Giữ nghề làm "chúp cọ"

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 1
LCĐT - Nón lá cọ (tiếng Tày là chúp cọ) là vật dụng quen thuộc, nét văn hoá độc đáo của người Tày xã Bản Liền, huyện Bắc Hà. Giữa những đổi thay của cuộc sống, những người phụ nữ Bản Liền vẫn cần mẫn giữ cho chiếc nón truyền thống của dân tộc mình vẹn nguyên giá trị.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 2
Không biết tự bao giờ cây cọ đã gắn bó với đời sống đồng bào Tày xã Bản Liền. Chỉ biết cọ tồn tại như một lẽ tự nhiên, lá dùng để lợp mái cho những nếp nhà người Tày và được phụ nữ nơi đây khéo léo đan thành những chiếc nón che mưa, che nắng. Theo kinh nghiệm, lá cọ được chọn để làm nón phải là lá bánh tẻ, có tán lá to vừa đủ, sau đó được mang phơi héo để dễ tạo hình.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 3
Khác với nón của người Kinh được ghép từ những mảnh lá nhỏ (từ cây nón) đã được phơi và làm cho trắng muốt, nón lá của người Tày ở Bản Liền được làm từ 2 tàu lá cọ nguyên bản. Người làm nón phải khéo léo bẻ cuống sao cho 2 chiếc lá ráp khít vào nhau rồi khâu lại.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 4
Tre được chọn để làm nón cũng phải là những cây bánh tẻ mọc được 1 năm, có đốt dài khoảng 60 cm trở lên để đạt độ dẻo nhất định, dễ tạo hình.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 5
Tre sau khi được chẻ nhỏ thành thanh, người làm nón sẽ khéo léo uốn thành các hình tròn với kích cỡ khác nhau, sau đó buộc cố định bằng sợi giang. 
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 6
Mỗi chiếc nón gồm hai phần: Phần ngoài được xếp theo hình chóp gồm 2 tàu lá cọ ghép vào nhau, phần bên trong là những thanh tre được uốn tròn nhiều kích cỡ khác nhau để tạo khung.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 7
Phần lá cọ thừa được khéo léo cắt gọn cho vừa với độ dài của nón.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 8
Mặc dù không quá cầu kỳ và tinh xảo nhưng để tạo ra một chiếc nón vẫn cần rất nhiều công đoạn. Công đoạn quan trọng cuối cùng làm nên chiếc nón là lợp và khâu nón. Chỉ khâu nón là những sợi cước nhỏ trong suốt. Khi khâu đòi hỏi người làm phải tinh mắt sao cho các mũi kim bám sát khung, khâu đều nhau. 
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 9

Việc làm nón lá cọ chủ yếu được phụ nữ Tày thực hiện vào thời gian rảnh rỗi. Nón sau khi được làm sẽ được bán tại phiên chợ thứ Năm hàng tuần tại xã Bản Liền với giá từ 80.000 đồng đến 120.000 đồng mỗi chiếc. Hội Phụ nữ xã đã vận động chị em phụ nữ duy trì nghề, trước là để tăng thu nhập, sau là hướng tới khôi phục nghề truyền thống. 

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 10

Để bảo tồn nghề làm "chúp cọ", các nghệ nhân đã tới tận trường học để truyền dạy cho học sinh.

Trong ảnh: Nghệ nhân làm nón Vàng Thị Niêu đang dạy học sinh THCS của các xã Tà Chải, Bản Phố, Tả Van Chư, Bảo Nhai, Bản Cái, Cốc Ly (huyện Bắc Hà) làm nón lá cọ.

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 11

Theo truyền thống, khi các cô gái Tày về nhà chồng thì ngoài lễ vật cưới hỏi còn có thêm chiếc nón lá cọ. Chiếc nón thể hiện sự khéo léo của người con gái và ngụ ý ước mong cuộc sống hạnh phúc đến khi "đầu bạc răng long". Những năm gần đây, du lịch cộng đồng ở xã Bản Liền được đánh thức tiềm năng và đang trên đà phát triển. Chính vì vậy, nón lá cọ không chỉ phục vụ nhu cầu của người dân địa phương mà dần trở thành sản phẩm làm quà lưu niệm mang giá trị bản sắc văn hóa đối với du khách. Đây sẽ là điều kiện thuận lợi để sản phẩm nón lá cọ của người Tày ở Bản Liền có cơ hội được quảng bá rộng rãi hơn, đồng thời tiếp thêm động lực để những hội viên phụ nữ nơi đây kiên trì gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khoảnh khắc đẹp của chiến sĩ công an nhân dân

Khoảnh khắc đẹp của chiến sĩ công an nhân dân

Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026), cùng với lực lượng Công an cả nước, Công an tỉnh Lào Cai tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân.

