Giữ nghề làm "chúp cọ"

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 1
LCĐT - Nón lá cọ (tiếng Tày là chúp cọ) là vật dụng quen thuộc, nét văn hoá độc đáo của người Tày xã Bản Liền, huyện Bắc Hà. Giữa những đổi thay của cuộc sống, những người phụ nữ Bản Liền vẫn cần mẫn giữ cho chiếc nón truyền thống của dân tộc mình vẹn nguyên giá trị.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 2
Không biết tự bao giờ cây cọ đã gắn bó với đời sống đồng bào Tày xã Bản Liền. Chỉ biết cọ tồn tại như một lẽ tự nhiên, lá dùng để lợp mái cho những nếp nhà người Tày và được phụ nữ nơi đây khéo léo đan thành những chiếc nón che mưa, che nắng. Theo kinh nghiệm, lá cọ được chọn để làm nón phải là lá bánh tẻ, có tán lá to vừa đủ, sau đó được mang phơi héo để dễ tạo hình.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 3
Khác với nón của người Kinh được ghép từ những mảnh lá nhỏ (từ cây nón) đã được phơi và làm cho trắng muốt, nón lá của người Tày ở Bản Liền được làm từ 2 tàu lá cọ nguyên bản. Người làm nón phải khéo léo bẻ cuống sao cho 2 chiếc lá ráp khít vào nhau rồi khâu lại.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 4
Tre được chọn để làm nón cũng phải là những cây bánh tẻ mọc được 1 năm, có đốt dài khoảng 60 cm trở lên để đạt độ dẻo nhất định, dễ tạo hình.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 5
Tre sau khi được chẻ nhỏ thành thanh, người làm nón sẽ khéo léo uốn thành các hình tròn với kích cỡ khác nhau, sau đó buộc cố định bằng sợi giang. 
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 6
Mỗi chiếc nón gồm hai phần: Phần ngoài được xếp theo hình chóp gồm 2 tàu lá cọ ghép vào nhau, phần bên trong là những thanh tre được uốn tròn nhiều kích cỡ khác nhau để tạo khung.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 7
Phần lá cọ thừa được khéo léo cắt gọn cho vừa với độ dài của nón.
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 8
Mặc dù không quá cầu kỳ và tinh xảo nhưng để tạo ra một chiếc nón vẫn cần rất nhiều công đoạn. Công đoạn quan trọng cuối cùng làm nên chiếc nón là lợp và khâu nón. Chỉ khâu nón là những sợi cước nhỏ trong suốt. Khi khâu đòi hỏi người làm phải tinh mắt sao cho các mũi kim bám sát khung, khâu đều nhau. 
Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 9

Việc làm nón lá cọ chủ yếu được phụ nữ Tày thực hiện vào thời gian rảnh rỗi. Nón sau khi được làm sẽ được bán tại phiên chợ thứ Năm hàng tuần tại xã Bản Liền với giá từ 80.000 đồng đến 120.000 đồng mỗi chiếc. Hội Phụ nữ xã đã vận động chị em phụ nữ duy trì nghề, trước là để tăng thu nhập, sau là hướng tới khôi phục nghề truyền thống. 

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 10

Để bảo tồn nghề làm "chúp cọ", các nghệ nhân đã tới tận trường học để truyền dạy cho học sinh.

Trong ảnh: Nghệ nhân làm nón Vàng Thị Niêu đang dạy học sinh THCS của các xã Tà Chải, Bản Phố, Tả Van Chư, Bảo Nhai, Bản Cái, Cốc Ly (huyện Bắc Hà) làm nón lá cọ.

