Xây dựng xã, phường không ma túy là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Với tinh thần chủ động tấn công, không khoan nhượng với tội phạm, không để hình thành “vùng cấm”, “vùng an toàn”, lực lượng Công an tỉnh đang triển khai đồng bộ các giải pháp từ phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, triệt xóa đến quản lý, cảm hóa, xây dựng thế trận phòng, chống ma túy vững chắc ngay từ cơ sở.
Nhận diện rõ tính chất phức tạp của tội phạm ma túy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 51-NQ/TU, ngày 12/2/2026 về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng xã, phường không ma túy. Với quyết tâm chính trị cao, chủ trương đặt mục tiêu phòng ngừa từ sớm, đấu tranh quyết liệt, làm trong sạch địa bàn ngay từ cơ sở. Bám sát nghị quyết, lực lượng công an toàn tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp, lấy phòng ngừa làm gốc, cơ sở làm trọng tâm, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng những địa bàn thực sự không có ma túy, góp phần giữ vững cuộc sống bình yên của Nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.
Ngay sau khi Nghị quyết số 51-NQ/TU được ban hành, Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh đã xác định xây dựng xã, phường không ma túy là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt của toàn lực lượng. Trên tinh thần chủ động tiến công, Công an tỉnh đã khẩn trương ban hành kế hoạch tổng thể, xây dựng các phương án chuyên đề về phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy; thống nhất chỉ đạo từ cấp tỉnh đến cơ sở, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.
Công an tỉnh đã thành lập 109 tổ công tác đặc biệt với 327 cán bộ, chiến sĩ có năng lực, kinh nghiệm trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy tăng cường xuống địa bàn cơ sở.
Đây là những cán bộ được lựa chọn từ các đơn vị nghiệp vụ, phối hợp với công an cấp xã rà soát toàn diện địa bàn, quản lý chặt các tuyến, lĩnh vực và đối tượng trọng điểm; đồng thời tập trung bóc gỡ các đường dây, triệt xóa các điểm, tụ điểm phức tạp, kiên quyết không để hình thành các “điểm nóng”, “vùng lõm” về ma túy.
Không chỉ đấu tranh với tội phạm, lực lượng tăng cường còn hướng dẫn, nâng cao năng lực cho công an cơ sở; thống nhất quy trình điều tra, quản lý đối tượng, xử lý tin báo và xây dựng các phương án phòng ngừa phù hợp với từng địa bàn. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng thế trận phòng, chống ma túy vững chắc ngay từ cơ sở.
Đại tá Trần Quốc Huy - Phó Giám đốc Công an tỉnh khẳng định: “Việc tăng cường lực lượng xuống cơ sở vừa bổ sung sức chiến đấu trong giai đoạn cao điểm, vừa hướng tới mục tiêu lâu dài là nâng cao năng lực cho công an cấp xã. Mỗi cán bộ được tăng cường phải trực tiếp đấu tranh với tội phạm, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm, phương pháp công tác để công an cơ sở đủ khả năng làm chủ địa bàn, giữ vững kết quả xây dựng xã, phường không ma túy”.
Sau gần 5 tháng triển khai, lực lượng công an toàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 274 vụ, 524 đối tượng mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy; hàng trăm đối tượng cầm đầu bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Những kết quả đó không chỉ phản ánh hiệu quả của các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm mà còn khẳng định quyết tâm của lực lượng công an Lào Cai trong cuộc chiến phòng, chống ma túy với phương châm “không vùng cấm, không ngoại lệ”, không để bất cứ địa bàn nào trở thành nơi dung dưỡng tội phạm.
Nếu các đơn vị nghiệp vụ giữ vai trò mũi nhọn trong đấu tranh, triệt phá các đường dây thì công an cấp xã chính là lực lượng bám dân, bám địa bàn, giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng xã, phường không ma túy.
Với lợi thế gần dân, sát dân, nắm chắc từng hộ, từng nhân khẩu và từng biến động trên địa bàn, công an cấp xã đã tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế; phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở cùng đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực tham gia phòng, chống ma túy.
Trung tá Hoàng Đức Thuận - Trưởng Công an xã Xuân Ái chia sẻ: “Tại cơ sở, mỗi cán bộ công an không chỉ là người trực tiếp đấu tranh với tội phạm, mà còn là những tuyên truyền viên, là người vận động, cảm hóa, giúp đỡ người nghiện, người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng; đồng thời quản lý chặt các đối tượng có nguy cơ cao, không để phát sinh tội phạm”.
Nhiều mô hình tự quản về an ninh, trật tự do công an cấp xã tham mưu xây dựng như “Thôn không có ma túy”, “Nhà không ma túy”, “Dòng họ không ma túy”, “Camera an ninh”... đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần mở rộng “tai mắt” của lực lượng công an và nâng cao ý thức tự phòng, tự quản trong Nhân dân.
Song song với đó, việc khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu chuyên ngành cùng các nền tảng số đã giúp công an cấp xã nâng cao chất lượng quản lý cư trú, quản lý đối tượng, kịp thời phát hiện những biểu hiện nghi vấn liên quan đến ma túy để chủ động phòng ngừa, đấu tranh.
Đại tá Nguyễn Minh Thắng - Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh cho biết: “Nhiều vụ việc đã được phát hiện ngay từ cơ sở nhờ sự chủ động của công an cấp xã và sự phối hợp tích cực của Nhân dân. Trong quá trình triển khai chủ trương xây dựng xã, phường không ma túy, công an cấp xã đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ, nhiều đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy. Đồng thời rà soát, lập hồ sơ đưa các trường hợp đủ điều kiện đi cai nghiện bắt buộc theo đúng quy định của pháp luật, góp phần ngăn chặn nguy cơ phát sinh ngay từ cơ sở”.
Mục tiêu xây dựng xã, phường không ma túy là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và lâu dài, vì vậy, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt, cấp ủy, chính quyền là trung tâm lãnh đạo, chỉ đạo và Nhân dân là chủ thể tham gia. Chỉ khi mỗi địa bàn thực sự “sạch” ma túy, mục tiêu xây dựng những xã, phường bình yên, an toàn mới trở thành hiện thực.
Kỳ 2: Không vùng cấm, không ngoại lệ