Trên công trường cầu Ngòi Phát

Trên công trường cầu Ngòi Phát

Cầu Ngòi Phát - một hạng mục quan trọng trên tuyến đường dọc sông Hồng kết nối cửa khẩu Bản Vược với Y Tý đang bước vào giai đoạn hoàn thiện những phần việc chính. Theo hợp đồng, công trình hoàn thành vào đầu tháng 2/2027 nhưng nhà thầu đang tập trung nhân lực, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công, phấn đấu hoàn thành toàn bộ trong tháng 11/2026.

 Mùa hè ý nghĩa của thiếu nhi phường Lào Cai

Mùa hè ý nghĩa của thiếu nhi phường Lào Cai

Hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, Đoàn phường Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động sinh hoạt hè với nội dung phong phú, ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia.

Cung đường về miền mây trắng

Cung đường về miền mây trắng

Từ vùng thấp Bát Xát, theo Tỉnh lộ 158 hướng lên miền mây trắng Y Tý, du khách sẽ được trải nghiệm một trong những cung đường đẹp và ấn tượng bậc nhất của Lào Cai.

Rộn ràng mùa trái ngọt trên vùng cao Lào Cai

Rộn ràng mùa trái ngọt trên vùng cao Lào Cai

Mùa hè đến, các địa phương vùng cao của Lào Cai lại bước vào mùa thu hoạch của nhiều loại quả đặc sản, thơm ngon, hấp dẫn như chanh leo, thanh long, nhãn, vải, na, mận, lê... Việc quy hoạch phát triển vùng trồng tập trung đã giúp nâng cao giá trị kinh tế và từng bước xây dựng thương hiệu cho trái cây địa phương.

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Các cây cầu đang dần hiện hữu

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Các cây cầu đang dần hiện hữu

Trên công trường Dự án mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai thuộc tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, những nhịp cầu mới đang dần hiện hữu sau gần một năm triển khai thi công. Từ cầu Ngòi Bo, Suối Nhù đến Suối Trát, Đại Việt, Cầu Thia..., hàng trăm kỹ sư, công nhân đang tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", chạy đua với thời gian. Tiến độ của 43 công trình cầu không chỉ quyết định khả năng hoàn thành từng gói thầu mà còn giữ vai trò then chốt để toàn bộ dự án cán đích đúng kế hoạch vào cuối năm 2026.

[Ảnh] Vẻ đẹp Lào Cai

[Ảnh] Vẻ đẹp Lào Cai

Với hướng phát triển “xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc” tỉnh Lào Cai sau hơn một năm thành lập đã thể hiện tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và khát vọng mạnh mẽ vươn lên của mảnh đất biên cương của Tổ quốc. Đồng bào các dân tộc trong tỉnh đang đoàn kết xây dựng quê hương, bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch, tiếp cận công nghệ số để đưa hình ảnh Lào Cai thân thiện, mến khách, ấn tượng đến với bạn bè quốc tế và du khách muôn phương.

Chinh phục cung đường đẹp giữa đại ngàn Tây Bắc

Chinh phục cung đường đẹp giữa đại ngàn Tây Bắc

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nhiều điểm đến nổi tiếng cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc, tuyến đường từ xã Văn Bàn qua Nậm Xé, Khao Mang đến Mù Cang Chải, Tú Lệ đang trở thành một trong những cung đường du lịch hấp dẫn ở khu vực Tây Bắc, góp phần thúc đẩy liên kết phát triển du lịch giữa các địa phương.

