HĐND tỉnh: Đổi mới là yêu cầu tất yếu của quá trình hoàn thiện

Ngay như trong nhiệm kỳ hiện nay (2021 - 2026), cơ quan HĐND tỉnh đã có nhiều đổi mới trong hoạt động, nhất là việc tăng cường tổ chức các kỳ họp giải quyết công việc phát sinh (trước đây gọi là kỳ họp bất thường) nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương. Từ kỳ họp bất thường nay đã trở thành kỳ họp thường lệ, quyết định những nhiệm vụ quan trọng, ban hành nghị quyết như kỳ họp bình thường.

Đầu tháng 12/2022, HĐND tỉnh khóa XVI tổ chức phiên họp lần thứ 10, phiên họp thường kỳ (cuối năm), trong đó thông qua 30 nghị quyết và quyết định một số nhiệm vụ quan trọng khác. Nếu như trước đây, kỳ họp tiếp theo sẽ tiến hành trong tháng 6 hoặc tháng 7 của năm sau, nghĩa là sau nửa năm, nhưng nhiệm kỳ 2021 - 2026 thì khác. Theo đề xuất của UBND tỉnh, trực tiếp là đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, kỳ họp thứ 11, kỳ họp giải quyết công việc phát sinh của HĐND tỉnh khóa XVI đã được tiến hành vào ngày 10/3/2023, tức là chỉ sau kỳ họp trước đó 3 tháng.

Tại kỳ họp này có 10 nghị quyết được thông qua. Đúng như tên của kỳ họp, các nghị quyết đều là những nhiệm vụ cấp bách phát sinh trong quản lý, điều hành, đòi hỏi có chính sách kịp thời làm cơ sở thực hiện.

Cụ thể là có tới 7/10 nghị quyết liên quan đến đầu tư công, bổ sung dự toán thu, chi ngân sách năm 2023 sau khi Trung ương có một số chính sách điều chỉnh và tình hình triển khai đầu tư tại một số địa phương, dự án có sự thay đổi.

Cũng liên quan đến kỳ họp giải quyết công việc phát sinh gần đây nhất, kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh còn thông qua Nghị quyết bãi bỏ quy định về lệ phí đăng ký cư trú và một số nghị quyết do HĐND tỉnh ban hành trước đây; Nghị quyết về việc hỗ trợ học phí năm học 2022 - 2023 cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông công lập, học viên giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Đây là 2 nghị quyết liên quan đến điều chỉnh, bổ sung chính sách của Lào Cai ngay sau khi Quốc hội, Chính phủ có các quy định mới.

Đổi mới hoạt động HĐND, trong đó có việc tăng cường tổ chức các kỳ họp giải quyết công việc phát sinh là trọng tâm trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả HĐND tỉnh khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026. Năm đầu trọn vẹn của nhiệm kỳ, năm 2022, HĐND tỉnh đã tổ chức 7 kỳ họp, ngoài 2 kỳ họp định kỳ có 5 kỳ họp giải quyết công việc phát sinh, trung bình trong năm qua cứ 1 tháng 20 ngày có 1 kỳ họp được tổ chức.

Cũng trong năm qua đã ghi nhận số nghị quyết được HĐND ban hành cao kỷ lục là 83 nghị quyết. Thậm chí, số kỳ họp giải quyết công việc phát sinh trong năm 2022 còn bằng cả 1 nhiệm kỳ trước đây. Trước đây, các kỳ họp giải quyết công việc phát sinh (kỳ họp bất thường) chủ yếu do yêu cầu về công tác cán bộ nhưng nay nội dung của kỳ họp giải quyết công việc phát sinh thực hiện nhiệm vụ như các kỳ họp thường kỳ, đó là việc tập trung ban hành các nghị quyết, thảo luận các nội dung phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đồng chí Vũ Văn Cài, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh, việc tổ chức các kỳ họp giải quyết công việc phát sinh thời gian qua chủ yếu nhằm cụ thể hóa các quy định, chính sách, văn bản của Quốc hội, Chính phủ, chủ trương của Tỉnh ủy về định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Mục tiêu ưu tiên của các kỳ họp giải quyết công việc phát sinh là tính kịp thời, điển hình như Nghị quyết về hỗ trợ học phí năm học 2022 - 2023 cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông công lập, học viên giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh được kỳ họp 11 thông qua ngày 10/3/2023.

