Cùng dự có các đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo các địa phương.
Tại điểm cầu tỉnh Lào Cai, đồng chí Trần Huy Tuấn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì. Tham dự có thành viên Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh; Chủ tịch UBND và Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai tại 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Tại phiên họp, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức lại 3 Ban Chỉ đạo (Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia; Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai; Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn) thành Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia.
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính thay mặt Tổng Bí thư Tô Lâm, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và với tình cảm cá nhân, gửi lời chia buồn sâu sắc tới thân nhân, gia đình các nạn nhân vụ chìm tàu Vịnh Xanh 58 tại Hạ Long, cũng như các gia đình bị ảnh hưởng do bão số 3 vừa qua, đặc biệt tại các xã miền núi Nghệ An đang hứng chịu thiệt hại nặng nề vì lũ lớn.
Thủ tướng nhấn mạnh, tuyệt đối không được chủ quan trước thiên tai, đặc biệt không thể có chuyện dân đang bị chia cắt mà lãnh đạo nói không lên được. Chính lúc đó càng cần sự có mặt của lãnh đạo, lực lượng chủ công để nắm tình hình, tiếp cận địa bàn, kịp thời cứu trợ người dân.
Thủ tướng yêu cầu các đại biểu tập trung đánh giá toàn diện kết quả, hạn chế, khó khăn trong thời gian qua; rút ra bài học kinh nghiệm; xác định rõ nhiệm vụ từ nay đến cuối năm và giai đoạn tới.
Thủ tướng đặc biệt yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ” (Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả); đồng thời, cần thảo luận việc tổ chức thực hiện công tác phòng, chống thiên tai trong điều kiện chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp để đảm bảo hiệu quả và thống nhất trong chỉ đạo, phối hợp.
Tại phiên họp, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung đánh giá toàn diện công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai thời gian qua; nêu rõ kết quả, chỉ ra những hạn chế, tồn tại; làm rõ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và mức độ tham gia của chính quyền, ngành chức năng và người dân; rút ra các bài học kinh nghiệm và xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Phát biểu tại Phiên họp, đồng chí Trần Huy Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai chia sẻ 4 kinh nghiệm trong ứng phó thiên tai, đó là: (1) Nhanh chóng tiếp cận hiện trường, đưa máy móc thiết bị vào vùng bị ảnh hưởng để chỉ đạo điều hành, cung cấp nhu yếu phẩm, duy trì thông tin liên lạc, phục vụ cứu nạn và xây dựng khu tái định cư; (2) Thăm hỏi, hỗ trợ kịp thời các gia đình có người chết, mất tích, bị thương, thực hiện đầy đủ chính sách an sinh, đảm bảo lương thực, nước uống và chỗ ở tạm thời cho người dân; (3) Lựa chọn mặt bằng, xây dựng khu tái định cư lâu dài, ổn định cuộc sống; (4) Khôi phục sinh kế với các chính sách hỗ trợ giống cây, con, phân bón, phối hợp ngân hàng gia hạn nợ cho người dân bị thiệt hại.
Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Chính phủ sớm chỉ đạo xây dựng bản đồ phân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất có độ chính xác cao, phục vụ công tác quy hoạch, bố trí dân cư an toàn, đầu tư hạ tầng hợp lý. Đồng thời, cần hỗ trợ trang thiết bị, phần mềm quan trắc, cảnh báo sớm thiên tai, điều hành hồ chứa tự động và tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ cấp xã, cán bộ vận hành hồ chứa.
Trong năm 2024, tỉnh Lào Cai ghi nhận 200 người chết, 12 người mất tích, 152 người bị thương do thiên tai; hơn 47.600 nhà bị ảnh hưởng; thiệt hại hơn 18.796 ha cây trồng và 412.300 con gia súc, gia cầm; 291 công trình giáo dục – y tế, 72 di tích lịch sử – văn hoá và 1.134 công trình thuỷ lợi bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính hơn 13.338 tỷ đồng (Lào Cai cũ: 7.572,5 tỷ; Yên Bái cũ: 5.765,9 tỷ đồng).
