Các địa phương trong tỉnh vẫn băn khoăn giữa việc “giữ” hay “bỏ” cây cao su, vì cây trồng này chưa mang lại nguồn lợi kinh tế như kỳ vọng.
Chương trình thí điểm phát triển cây cao su tại tỉnh Lào Cai đến nay bước sang năm thứ 13, nhiều diện tích trồng cây cao su đã đến tuổi khai thác mủ. Tuy nhiên, diện tích cây cao su cho mủ thấp, sản lượng mủ những năm đầu khai thác chưa cao, giá mủ liên tục giảm, khiến người trồng cao su ở các địa phương băn khoăn, lo lắng.
Một số diện tích trồng cao su ở xã Bản Vược đến tuổi nhưng chưa được khai thác mủ.
Ông Chảo Trần Ton, Bí thư Chi bộ thôn Sơn Hải, xã Bản Vược (Bát Xát) cho biết: Năm 2014, gia đình góp 5 ha đất trồng cao su cùng Công ty Cổ phần cao su Dầu Tiếng - Lào Cai, nhưng đến nay vẫn chưa được thu hoạch mủ. Gia đình chưa ký được hợp đồng với công ty vì một số diện tích đất không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Với diện tích này, dù trồng cây nông nghiệp ngắn ngày hay trồng rừng sản xuất thì từng ấy năm gia đình sẽ thu được một khoản đáng kể. Tôi mong công ty và cơ quan chức năng có giải pháp để có thể thu hoạch mủ cao su hoặc chuyển đổi sang cây trồng khác.
“Qua nắm nguyện vọng của người dân, nhiều hộ trong thôn muốn chính quyền địa phương và Công ty Cổ phần cao su Dầu Tiếng - Lào Cai đưa ra phương án giải quyết dứt điểm với loại cây trồng này để người dân yên tâm phát triển sản xuất, không thể để lãng phí tư liệu sản xuất trong khi đời sống người dân gặp khó khăn”, ông Ton nói.
Tại Hội nghị sơ kết công tác quý I, triển khai nhiệm vụ quý II/2023 của Ban Chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tỉnh mới đây, đồng chí Nguyễn Trung Triều, Bí thư Huyện ủy Bát Xát cho biết: Toàn huyện hiện có gần 880 ha cây cao su nhưng gần như không khai thác hoặc khai thác không hiệu quả. Vì vậy, địa phương đề nghị tỉnh, ngành nông nghiệp xem xét làm việc với Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam để rà soát, đánh giá, sớm có phương án cụ thể đối với loại cây trồng này.
Tại xã Bản Lầu (huyện Mường Khương), cây cao su cũng được người dân trồng trong giai đoạn 2008 - 2014 với tổng diện tích 220 ha, trong đó 100 ha được hỗ trợ theo Quyết định 3926 ngày 31/12/2010 của UBND tỉnh quy định tạm thời về một số chính sách hỗ trợ phát triển cây cao su trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2010 - 2015 theo hình thức hỗ trợ sau đầu tư. Đến nay, xã Bản Lầu có 170 ha cây cao su đến tuổi khai thác mủ. Từ năm 2018 - 2019, đã có một số hộ khai thác thử mủ cao su (12 ha), sản lượng mủ bình quân đạt 0,2 - 0,3 kg/cây/lần khai thác, đạt 400 - 600 kg mủ/ha/tháng, giá trị sản lượng đạt 4 - 6 triệu đồng/ha/tháng.
Từ năm 2020 đến nay, giá mủ cao su xuống thấp, không có tư thương mua nên hầu hết diện tích trồng cao su không được người dân xã Bản Lầu khai thác. Nhiều hộ phá bỏ diện tích trồng cao su (27 hộ phá bỏ 47,8 ha) để chuyển sang các loại cây trồng khác (dứa, xoài, mít, quế…).
Gia đình anh Đặng Văn Dương, thôn Pạc Bo, xã Bản Lầu trồng hơn 4 ha cây cao su, hầu hết các diện tích đủ tuổi thu hoạch mủ. Hiện tại, gia đình anh đang khai thác thử nghiệm 480 cây trên diện tích hơn 1 ha. Sau 2 vụ thu hoạch, gia đình anh Dương bán mủ được 7 triệu đồng. Anh Đặng Văn Dương cho biết: Do gia đình chưa có thời gian cạo mủ, giá mủ lại thấp nên thu nhập từ cây cao su chưa cao. Dù lo lắng về giá nhưng gia đình vẫn muốn giữ cây trồng này. Bỏ công trồng, chăm sóc hơn 10 năm nên việc phá bỏ để chuyển sang cây khác là quyết định không dễ dàng. Hiện nay, gia đình kết hợp trồng cây dược liệu dưới tán cao su để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Nếu 10 năm nữa, giá mủ cao su vẫn thấp thì gia đình sẽ phá bỏ cây cao su để chuyển sang cây trồng khác.