Trước đó, ngày 20/12/2022, Chính phủ ban hành Nghị quyết 165 về học phí đối với cơ sở giáo dục và đào tạo công lập năm học 2022 - 2023. Đến ngày 28/2/2023, UBND có tờ trình gửi HĐND tỉnh thì đúng 10 ngày sau kỳ họp được tổ chức và nghị quyết đã được thông qua với tỷ lệ tán thành cao.

Ngày 15/7/2022, HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết 06 về sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị quyết HĐND tỉnh ban hành trước đó định mức thu, nộp lệ phí đăng ký cư trú. Nghị quyết mới áp dụng thì ngày 22/12/2022, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 75 quy định định mức, chế độ thu nộp và quản lý lệ phí đăng ký cư trú nên việc ban hành một nghị quyết điều chỉnh kịp thời các nội dung theo thông tư nói trên đã được HĐND thực hiện ngay trong kỳ họp đầu tiên của năm 2023.

Nguồn nhân lực không biến động trong khi khối lượng công việc tăng rất nhiều, để đảm bảo chất lượng, tiến độ các kỳ họp, HĐND tỉnh đã có nhiều đổi mới trong hoạt động, tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Theo đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Vũ Văn Cài, trên cơ sở dự kiến các nội dung, chương trình kỳ họp đã được thống nhất, Thường trực HĐND cùng Thường trực UBND tỉnh chỉ đạo giao các cơ quan, ban, ngành tham mưu chuẩn bị nội dung, tài liệu để các ban HĐND thẩm tra, chuyển đại biểu nghiên cứu, thảo luận, tạo sự đồng thuận giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra. Các ý kiến tham gia đều được tiếp thu, điều chỉnh hoặc trả lời đầy đủ, thuyết phục nên đại đa số các báo cáo, tờ trình, nghị quyết đưa ra tại các kỳ họp có tỷ lệ tán thành rất cao, từ đầu nhiệm kỳ đến nay không có nghị quyết nào bị kỳ họp phủ quyết hoặc tỷ lệ đại biểu biểu quyết thấp.

Một trong những đổi mới giúp các kỳ họp HĐND tổ chức chất lượng, hiệu quả là công tác cải cách hành chính, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin. Đồng chí Vũ Văn Cài, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh cho biết: Trước đây, việc in tài liệu phục vụ kỳ họp cần đến cả 1 ngày, thậm chí có kỳ họp bộ phận văn phòng phải in, sắp xếp tài liệu đến quá nửa đêm mới hoàn thành.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, HĐND tỉnh đã đặt mục tiêu về kỳ họp HĐND tỉnh không giấy tờ và áp dụng ngay. Đến nay, đã có hơn 10 kỳ họp các đại biểu không sử dụng báo cáo, tờ trình, nghị quyết in ra giấy.

Nhờ cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ, tài liệu phục vụ các kỳ họp hiện được gửi trước cho đại biểu qua mạng internet. Điều này không chỉ tiết kiệm cho ngân sách chi phí in ấn, văn phòng phẩm hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn giúp đại biểu có thời gian tiếp cận, nghiên cứu tài liệu trước để việc tham gia đóng góp ý kiến nhiều hơn, sâu sắc và chất lượng hơn.

Đổi mới là yêu cầu của thực tế khách quan của quá trình hoàn thiện thể chế. Những thay đổi tại kỳ họp vừa do nhiệm vụ cũng vừa là tính chủ động của HĐND tỉnh về sáng tạo, đổi mới và đổi mới không ngừng.