về tiêu chí thu nhập, dự kiến, từ nay đến năm 2030, chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 3,5%/năm.
Để bảo đảm các hộ gia đình thoát nghèo, từ năm 2030 trở đi không sống dưới mức sống tối thiểu, chuẩn nghèo bảo đảm mức sống tối thiểu tăng dần, tiêu chí thu nhập trong chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030 cần bảo đảm ở mức sau: khu vực đô thị là 3 triệu đồng/người/tháng; khu vực nông thôn là 2,3 triệu đồng/người/tháng.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035 (gọi tắt là chương trình) có quy mô thực hiện tại tất cả 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu; tất cả các thôn (thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc,…) của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
Đối tượng thụ hưởng của chương trình, gồm: hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức khác có liên quan trên địa bàn cả nước, trong đó, ưu tiên địa bàn nông thôn, xã nghèo.
Thời gian thực hiện chương trình trong 10 năm, từ năm 2026 đến năm 2035, chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn 2026-2030, triển khai các mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra đến năm 2030; giai đoạn 2031-2035, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, mục tiêu đặt ra đến năm 2035.
Mục tiêu cụ thể đến 2030: thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm từ 1 - 1,5%/năm (tỷ lệ nghèo đa chiều ở xã nghèo giảm ít nhất 3%/năm). Phấn đấu 100% số xã nghèo trên cả nước thoát khỏi tình trạng nghèo; có ít nhất 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới các cấp giai đoạn 2026-2030; có khoảng 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới được công nhận xã đạt nông thôn mới hiện đại theo theo khung thí điểm của trung ương và các tiêu chí cụ thể do UBND cấp tỉnh ban hành. Phấn đấu cả nước có 4-5 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2035: phấn đấu thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng ít nhất 1,6 lần so với năm 2030; có ít nhất 85% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; khoảng 30% số xã đạt chuẩn nông thôn mới được công nhận xã đạt nông thôn mới hiện đại theo khung của trung ương và các tiêu chí cụ thể do UBND cấp tỉnh ban hành. Phấn đấu cả nước có 10 - 12 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; có 4-5 tỉnh đạt nông thôn mới hiện đại.
Tổng nguồn lực dự kiến huy động để đầu tư thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2035 là khoảng 12,35 triệu tỷ đồng (trong đó, nhu cầu vốn ngân sách trung ương dự kiến khoảng 360.000 tỷ đồng).
Tại hội nghị, các đại biểu tham gia ý kiến đề nghị xác định rõ mục tiêu tổng quát và cụ thể gắn với giai đoạn mới của đất nước; đưa các chỉ tiêu cụ thể vào các nhóm nội dung thực hiện; cần có định mức tối thiểu về xây dựng xã nông thôn mới hiện đại để các địa phương căn cứ thực hiện; nghiên cứu tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, để tránh sự chồng chéo trong thực hiện.
Đối với tỉnh Lào Cai, Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững đã huy động cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân.
Đến nay, toàn tỉnh có 37/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới (1 xã nông thôn mới nâng cao), thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 38,5 triệu đồng/năm. Giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 3,94%/năm, hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm 6,36%/năm. Cuối năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo còn 8,18%, cận nghèo 6,12%; ước hết 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn 11,06% (trong đó hộ nghèo 5,5%, cận nghèo 5,56%; hộ nghèo dân tộc thiểu số khoảng 9,6%).
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh triển khai Chương trình mục tiêu Wuốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tại 89 xã. Mục tiêu đến năm 2030 có 55 xã đạt chuẩn nông thôn mới (62%), ít nhất 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; giảm nghèo 2,5 - 3%/năm; tối thiểu 30% xã nghèo thoát nghèo, 10% xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Giai đoạn 2031 - 2035, phấn đấu 71 xã đạt chuẩn nông thôn mới (80%), 8 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; 50% xã nghèo thoát nghèo... Nhu cầu vốn thực hiện là 7.133 tỷ đồng (giai đoạn 2026 - 2030) và 6.720 tỷ đồng (giai đoạn 2031 - 2035).
Tỉnh Lào Cai kiến nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030 và tiêu chí xã nghèo để địa phương kịp rà soát, triển khai từ tháng 9/2025; tiếp tục ưu tiên phân bổ nguồn lực từ ngân sách Trung ương, bổ sung chính sách đặc thù cho các tỉnh miền núi, biên giới; tạo điều kiện huy động vốn quốc tế, doanh nghiệp, cộng đồng tham gia giảm nghèo; định hướng doanh nghiệp lớn đầu tư, tạo việc làm, tham gia chương trình giảm nghèo tại vùng khó khăn, có lộ trình điều chỉnh hài hòa giữa chuẩn nghèo mới và chính sách an sinh xã hội, bảo đảm thực chất, bền vững.
Về chủ trương đầu tư, tỉnh Lào Cai đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét lại dự kiến mục tiêu trong giai đoạn tới của báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình: “Phấn đấu 100% số xã nghèo trên cả nước thoát khỏi tình trạng nghèo”. Lý do, sau sáp nhập, Lào Cai vẫn là một trong những tỉnh nghèo của cả nước. Theo hướng dẫn xác định xã nghèo giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai có gần 40 xã nghèo, để đạt được mục tiêu như dự kiến thì cần rất nhiều nguồn lực để đầu tư hỗ trợ các xã này thoát nghèo.
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đánh giá cao công tác chuẩn bị của các cơ quan, đơn vị chức năng có liên quan, đồng thời nhấn mạnh: Việc xây dựng các quy định mới cần kế thừa và phát huy những thành quả các Chương trình mục tiêu quốc gia đã đạt được trong thời gian qua.
Phó Thủ tướng đề nghị dự thảo về mức thu nhập trong chuẩn nghèo đa chiều phải được xây dựng trên cơ sở số liệu thống kê chính xác, đồng thời có sự điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thực tiễn từng vùng, miền. Cần nghiên cứu bổ sung chỉ số thích ứng với thiên tai, bão lũ vào quy định để phản ánh đúng điều kiện sống của người dân, đặc biệt là khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất và đóng góp ý kiến về việc gộp các chương trình mục tiêu quốc gia, trên cơ sở quán triệt tinh thần chỉ đạo tại các văn bản của Trung ương Đảng và Ban Bí thư, nhằm bảo đảm hiệu quả, tránh chồng chéo, phát huy nguồn lực cho phát triển bền vững...