Đến cuối năm 2022, toàn tỉnh còn hơn 1.900 ha cây cao su. Mặc dù diện tích cây cao su đến tuổi khai thác chiếm tỷ lệ tương đối lớn, nhưng sản lượng khai thác mủ đến nay vẫn rất “khiêm tốn”.
Tại Hội nghị sơ kết công tác quý I, triển khai nhiệm vụ quý II/2023 của Ban Chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tỉnh vừa qua, đồng chí Đặng Xuân Phong, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh: Ngành nông nghiệp phải khẩn trương rà soát, đánh giá, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho cây cao su. Sớm thể hiện thái độ, quan điểm rõ ràng về việc “giữ” hay “bỏ” loại cây trồng này.
Trao đổi với phóng viên Báo Lào Cai về quan điểm của doanh nghiệp đối với cây cao su, ông Phạm Hồng Việt, Giám đốc Công ty Cổ phần cao su Dầu Tiếng - Lào Cai cho rằng, cây cao su tại Lào Cai hiện cho sản lượng tương đối thấp (trung bình 7 tạ mủ khô/ha/năm) do đa số diện tích đang ở thời kỳ đầu khai thác, cây đang làm quen với quá trình khai thác mủ. Khi tuổi cây càng cao (khai thác từ năm thứ 6 trở đi), sản lượng khai thác mủ sẽ tăng dần, có thể đạt 2 tấn mủ khô/ha/năm, tính cả chu kỳ khai thác (20 năm), sản lượng trung bình vẫn đạt 1,4 tấn mủ khô/ha/năm. Do vậy, hiện tại chưa phải là thời điểm thích hợp để đánh giá hiệu quả của cây cao su trồng tại Lào Cai.
“Tuy giá mủ cao su thời điểm hiện tại thấp nhưng đó là quy luật bình thường của sản xuất nông nghiệp. Qua giai đoạn khủng hoảng này, giá mủ cao su có thể tăng trở lại. Tỉnh Lào Cai vẫn cần duy trì và phát triển diện tích cao su hiện tại”.
Ông Phạm Hồng Việt, Giám đốc Công ty Cổ phần cao su Dầu Tiếng - Lào Cai
Cũng theo chia sẻ của ông Việt, Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam vẫn duy trì và phát triển diện tích trồng cây cao su tại khu vực Tây Bắc, trong đó có tỉnh Lào Cai. Riêng Công ty Cổ phần cao su Dầu Tiếng - Lào Cai, dự kiến từ nay đến năm 2025, công ty cần khoảng 500 công nhân để khai thác hơn 1.469 ha cao su hiện có. Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam đã có kế hoạch xây dựng nhà máy chế biến mủ cao su tại Lào Cai, công suất 3.000 tấn/năm phục nhu cầu chế biến cao su tại các tỉnh khu vực Tây Bắc. Tập đoàn cũng có kế hoạch xây dựng nhà máy chế biến gỗ cao su khi cây cao su tại khu vực Tây Bắc chuẩn bị hết chu kỳ khai thác mủ.
Được trồng hơn 13 năm nhưng khai thác mủ cây cao su vẫn là công việc mới đối với nông dân các địa phương trong tỉnh. Do chưa giải được bài toán về hiệu quả kinh tế nên băn khoăn, e ngại vẫn là tâm lý thường trực đối người dân trồng cao su. Ngay lúc này, các cấp, các ngành, doanh nghiệp cần rà soát, đánh giá, khẳng định quan điểm rõ ràng đối với cây cao su để người dân bớt hoang mang, yên tâm phát triển sản xuất.
Tại Lào Cai, việc xây dựng thành công 159 chuỗi nông sản an toàn và đưa 605 sản phẩm đạt chuẩn OCOP ra thị trường là minh chứng sống động cho sự chuyển biến về tư duy kinh tế, nơi người nông dân biết ký hợp đồng tiêu thụ nông sản trước khi sản xuất.
Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.
Xã Quy Mông là địa bàn còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội, dân cư phân tán, tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức cao. Trong bối cảnh đó, khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), cấp ủy đảng, chính quyền xã xác định rõ quan điểm: Không chạy theo hình thức, không dàn trải nguồn lực, mà tập trung đầu tư vào những nội dung thiết thực, sát với nhu cầu đời sống và sản xuất của người dân.
Chiều 12/1, Hội nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Hội nông dân xã Lục Yên tổ chức giải ngân nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân cho các hội viên trên địa bàn.
Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết 22/2025/NĐ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết quy định mức hỗ trợ từ ngân sách cấp tỉnh để mở mới, mở rộng nền đường và xây dựng mặt đường bê tông xi măng.
Sau những cơn bão, khi dòng nước xiết đã rút, những dải mây xám rời đi, thôn Tả Trang, xã Bát Xát dần trở lại nhịp sinh hoạt thường ngày. Thế nhưng, trên tuyến đường nhỏ dẫn vào thôn, dấu vết của thiên tai vẫn còn hiện hữu. Mặt đường bê tông bị xé toạc, đất đá trôi đi, để lộ những vết rãnh sâu hoắm, như “vết thương” chưa kịp liền da.
