Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Cuộc làm việc tập trung vào 2 nội dung: đánh giá tổ chức và hoạt động của ngành sau hơn một năm thực hiện sắp xếp, tinh gọn; chỉ rõ điểm nghẽn về thể chế, bộ máy, phương thức hoạt động và hiệu lực thực hiện kết luận. Cho ý kiến về việc hoàn thiện Đề án "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn hiện nay".
Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, biểu dương Đảng ủy Thanh tra Chính phủ và toàn ngành thanh tra đã nỗ lực khắc phục khó khăn, chủ động triển khai mô hình tổ chức mới, hoàn thành khối lượng công việc rất lớn và đạt nhiều kết quả tích cực.
Đặc biệt, hoạt động thanh tra đã phát hiện nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách, quản lý và tổ chức thực hiện; kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Đảng, chính sách, pháp luật, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực lãnh đạo, quản lý Nhà nước và khơi thông nguồn lực cho phát triển. Đây là kết quả có ý nghĩa lâu dài, thể hiện bước chuyển từ tư duy thanh tra chỉ để phát hiện sai phạm sang tham gia hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu việc đổi mới công tác thanh tra phải đặt trong tổng thể đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, sắp xếp bộ máy, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, phân quyền và nâng cao quản trị quốc gia. Tổ chức hoạt động của ngành phải tập trung, thống nhất, thông suốt, bám sát cơ sở; kiểm soát quyền lực, giữ nghiêm kỷ cương, bảo vệ nhân dân, phục vụ phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh quan điểm: Phải bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Thanh tra phải đúng chức năng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; khách quan, công tâm, độc lập trong đánh giá, kết luận và chịu trách nhiệm về kết quả. Phân cấp, phân quyền đến đâu thì trách nhiệm giải trình, thanh tra, kiểm tra và cơ chế kiểm soát phải theo đến đó. Lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân, kỷ luật, kỷ cương và phát triển phải được đặt làm mục tiêu cao nhất. Thanh tra phải góp phần làm trong sạch bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo môi trường minh bạch cho phát triển. Xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đồng thời bảo vệ người làm đúng, dám đổi mới vì lợi ích chung.
Công tác thanh tra cần chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở; tập trung vào lĩnh vực, địa bàn, khâu quản lý có nguy cơ cao, dấu hiệu bất thường hoặc được nhân dân quan tâm. Lấy kết quả khắc phục sau thanh tra và chuyển biến trong quản lý làm thước đo. Mọi kiến nghị phải rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn và rõ kết quả.
Tổ chức bộ máy, thẩm quyền của ngành phải đồng bộ với hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp; tinh gọn, tập trung, thống nhất, chuyên nghiệp, thông suốt nhưng không xa cơ sở. Xây dựng ngành thanh tra liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp, hiện đại; kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra. Ngành thanh tra phải là hình mẫu về kỷ luật, liêm chính, trách nhiệm công vụ.
Các đại biểu tham dự buổi làm việc. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành thanh tra tập trung thực hiện ngay các nhiệm vụ trọng tâm: Trước hết, chấn chỉnh việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thanh tra. Mỗi cuộc thanh tra phải rõ mục tiêu, phạm vi, tiến độ, sản phẩm, trách nhiệm. Rà soát, đối chiếu kế hoạch thanh tra với kế hoạch kiểm tra của Đảng, của Kiểm toán Nhà nước và kiểm tra chuyên ngành để tránh trùng lặp, chồng chéo, đồng thời không bỏ sót các lĩnh vực, địa bàn tiềm ẩn rủi ro. Rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng kết luận thanh tra. Kết luận dựa trên chứng cứ đầy đủ, rõ hành vi, nguyên nhân, hậu quả, trách nhiệm, biện pháp, thời hạn. Thẩm định dự thảo kết luận phải thực chất nhưng không tăng tầng nấc, không làm mờ trách nhiệm của người ra kết luận. Tập trung xử lý kết luận, kiến nghị tồn đọng. Xây dựng hệ thống theo dõi chung, báo cáo định kỳ.
Ngành thanh tra cần nâng cao hiệu quả xử lý trách nhiệm và phối hợp cơ quan bảo vệ pháp luật; phân định trách nhiệm trực tiếp, quản lý, người đứng đầu, từng thời kỳ; xử lý trách nhiệm tương xứng với hậu quả. Việc chuyển, tiếp nhận, bổ sung, phản hồi hồ sơ phải có đầu mối, thời hạn rõ. Tạo chuyển biến trong hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người đứng đầu phải tiếp dân, đối thoại, giải quyết từ nơi phát sinh, không chuyển đơn lòng vòng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thực hiện nghiêm Nghị định số 164/2026/NĐ-CP, đẩy nhanh xây dựng nền tảng dữ liệu số gồm 6 cơ sở dữ liệu, trong đó có 4 cơ sở dữ liệu quốc gia. Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung; rõ trách nhiệm tạo lập, cập nhật, khai thác, bảo vệ dữ liệu. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực nội bộ. Tăng cường giám sát đoàn thanh tra, kiểm soát xung đột lợi ích, việc sử dụng thông tin, dữ liệu. Xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu, vụ lợi, tiết lộ thông tin, làm sai lệch hồ sơ thanh tra, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra.
