Theo báo cáo của Sở Tài chính, tính đến hết ngày 31/10, tổng vốn ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giải ngân đạt 1.132,37/3.508,28 tỷ đồng, bằng 32,3% kế hoạch vốn đã phân bổ.
Trong khi vốn đầu tư phát triển (xây dựng cơ sở hạ tầng) đạt mức trung bình 45,4% (727,3 tỷ đồng), thì vốn sự nghiệp (hỗ trợ sản xuất, sinh kế) lại trở thành "điểm nghẽn" lớn nhất khi chỉ đạt 21,3% (405 tỷ đồng).
Kết quả giải ngân cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa các dòng vốn.
Xét theo từng chương trình, Chương trình xây dựng nông thôn mới có tỷ lệ giải ngân cao nhất, đạt 52,5%. Ngược lại, hai chương trình trọng điểm là Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Giảm nghèo bền vững đang gặp nhiều khó khăn, với tỷ lệ giải ngân lần lượt chỉ đạt 28,4% và 30,7%.
Nguyên nhân chậm trễ không chỉ đến từ các yếu tố khách quan như thiên tai trong các tháng 7, 8, 9 vừa qua, mà còn ở những vướng mắc về cơ chế và năng lực thực thi tại cơ sở.
Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực nhà thầu và công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt là các thủ tục liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng. Đơn cử như dự án tại xã Phình Hồ, phải đấu thầu đến 3 lần mới chọn được đơn vị thi công. Bên cạnh đó, thời tiết mưa nhiều cũng ảnh hưởng đến tiến độ các dự án giao thông. Tuy nhiên, chúng tôi cam kết sẽ nỗ lực tối đa để đạt tỷ lệ giải ngân trên 90% kế hoạch
Ở cấp xã, việc triển khai nguồn vốn sự nghiệp cũng đang gặp khó khăn do thiếu đối tượng thụ hưởng phù hợp với quy định.
Ông Trần Trung Kiên - Chủ tịch UBND xã Bảo Hà cho biết: "Đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản, xã đang đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu. Tuy nhiên, vốn sự nghiệp gặp vướng mắc lớn về đối tượng thụ hưởng. Ví dụ, dự án sắp xếp dân cư với chỉ tiêu 9 tỷ đồng, hiện chưa thực hiện được do vướng quy định. Chúng tôi đã kiến nghị điều chuyển nguồn vốn này sang các nội dung khác khả thi hơn để đảm bảo tiến độ".
Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính và thay đổi mô hình quản lý cũng khiến bộ máy cấp xã bị quá tải, cán bộ mới luân chuyển chưa nắm bắt kịp công việc.
Trước yêu cầu cấp bách khi niên độ ngân sách 2025 sắp khép lại, tỉnh xác định việc giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là không đổ lỗi cho khách quan, mà phải nhìn thẳng vào những hạn chế chủ quan trong khâu tổ chức thực hiện để có giải pháp kịp thời.
UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương rà soát, báo cáo Sở Tài chính tổng hợp để trình tỉnh xem xét ủy quyền quyết định đầu tư cho cấp xã, tháo gỡ ngay "nút thắt" về thẩm quyền.
Đồng thời, các chủ đầu tư phải cam kết mốc thời gian hoàn thành cụ thể, thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng trước ngày mùng 6 để tỉnh kịp thời điều chỉnh.
Sự rốt ráo cũng lan tỏa đến các sở, ngành chuyên môn. Sở Nội vụ đã ban hành văn bản hướng dẫn thành lập Ban Quản lý cấp xã để ổn định tổ chức bộ máy sau sáp nhập. Đặc biệt, với vai trò thường trực, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động đề xuất điều chỉnh giảm và bổ sung hơn 50 tỷ đồng vốn sự nghiệp chưa phân bổ hoặc khó giải ngân sang các nội dung khả thi hơn.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng thành lập các đoàn công tác liên ngành đến làm việc trực tiếp tại cơ sở trong tháng 11/2025. Mục tiêu là "cầm tay chỉ việc" ngay tại hiện trường đối với các dự án đang vướng mắc về hồ sơ, kiên quyết điều chuyển vốn từ những địa phương làm chậm sang những địa phương có khả năng hấp thụ vốn tốt, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân vùng thụ hưởng.
