Tranh thủ giờ nghỉ, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Nậm Xé lên đường đến thôn vùng cao Tu Thượng tuyên truyền xây dựng bản làng không ma túy. Đường vào nhà anh Lý Kim Khái phải băng qua suối chảy xiết, nằm sâu trong núi. Địa hình phức tạp này là điều kiện thuận lợi để tội phạm ma túy lợi dụng mua bán trái phép và dụ dỗ, lôi kéo người dân.
Thấy lực lượng Công an xã không quản ngại vất vả đến tận nhà thăm hỏi giữa trưa, ông Khái hồ hởi đón tiếp. Bên bàn trà, cán bộ công an khơi gợi lại những câu chuyện và hệ lụy lớn từ ma túy từng xảy ra trên địa bàn mà chính ông Khái đã chứng kiến.
Chỉ tay lên biển “Nhà không ma túy” gắn ở vị trí trang trọng, Trưởng công an xã Trần Văn Tiến giải thích cho ông Khái cùng người thân về pháp luật phòng, chống ma túy và những hiểm họa không lường. Gia đình 3 thế hệ của ông Khái chăm chú lắng nghe, bởi tội phạm ma túy ngày càng diễn biến phức tạp, có thể tấn công cả trẻ em - những đối tượng chưa có kỹ năng nhận diện.
Tấm biển “Nhà không ma túy” là sự công nhận, vừa là niềm tự hào vừa là lời nhắc nhở để gia đình giữ vững danh hiệu, không để ma túy len vào cuộc sống.
Từ câu chuyện ở gia đình ông Khái cho thấy, mục tiêu của mô hình “Nhà không ma túy” hướng tới không dừng lại ở tấm biển treo trước cửa, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tự quản, tự phòng ngừa trong mỗi hộ dân. Tại địa bàn vùng cao như Tu Thượng, dân cư sống phân tán, giao thông khó khăn, gia đình chính là nơi gần nhất để quản lý, giáo dục con em và phát hiện sớm những biểu hiện bất thường.
Muốn xây dựng thành công “Xã không ma túy” trước hết phải từ “Nhà không ma túy”. Xuất phát từ yêu cầu đó, xã Nậm Xé xác định phòng, chống ma túy phải thực hiện từ cơ sở với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Công an xã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai các giải pháp thực hiện; đẩy mạnh tuyên truyền, quản lý các trường hợp có nguy cơ; đồng thời phát huy vai trò của các đoàn thể, người có uy tín và lực lượng nòng cốt ở cơ sở.
Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến - Trưởng Công an xã Nậm Xé cho biết: “Lực lượng công an xã đã đến từng nhà, từng hộ gia đình để treo biển “Nhà không ma túy”. Trước hết, đây là cách tuyên truyền để người dân hiểu rằng chỉ những gia đình không vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy mới được gắn biển. Đồng thời, tấm biển cũng là lời nhắc nhở mỗi thành viên trong gia đình luôn nâng cao ý thức, tuyệt đối không liên quan đến ma túy”.
Mô hình “Nhà không ma túy” được xã Nậm Xé triển khai từ tháng 7/2026. Ban Chỉ đạo mô hình 7 thành viên, phân công trách nhiệm cụ thể đến từng thôn, từng hộ gia đình, mô hình hướng tới việc mỗi gia đình tích cực quản lý, giáo dục người thân không để xảy ra các hành vi liên quan đến ma túy, đồng thời chủ động phát hiện, tố giác tội phạm và phối hợp với lực lượng công an giữ vững an ninh, trật tự; hình thành các thôn, bản tự quản, tạo sự gắn kết giữa gia đình với cộng đồng trong phòng, chống ma túy. Đến nay, 259 hộ dân trên địa bàn xã Nậm Xé đã được gắn biển “Nhà không ma túy”, tạo dấu ấn trực quan và thường xuyên về trách nhiệm phòng, chống ma túy trong đời sống cộng đồng.
Từ những tấm biển ấy, Nậm Xé đang từng bước xây dựng mạng lưới phòng ngừa ngay trong cộng đồng. Mỗi gia đình là một “pháo đài” phòng, chống ma túy; mỗi thôn, bản là một địa bàn tự quản. Khi người dân hiểu, đồng thuận và chủ động tham gia, phòng, chống ma túy không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng mà trở thành trách nhiệm thường xuyên của cộng đồng.
Ông Đinh Phúc Hạnh - Chủ tịch UBND xã Nậm Xé nhấn mạnh, địa phương hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Khi mỗi gia đình chủ động bảo vệ con em và tích cực giữ gìn an ninh, trật tự, công tác phòng ngừa sẽ có nền tảng vững chắc, tạo cơ sở xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Từ mỗi mái nhà, ý thức tự phòng ngừa được nâng lên; từ mỗi thôn, bản, trách nhiệm cộng đồng được củng cố. Khi người dân cùng đồng lòng, thế trận an ninh nhân dân được xây dựng vững chắc hơn, góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên nơi vùng cao Nậm Xé.