Giữ nghề làm "chúp cọ" ảnh 11

Theo truyền thống, khi các cô gái Tày về nhà chồng thì ngoài lễ vật cưới hỏi còn có thêm chiếc nón lá cọ. Chiếc nón thể hiện sự khéo léo của người con gái và ngụ ý ước mong cuộc sống hạnh phúc đến khi "đầu bạc răng long". Những năm gần đây, du lịch cộng đồng ở xã Bản Liền được đánh thức tiềm năng và đang trên đà phát triển. Chính vì vậy, nón lá cọ không chỉ phục vụ nhu cầu của người dân địa phương mà dần trở thành sản phẩm làm quà lưu niệm mang giá trị bản sắc văn hóa đối với du khách. Đây sẽ là điều kiện thuận lợi để sản phẩm nón lá cọ của người Tày ở Bản Liền có cơ hội được quảng bá rộng rãi hơn, đồng thời tiếp thêm động lực để những hội viên phụ nữ nơi đây kiên trì gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

[Ảnh] Lùng Phình trắng trời hoa mận

[Ảnh] Lùng Phình trắng trời hoa mận

Những ngày này, xã vùng cao Lùng Phình như khoác lên mình “bộ áo” rực rỡ nhất của mùa xuân. Đó là màu xanh non của những cành lộc biếc, là sắc thắm của các loài hoa. Đặc biệt, trên các triền núi, hoa mận đang thì đẹp nhất, bung nở sắc hoa trắng tinh khôi thu hút người dân và du khách tới tham quan, trải nghiệm.

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

Ngược vùng cao Lào Cai không khó để gặp hình ảnh những chú ngựa thồ thong dong lên nương, xuống chợ phiên, tung vó trên trên đường đua... trở thành nguồn cảm hứng sáng tác đầy cảm xúc cho những nhiếp ảnh gia yêu mến chiều sâu văn hóa nơi mảnh đất biên cương.  

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

Chợ phiên Cốc Ly - phiên chợ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông tại xã Bảo Nhai (trước đây là xã Cốc Ly) thường họp vào thứ Ba hàng tuần. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu mua sắm Tết của bà con trong khu vực, hôm nay - 27 tháng Chạp, chợ tổ chức thêm một phiên đặc biệt. Trong không khí Tết cổ truyền cận kề, phiên chợ càng thêm đông đúc, náo nhiệt.

Mùa hoa cải ở Suối Giàng.

[Ảnh] Mùa hoa cải gọi xuân về trên đỉnh Suối Giàng

Những ngày xuân, khi tiết trời vùng cao còn se lạnh, Suối Giàng (xã Văn Chấn) lại bừng sáng trong sắc vàng rực rỡ của hoa cải. Mùa hoa cải ở Suối Giàng đến nhẹ nhàng như hơi sương đầu núi. Giữa không gian trong lành của núi rừng, những triền hoa vàng trải dài theo sườn dốc, len qua lối nhỏ, ôm lấy bản làng… tạo nên một khoảng không gian dịu dàng rất riêng của vùng cao.

[Ảnh] Mứt dừa - hương vị ngọt ngào ngày Tết

[Ảnh] Mứt dừa - hương vị ngọt ngào ngày Tết

Mứt được ví như món “khai vị” không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt dùng để mời khách đến chơi nhà những ngày Tết. Trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ở thôn Hang Đá, xã Xuân Quang, người dân nơi đây không còn xa lạ với gia đình chị Hải Lý, anh Hữu Trình - gia đình gắn bó với nghề làm mứt dừa truyền thống suốt nhiều năm qua.

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

Chợ phiên Cốc Ly (chợ văn hóa Cốc Ly) ở thôn Thẩm Phúc, xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai. Phiên chợ họp vào thứ 3 hằng tuần và là một trong những phiên chợ đông vui nhộn nhịp nhất vùng cao Tây Bắc. Cho đến nay, chợ phiên Cốc Ly vẫn giữ nguyên bản sắc văn hóa độc đáo, là nơi giao lưu, buôn bán của người dân vùng cao. Phiên chợ thứ Ba ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ càng tấp nập hơn khi người dân khắp xa gần tụ họp về sắm tết tạo nên không khí ngày áp tết nhộn nhịp, đầy sắc màu.

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

Những ngày cận Tết Nguyên đán, khu vực Chợ Sa Pa (phường Sa Pa) trở thành điểm hẹn sắc xuân khi nhiều loại hoa, cây cảnh được người dân mang ra bày bán. Giữa dòng người tấp nập, sắc đào, mai, địa lan, cúc… không chỉ làm rộn ràng không khí mua sắm mà còn báo hiệu mùa xuân ấm áp đang về.

