Những thay đổi trong khoảng thời gian ngắn nhưng không để xảy ra “khoảng trống pháp lý” hay hiện tượng gián đoạn thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Qua đó, góp phần giữ vững sự ổn định sau sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy tại tỉnh.
Trong quá trình đổi mới, Viện KSND tỉnh luôn đảm bảo đúng nguyên tắc gắn sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy với nâng cao chất lượng thực thi công vụ, không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân. Ngay sau khi có chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện, Viện KSND tỉnh đã sắp xếp, tổ chức 9 phòng nghiệp vụ và định biên 9 viện KSND khu vực, việc sắp xếp trụ sở hợp lý, bố trí cán bộ sát với trình độ, năng lực, sở trường cá nhân và yêu cầu công tác.
Qua sắp xếp, tinh gọn đã giảm nhiều đầu mối quản lý, chức danh lãnh đạo nhưng không gây xáo trộn tư tưởng, phát huy hiệu quả nguồn nhân lực, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ, công chức tiếp tục cống hiến, phấn đấu, trưởng thành.
Một trong những điểm nổi bật trong kết quả hoạt động của Viện KSND tỉnh và các viện KSND khu vực thời gian qua là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách thủ tục hành chính. Trọng tâm triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện KSND, Nghị quyết của Quốc hội về thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Toà án nhân dân; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện KSND và các luật tố tụng, luật khác có liên quan; Thông tư của Viện KSND tối cao quy định thẩm quyền của viện KSND các cấp trong thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết các vụ việc, vụ án hình sự... Một số phòng, viện KSND khu vực có sự thay đổi về chức năng khi tiếp nhận thêm nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền theo mô hình viện KSND 3 cấp.
Đặc biệt, từ tháng 7/2026 đến nay, Viện KSND tỉnh đã tổ chức triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm “Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự trong trường hợp chủ thể các quyền dân sự là nhóm dễ bị tổn thương hoặc trường hợp liên quan đến lợi ích công nhưng không có người đứng ra khởi kiện”.
Tại Viện KSND tỉnh, đồng chí Viện trưởng trực tiếp chỉ đạo và phân công 1 đồng chí Phó Viện trưởng phụ trách về công tác kiểm sát giải quyết án dân sự, chỉ đạo công tác tham mưu, theo dõi và tổ chức thực hiện nhiệm vụ liên quan đến Nghị quyết 205 của Quốc hội. Giao Phòng Kiểm sát án dân sự (Phòng 9) chủ trì, là đầu mối triển khai, tổng hợp thông tin từ các đơn vị để Viện KSND tỉnh báo cáo thường xuyên với Viện KSND tối cao.
Sau 1 năm, Viện KSND tỉnh đã phối hợp tổ chức 32 buổi tuyên truyền tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh, 1 buổi toạ đàm, 2 hội nghị triển khai văn bản pháp luật về Nghị quyết 205. Các viện KSND khu vực và phòng chuyên môn phối hợp với UBND các xã, phường trên địa bàn tổ chức tuyên truyền, tạo hòm thư điện tử tiếp nhận thông tin vụ án dân sự công ích. Kết quả đã tiếp nhận 46 vụ việc qua kiến nghị của công dân, dư luận xã hội, thông tin báo chí, mạng xã hội và qua giải quyết vụ án, vụ việc.
Đến nay đã tổ chức kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu và xử lý, qua đó, ban hành 29 kiến nghị phòng ngừa với các yêu cầu có giải pháp kịp thời bảo vệ những người dễ bị tổn thương, bảo vệ lợi ích công. Những vụ việc Viện KSND vào cuộc đã nhận được sự đồng tình, hưởng ứng, củng cố niềm tin trong Nhân dân với cơ quan bảo vệ pháp luật.
Trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, Viện KSND tỉnh đã quán triệt triển khai có hiệu quả các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Viện KSND tối cao để cụ thể hoá Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ chính trị về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đó là hoàn thiện hạ tầng công nghệ, bảo đảm quản lý dữ liệu thống nhất sau hợp nhất; đến nay, 100% cán bộ sử dụng hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số; các đơn vị thường xuyên cập nhật phần mềm thống kê, quản lý án hình sự, nhân sự ngành, hồ sơ đảng viên; toàn bộ công chức ngành đã thực hiện lưu chuyển, trình, sửa, phát hành văn bản trên phần mềm quản lý điều hành Viện KSND và thực hiện chữ ký số, văn bản điện tử, hồ sơ điện tử đúng quy định.
Có được kết quả này là nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó nổi bật là phát động Phong trào thi đua “Nhập dữ liệu thần tốc” và Cuộc thi tìm hiểu về chuyển đổi số trong đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên. Cùng với đó, ngành tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, bảo đảm dữ liệu thống kê được quản lý tập trung, an toàn, bảo mật và duy trì thông suốt trong suốt quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức.
Sau 1 năm vận hành mô hình “Viện KSND 2 cấp”, Viện KSND tỉnh đã có những bài học kinh nghiệm quý. Đó là giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, phát huy vai trò người đứng đầu trong tổ chức, lãnh đạo, điều hành triển khai thực hiện. Bên cạnh sự kịp thời, quyết liệt cần đảm bảo tinh thần dân chủ, lấy sự đồng thuận của đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm sát viên làm nền tảng, nhất là trong giai đoạn bước đầu thay đổi bộ máy, tư duy, hành động, phương pháp làm việc; tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để hoạt động của các đơn vị luôn thống nhất, thông suốt, đúng quy định. Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy gắn chặt với ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, coi đó là giải pháp và nền tảng quyết định đến xây dựng thành công ngành kiểm sát hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp.
Đổi thay tích cực của “Viện KSND hai cấp” trên địa bàn trong năm qua thể hiện sự thích ứng nhanh trước yêu cầu mới của cách mạng về cải cách tư pháp và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên Lào Cai. Qua đó, nâng tầm chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Kết quả sau 1 năm triển khai mô hình mới chính là nền tảng quan trọng để “Viện KSND hai cấp” trên địa bàn tỉnh đi tới những thắng lợi mới.
