Đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" từ lâu đã trở thành nét đẹp trong đời sống của người Việt Nam. Ở Lào Cai, cùng với việc thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước, phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" ngày càng đi vào nền nếp, trở thành việc làm thường xuyên của các cấp, các ngành và Nhân dân. Mỗi phần quà tri ân, mỗi mái nhà nghĩa tình hay mỗi lần thăm hỏi các gia đình chính sách đều góp phần vun đắp truyền thống cách mạng, thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Những mái nhà ấm tình tri ân
Tháng Bảy. Sau cơn mưa sáng vừa dứt, con đường nhỏ dẫn vào thôn Sơn Viên, xã Bảo Yên còn đọng nước. Trong căn nhà đơn sơ nép dưới tán cây trước ngõ, bà Trần Thị Thước, mẹ liệt sĩ Hoàng Xuân Cảnh, lặng lẽ lau bụi trên bức ảnh người con trai đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.
Gần nửa thế kỷ đã qua, bức ảnh ấy vẫn được đặt ở vị trí trang trọng nhất trong ngôi nhà. Mỗi lần nhắc đến con, giọng người mẹ già lại chùng xuống. Nỗi nhớ chưa bao giờ vơi nhưng trong ánh mắt bà vẫn ánh lên niềm tự hào vì con trai đã ngã xuống để giữ từng tấc đất nơi biên cương Tổ quốc.
Như thông lệ mỗi dịp tháng Bảy, căn nhà nhỏ của bà Thước lại ấm áp hơn bởi những lời thăm hỏi ân cần từ các đoàn cán bộ và chính quyền địa phương. Với người mẹ liệt sĩ, điều trân quý nhất không nằm ở giá trị những món quà, mà ở sự trân trọng và tấm lòng ghi nhớ của cộng đồng dành cho sự hy sinh của con mình sau gần nửa thế kỷ.
"Thương con thì còn thương mãi. Nhưng năm nào các cấp, các ngành cũng đến thăm hỏi, động viên, tôi thấy rất ấm lòng...", bà Thước xúc động chia sẻ.
Câu chuyện của mẹ Thước cũng là câu chuyện của nhiều gia đình chính sách trên địa bàn xã Bảo Yên. Dù thời gian đã lùi xa, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân đối với người có công vẫn luôn được gìn giữ bằng những việc làm cụ thể.
Xã Bảo Yên hiện có 196 người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ, thân nhân người có công. Ngay từ đầu tháng 7, địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động tri ân; thành lập các đoàn đến từng gia đình thăm hỏi, động viên; tổ chức lễ viếng nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân và thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người có công.
Đồng chí Hoàng Quốc Bảo - Bí thư Đảng ủy xã Bảo Yên cho biết, những năm qua, cùng với việc thực hiện đầy đủ chính sách của Đảng và Nhà nước, địa phương luôn quan tâm huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo đời sống người có công. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể thường xuyên tổ chức thăm hỏi, giúp đỡ các gia đình chính sách còn khó khăn, đồng thời đẩy mạnh giáo dục truyền thống cách mạng cho đoàn viên, thanh thiếu niên.
Theo đồng chí Hoàng Quốc Bảo, chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần cho các gia đình chính sách vừa là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, vừa góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn đối với thế hệ trẻ.
Nghĩa tình được nối dài
Rời Bảo Yên, chúng tôi đến xã Bảo Hà khi những đoàn công tác vẫn đang đến từng thôn, từng gia đình chính sách. Ở vùng quê giàu truyền thống cách mạng này, sự tri ân được thể hiện bằng nhiều việc làm cụ thể. Từ hỗ trợ xây dựng nhà ở, giúp ngày công lao động đến thăm hỏi, động viên các gia đình chính sách, việc nào cũng có sự chung tay của chính quyền và người dân.
Chị Nguyễn Thị Hiền, ở thôn Liên Hà 2, vui mừng đưa chúng tôi đi tham quan ngôi nhà mới vừa hoàn thành trước mùa mưa. Chị Hiền là con của ông Nguyễn Văn Vinh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Nhiều năm qua, gia đình phải sống trong căn nhà xuống cấp nghiêm trọng nhưng không có điều kiện sửa sang, bởi mọi khoản tích góp đều phải dồn vào việc chữa bệnh cho cha.
Nhờ nguồn hỗ trợ của Nhà nước, sự quan tâm của địa phương cùng những ngày công giúp đỡ của bà con trong thôn, gia đình chị đã có được ngôi nhà kiên cố.
Ngôi nhà mới giúp gia đình chị Hiền yên tâm ổn định cuộc sống. Với chị, đó là món quà đầy ý nghĩa, bởi phía sau ngôi nhà là sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tình cảm của bà con lối xóm.
Không chỉ riêng gia đình chị Hiền, toàn xã Bảo Hà hiện có 230 người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ, thân nhân người có công. Dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm nay, xã tổ chức trao quà của Chủ tịch nước, của tỉnh và địa phương đến các đối tượng chính sách; thành lập 16 đoàn công tác đến tận gia đình thăm hỏi, động viên; đồng thời huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo đời sống người có công.
Đồng chí Nguyễn Thành Công - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Hà cho biết, công tác chăm lo người có công luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Bên cạnh việc thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách theo quy định, xã tiếp tục huy động các tổ chức, đoàn thể và Nhân dân cùng tham gia chăm lo các gia đình chính sách.
Theo đồng chí Nguyễn Thành Công, điều đáng quý nhất là phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" ngày càng nhận được sự hưởng ứng của người dân. Khi cộng đồng cùng chung tay chăm lo người có công thì đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" sẽ tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống.
Đạo lý được gìn giữ bằng những việc làm cụ thể
Từ những ngôi nhà nhỏ ở Bảo Yên, Bảo Hà đến hơn 11.600 người có công trên toàn tỉnh sẽ nhận được sự tri ân trong tháng Bảy này, mỗi phần quà trao đi đều mang theo thông điệp chung: sự hy sinh vì Tổ quốc luôn được các thế hệ hôm nay trân trọng và gìn giữ.
Cùng với việc thực hiện đầy đủ các chế độ ưu đãi theo quy định, các địa phương tiếp tục huy động nguồn lực xã hội để chăm lo đời sống người có công; hỗ trợ làm nhà ở, khám, chữa bệnh, điều dưỡng; tu bổ các công trình ghi công liệt sĩ; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; tổ chức nhiều hoạt động tri ân thiết thực trong tháng Bảy.
Công tác "Đền ơn đáp nghĩa" ở Lào Cai không chỉ được thực hiện trong dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ mà đã trở thành việc làm thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Mỗi phần quà được trao tận tay, mỗi ngôi nhà được dựng lên, mỗi nghĩa trang được chăm sóc sạch đẹp đều thể hiện sự trân trọng đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trước khi chia tay chúng tôi, bà Trần Thị Thước tiễn khách ra tận cổng. Người mẹ già đứng lặng nhìn theo đoàn cán bộ rồi quay vào nhà, khẽ khép cánh cửa gỗ đã bạc màu theo năm tháng.
Trong căn phòng nhỏ, bức ảnh liệt sĩ Hoàng Xuân Cảnh vẫn được đặt ngay ngắn trên bàn thờ. Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, ký ức về anh vẫn được gìn giữ bằng sự tri ân của quê hương và tình cảm của những người còn sống.
Có lẽ, đó cũng là điều mà phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" hướng tới: không để sự hy sinh của những người đã ngã xuống lùi vào quá khứ, mà tiếp tục được nhắc nhớ, được gìn giữ bằng những việc làm cụ thể hôm nay.