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí tại khu vực xã Tân An cũ, nay là xã Bảo Hà, trở nên sôi động. Tại các khu vườn trồng phật thủ, người dân đang tất bật thu hoạch, chuẩn bị cung ứng phục vụ thị trường Tết. Đây là thời điểm bận rộn nhất trong năm với những người trồng loại quả mang ý nghĩa tâm linh và phong thủy này.

Người dân tổ dân phố 17 trang hoàng tuyến đường mới đón xuân.

[Ảnh] Niềm vui mới trước thềm xuân

Trên tuyến đường mới ở tổ dân phố 17, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai vừa được hoàn thành từ sự đầu tư của Nhà nước và sự đồng thuận hiến đất làm đường của Nhân dân, 45 hộ dân dọc tuyến đường đã chung sức, đồng lòng trang hoàng đường phố rực rỡ đón xuân, thể hiện tinh thần đoàn kết xây dựng tuyến phố văn minh sáng, xanh, sạch, đẹp. 

Khám phá thủ phủ nấm hương chất lượng cao Sa Pa

Khám phá thủ phủ nấm hương chất lượng cao Sa Pa

Được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển một số sản phẩm nông nghiệp đặc hữu, Sa Pa những năm gần đây được biết đến là thủ phủ trồng nấm hương chất lượng cao, giá trị kinh tế khủng.

[Ảnh] Xuân về trên rẻo cao Tà Xi Láng

[Ảnh] Xuân về trên rẻo cao Tà Xi Láng

Tiết trời sang xuân càng tôn thêm vẻ đẹp nguyên sơ và yên bình ở vùng cao xã Tà Xi Láng. Thời điểm này đến Tà Xi Láng, đâu đâu cũng là sắc thắm của hoa đào, thảng trong gió là tiếng khèn Mông dìu dặt, lẫn đây đó trong các nếp nhà còn có tiếng cười giòn tan của trẻ nhỏ. Tất cả như đánh thức rẻo cao bừng tỉnh sau giấc ngủ đông dài, khoác lên mình tấm áo mới căng tràn sức sống.

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

Thôn Nhìu Cù San là một trong những thôn cao nhất của xã Dền Sáng, nằm dưới đỉnh núi Nhìu Cù San - núi "Sừng trâu" hùng vĩ. Đây cũng là vùng đào cổ thụ nổi tiếng nhất nhì khu vực, do đồng bào Mông trồng từ nhiều năm trước. Trước Tết Nguyên đán, "thợ săn đào” từ khắp nơi thường đến đây để tìm mua những cành đào rêu mốc về bán cho khách miền xuôi chơi Tết.

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

Còn hơn nửa tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thời điểm này, dọc Quốc lộ 4D và tuyến đường tránh Sa Pa thuộc địa phận phường Sa Pa và xã Tả Phìn, người dân từ khắp nơi mang bán đào cành rất nhiều, tạo nên “sàn giao dịch” độc đáo và nhộn nhịp.

Thổ cẩm Sa Pa - thương hiệu từ văn hóa bản địa

Thổ cẩm Sa Pa - thương hiệu từ văn hóa bản địa

Từ hoa văn truyền thống của đồng bào các dân tộc, với tư duy đổi mới và khát vọng gìn giữ bản sắc, thổ cẩm Sa Pa hôm nay đã hiện diện sinh động trong đời sống hiện đại. Qua hành trình xây dựng thương hiệu của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại dịch vụ thổ cẩm Việt Nam, phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai mỗi sản phẩm đang kể câu chuyện về sự sáng tạo, thích ứng thị trường và sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

[Ảnh] Đào Xuân Quang vào vụ Tết

[Ảnh] Đào Xuân Quang vào vụ Tết

Xuân Quang từ lâu đã nổi tiếng là vùng trồng đào lớn và có thương hiệu của tỉnh Lào Cai. Những ngày này, các nhà vườn tại đây đang tất bật bước vào giai đoạn chăm sóc cuối cùng, chuẩn bị cho mùa đào Tết đầy kỳ vọng.

fb yt zl tw