Ở thôn Cán Chư Sử (xã Si Ma Cai) có một nông dân người Mông đã tận dụng tốt lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng và vẻ đẹp của giống đào bản địa để trồng đào cảnh bán, đem lại thu nhập 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng mỗi năm. Đó là ông Giàng A Pùa, được người dân thôn Cán Chư Sử quen gọi với cái tên “triệu phú hoa đào”.
Thôn Suối Chải, xã Bát Xát ở độ cao khoảng 1.500 m so với mực nước biển, hiện ra như một chấm nhỏ giữa đại ngàn trùng điệp. Tuyến đường độc đạo dẫn lên thôn uốn lượn theo triền núi, hẹp và dốc, có đoạn chỉ vừa hai xe máy tránh nhau. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Đoạn đường ấy chính là “nút thắt” lớn nhất, kìm hãm bước phát triển của Suối Chải suốt nhiều năm qua.
Ngày 11/1, Đoàn Thanh niên xã Bát Xát phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Công ty Than Nam Mẫu (Quảng Ninh) tổ chức lắp đặt và bàn giao hệ thống chiếu sáng năng lượng mặt trời tại thôn Trung Chải.
Theo kế hoạch, vụ Đông Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 29.000 ha lúa, phấn đấu sản lượng đạt 170.000 tấn. Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, ngành nông nghiệp và môi trường đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất cũng như ban hành văn bản hướng dẫn lịch thời vụ và cơ cấu giống cây trồng vụ Đông Xuân 2025 - 2026.
Sau gần hai năm triển khai, dự án “Hỗ trợ mô hình sinh kế và nâng cao năng lực tiếp cận chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng nhằm góp phần tăng thu nhập và bình đẳng giới tại 3 xã của tỉnh Lào Cai” do Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tài trợ, Trung tâm Hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các dân tộc miền núi (SUDECOM) thực hiện, đã cho thấy hiệu quả rõ nét. Dự án không chỉ góp phần cải thiện sinh kế, tăng thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy bình đẳng giới tại địa phương.
Phát triển giao thông nông thôn là một trong những khâu đột phá quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.
Trên địa bàn xã Minh Lương hiện còn nhiều hộ dân chưa được đầu tư hệ thống cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh tập trung hoặc đã được đầu tư nhưng xuống cấp hoặc bị hỏng, dẫn đến tình trạng thiếu nước sinh hoạt kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.
Trong bối cảnh nhiều diện tích cam tại các địa phương rơi vào tình trạng suy kiệt, sâu bệnh, thậm chí chết hàng loạt do canh tác thiếu bền vững, mô hình trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP của anh Mai Thanh Tùng, ở xã Lục Yên, đang cho thấy hướng đi hiệu quả, lâu dài. Với quy mô gần 200 ha, mô hình không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương.
Trước diễn biến khắc nghiệt của thời tiết mùa đông, với rét đậm, rét hại, băng giá và sương muối kéo dài, các xã vùng cao như Trạm Tấu, Hạnh Phúc, Phình Hồ đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống đói, rét cho đàn gia súc. Các giải pháp này góp phần giảm thiểu rủi ro chăn nuôi, bảo vệ tài sản, ổn định sinh kế và duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững.
Ở nhiều địa bàn vùng cao trong tỉnh, quỹ đất sản xuất hạn hẹp, địa hình dốc núi từ lâu là bài toán nan giải đối với người dân địa phương. Tuy nhiên, thay vì “đầu hàng” trước khó khăn, không ít hộ gia đình đã tìm được cách phát triển kinh tế từ chăn nuôi, bằng việc lựa chọn những giống vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên nơi mình đang sống.
Vốn chỉ là một loại cây trồng để làm hàng rào quanh nhà, vừa là món rau xanh dân dã của người địa phương, nhưng khoảng chục năm trở lại đây, cây ngũ gia bì gai được người tiêu dùng và khách du lịch ưa thích tìm mua, nên người dân xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã nhân giống, trồng trong vườn nhà.
Liên kết sản xuất - tiêu thụ đã trở thành “chìa khóa” để nông sản địa phương nâng cao giá trị và khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Trong hành trình ấy, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai đã trở thành cầu nối, kết nối các hợp tác xã, đưa nông sản vươn xa.
![[Infographic] Mức hỗ trợ từ ngân sách cấp tỉnh để mở mới, làm đường bê tông xi măng](https://cdn.baolaocai.vn/images/dc97b4a78b0142909a51fdeec5ad062fea5b3c8a9b3a7f95e68c49201e3cc076e2af3249e7ac23d964fdc5df64ff197ce9e1876656f297e6512e37076539b9cc/thump-5440.png.webp)