Riêng trong 7 tháng đầu năm 2025, Lào Cai tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ, sạt lở làm 6 người chết, 4 người bị thương, hơn 1.150 nhà, gần 400 ha cây trồng bị thiệt hại; 275 con gia súc, gia cầm chết; nhiều công trình giáo dục, thuỷ lợi bị sạt lở, hư hỏng. Ước tổng thiệt hại khoảng 25,84 tỷ đồng.
Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, công tác phòng thủ dân sự phải tuân thủ ba nguyên tắc cốt lõ, bao gồm: phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ khi chưa xảy ra sự cố; ứng phó phải sáng suốt, kịp thời, phù hợp, an toàn, hiệu quả; khắc phục phải toàn dân, toàn diện, toàn phần cùng vào cuộc.
Thủ tướng lưu ý, trong ứng phó sự cố, thiên tai cần tuyệt đối giữ vững nguyên tắc bình tĩnh, sáng suốt, bám sát thực tiễn, đánh giá đúng tình hình, quyết định thận trọng, nhưng hành động kiên quyết, đặc biệt là khi liên quan đến tính mạng người dân thì phải đặt lên hàng đầu, sẵn sàng di dời, cưỡng chế nếu cần thiết để đảm bảo an toàn. Đồng thời, phải phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, chính quyền địa phương và Nhân dân, tránh lúng túng, chồng chéo khi xảy ra sự cố.
Thủ tướng nhận định, diễn biến thiên tai trong những năm gần đây và năm 2025 tiếp tục rất phức tạp, ngày càng khó lường, không còn tuân theo quy luật thông thường, đặc biệt là tại khu vực miền Trung. Do đó, cần nâng cao năng lực dự báo, phân tích, nhận diện quy luật mới để có giải pháp phù hợp hơn trong tổ chức ứng phó.
Thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành chuyển mạnh tư duy từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, từ phân tán sang thống nhất hiệu quả; coi xã, phường là pháo đài; người dân là trung tâm, là chủ thể trong phòng, chống thiên tai. Trên tinh thần đó, phải tổ chức thực hiện tốt phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện – vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ) để bảo đảm hiệu quả ứng phó nhanh nhất, sát nhất.
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu phục vụ phòng, chống thiên tai, bao gồm: hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm, điều hành hồ chứa, thiết bị chuyên dụng... nhằm có đầy đủ công cụ hỗ trợ ra quyết định chính xác, kịp thời.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh nhiệm vụ phải hoàn thiện hệ thống phòng thủ dân sự quốc gia từ Trung ương đến địa phương, theo đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát, đảm bảo thống nhất – hiệu quả – kỷ cương. Mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ cần phát huy tinh thần "quyết tâm phải cao, tinh thần phải lớn, hành động phải quyết liệt", phân công công việc phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả và phương châm 4 tại chỗ phải thực chất, lấy đó làm nền tảng xây dựng một hệ thống phòng thủ dân sự vững chắc, chủ động ứng phó với mọi tình huống thiên tai, sự cố trong tình hình mới...
Từ đầu năm 2025 đến nay, nhiều đợt thiên tai nghiêm trọng đã xảy ra trên cả nước như: bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở, sụt lún đất và triều cường tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, hai đợt mưa lớn từ 17–19/5 và 20–22/6 đã gây sạt lở đất, lũ quét nghiêm trọng tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ (Tuyên Quang, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh). Bão số 1 và đợt mưa lũ lịch sử, trái mùa từ 10–14/6 tại miền Trung, cùng dông lốc ngày 19/7 trước bão số 3 tại Quảng Ninh đã làm 39 người chết và mất tích. Hoàn lưu bão số 3 tiếp tục gây mưa lũ lớn tại Nghệ An… Tính đến ngày 23/7/2025, thiên tai đã khiến 114 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế ước khoảng 553 tỷ đồng.