Bức tranh ngày mùa nơi vùng cao Lâm Thượng

Bức tranh ngày mùa nơi vùng cao Lâm Thượng

Những ngày này, thung lũng Lâm Thượng đang bước vào cao điểm thu hoạch lúa xuân. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nông dân khẩn trương ra đồng gặt lúa, đồng thời làm đất, giải phóng bờ bãi để kịp xuống giống vụ mùa. 

Tìm lại ký ức xưa qua chuyến tàu Lào Cai - Yên Bái

Tìm lại ký ức xưa qua chuyến tàu Lào Cai - Yên Bái

Hành trình trải nghiệm tuyến tàu Lào Cai - Yên Bái của phóng viên Báo và Phát thanh - Truyền hình Lào Cai qua ống kính phóng sự ảnh dưới đây sẽ đưa độc giả ngược dòng thời gian, tìm lại dấu ấn cảm xúc của một thời "tàu chợ" sầm uất trước khi nhường chỗ cho các phương tiện hiện đại ngày nay.

Nhiều cảm xúc sau môn thi đầu tiên

Nhiều cảm xúc sau môn thi đầu tiên

Sáng 11/6, những thí sinh đầu tiên bước ra khỏi phòng thi với nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Người nở nụ cười rạng rỡ vì làm bài thuận lợi, người tranh thủ trao đối kết quả cùng bạn bè, nhưng trên tất cả là sự nhẹ nhõm sau khi hoàn thành môn thi đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Những gương mặt đầy hy vọng ấy đã góp phần làm không khí tại các điểm thi trở nên sôi động và đầy cảm xúc.

Hướng tới phường xã hội chủ nghĩa

Phường Lào Cai: Hướng tới phường xã hội chủ nghĩa

Trở thành khu vực trung tâm đô thị quan trọng, đồng thời là cửa ngõ giao thương của tỉnh Lào Cai với khu vực biên giới, những năm gần đây, kinh tế của phường Lào Cai phát triển theo hướng thương mại, dịch vụ và logistics, gắn với hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.

Lào Cai: Phụ huynh kiên nhẫn “đội nắng” chờ con thi vào lớp 10

Lào Cai: Phụ huynh kiên nhẫn “đội nắng” chờ con thi vào lớp 10

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT tại Lào Cai diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, khắc nghiệt của đầu hè. Phía sau không khí căng thẳng tại các phòng thi là hình ảnh hàng nghìn phụ huynh kiên nhẫn chờ đợi dưới lòng đường, vỉa hè, dõi theo từng giờ làm bài của con em mình với tâm trạng lo lắng nhưng cũng đầy kỳ vọng.

Mưu sinh dưới “chảo lửa”

Mưu sinh dưới “chảo lửa”

Ba ngày qua, nhiều địa phương trong tỉnh bước vào đợt nắng nóng đỉnh điểm với nhiệt độ có nơi vượt ngưỡng 40°C. Giữa không gian hầm hập như một lò thiêu khổng lồ, mọi hoạt động mưu sinh của người lao động vẫn diễn ra bình thường. Gánh nặng cơm áo gạt qua cái khắc nghiệt của thời tiết.

Tiếp cận cơ sở nuôi cá nước lạnh RAS đầu tiên của Lào Cai

Tiếp cận cơ sở nuôi cá nước lạnh RAS đầu tiên của Lào Cai

Nuôi thủy sản nước lạnh tại Lào Cai đang chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh và cạn kiệt nguồn nước. Trong bối cảnh đó, trại cá nước lạnh do anh Trần Chung Hưng (xã Ngũ Chỉ Sơn) trở thành mô hình tiên phong tại địa phương ứng dụng công nghệ tuần hoàn khép kín (RAS), mở ra hướng đi bền vững cho người nuôi.

Ruộng bậc thang Dền Sáng vào mùa cấy

Ruộng bậc thang Dền Sáng vào mùa cấy

Từ trung tuần tháng 5, khi những cơn mưa đầu hạ bắt đầu tưới mát núi rừng Lào Cai, vùng cao Dền Sáng lại bước vào mùa gieo cấy nhộn nhịp. Trên khắp các sườn núi, những thửa ruộng bậc thang loang loáng nước trải dài như dải lụa mềm ôm lấy bản làng.

fb yt zl tw