Từ ổn định vĩ mô đến khát vọng bứt tốc
Trong nhiều năm qua, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng GDP ở mức khá cao so với khu vực, trung bình khoảng 6 - 7%/năm.
Thành quả này đến từ sự ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tương đối tốt, mở rộng thương mại quốc tế và thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư nước ngoài. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, khu vực công nghiệp và dịch vụ ngày càng đóng vai trò chủ đạo, trong khi môi trường đầu tư kinh doanh từng bước được cải thiện.
Song, mức tăng trưởng 6-7%, dù đáng ghi nhận, vẫn chưa đủ để tạo ra bước nhảy vọt về chất lượng phát triển trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Nguy cơ rơi vào “bẫy thu nhập trung bình”, áp lực già hóa dân số, yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững đặt ra đòi hỏi phải có những cải cách mạnh mẽ và đột phá hơn.
Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát.
Tăng trưởng GDP hai con số, vì vậy, không đơn thuần là một chỉ tiêu ngắn hạn.
Nó gắn liền với chiến lược dài hạn đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Nếu đạt được mức tăng trưởng trên 10% trong năm 2026, quy mô nền kinh tế sẽ được mở rộng nhanh chóng, tạo nguồn lực lớn hơn cho đầu tư hạ tầng, giáo dục, khoa học - công nghệ và các chương trình an sinh xã hội. Đồng thời, tốc độ tăng trưởng cao sẽ củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Song hành “tăng nhanh” và “tăng bền vững”
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước thịnh vượng vào các dấu mốc 100 năm thành lập Đảng (2030) và 100 năm thành lập nước (2045), điều quan trọng không chỉ là “tăng nhanh” mà còn phải “tăng bền vững”.
Điều đó đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng tăng trưởng, giữa thu hút vốn đầu tư và phát triển doanh nghiệp trong nước, giữa phát triển kinh tế và bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội. Chỉ khi những yếu tố này được thực thi đồng bộ, mục tiêu tăng trưởng hai con số mới thực sự trở thành động lực cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Một trong những “đầu kéo” quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao là đầu tư công, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông và năng lượng. Những năm gần đây, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công đã góp phần kích thích tổng cầu, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Kho cảng LNG Thị Vải phục vụ nhu cầu năng lượng xanh của đất nước.
Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số cũng đòi hỏi sự chuyển mình mạnh mẽ về mô hình phát triển.
Thay vì dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ, Việt Nam cần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất. Các ngành công nghệ cao, công nghiệp chế biến - chế tạo hiện đại, năng lượng tái tạo và dịch vụ chất lượng cao sẽ đóng vai trò then chốt.
Bên cạnh đó, cải cách thể chế tiếp tục là động lực quan trọng. Môi trường đầu tư - kinh doanh minh bạch, thông thoáng sẽ thu hút dòng vốn trong và ngoài nước, đặc biệt là các dự án có hàm lượng công nghệ cao. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản trị công và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sẽ giúp giải phóng nguồn lực xã hội.
Nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là yếu tố quyết định. Để đạt tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần đầu tư mạnh cho giáo dục, đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản trị và tư duy sáng tạo. Lực lượng lao động trẻ, năng động, nếu được trang bị đầy đủ năng lực, sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh lớn trong khu vực.
Năm 2026 không chỉ là một cột mốc về con số tăng trưởng, mà là phép thử cho bản lĩnh và tầm nhìn phát triển dài hạn. Nếu tận dụng tốt cơ hội, đẩy mạnh cải cách và đổi mới sáng tạo, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo bước đột phá, tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.
