Giáo họ Đại Thắng, xã Quy Mông, hiện có hơn 500 giáo dân sinh sống tại các thôn Tân Việt, Tân Thịnh, Hợp Thành và Thịnh Vượng. Là một trong những giáo họ có đông giáo dân trên địa bàn, Đại Thắng có điều kiện thuận lợi để phát huy sức mạnh cộng đồng trong xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh, trật tự.
Những năm qua, cấp ủy, chính quyền và Công an xã Quy Mông luôn quan tâm tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, nâng cao ý thức phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội. Từ thực tiễn địa phương, xã lựa chọn Giáo họ Đại Thắng để xây dựng mô hình điểm “Giáo họ không ma túy”, phát huy vai trò của chức sắc, chức việc, người có uy tín và từng giáo dân trong phòng, chống tội phạm, tệ nạn ma túy.
Điểm đáng chú ý của mô hình là đưa nội dung phòng, chống ma túy đến gần hơn với đời sống của người dân. Nội dung này được lồng ghép trong các buổi lễ, sinh hoạt giáo họ và những cuộc gặp gỡ giữa lực lượng công an với giáo dân. Qua đó, công tác phòng, chống ma túy không còn chỉ được xem là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà trở thành trách nhiệm chung của mỗi gia đình, mỗi người dân.
Linh mục Nguyễn Đức Tùng - Phó Đặc trách Giáo xứ An Bình, cho biết: “Phòng, chống ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Vì vậy, mỗi gia đình Công giáo cần trở thành một mái ấm bình yên, nói không với ma túy và chủ động bảo vệ con em trước những cám dỗ của tệ nạn xã hội”.
Thông điệp ấy được truyền tải bằng những lời nhắc nhở gần gũi, thiết thực. Khi nội dung phòng, chống ma túy được tuyên truyền bởi những người có uy tín và lồng ghép vào sinh hoạt tôn giáo, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của giáo dân từng bước được nâng lên.
Ông Nguyễn Văn Tự - Trưởng ban Hành giáo Giáo họ Đại Thắng, chia sẻ: “Xây dựng giáo họ bình yên phải bắt đầu từ mỗi gia đình. Khi mọi người đều nâng cao ý thức, quan tâm và nhắc nhở nhau thì nguy cơ phát sinh tệ nạn sẽ hạn chế được nguy cơ phát sinh tệ nạn”.
Đó cũng là cách phòng ngừa từ sớm, từ xa. Ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe, tương lai của mỗi cá nhân mà còn để lại nhiều hệ lụy đối với gia đình và cộng đồng. Vì vậy, chủ động nhận diện nguy cơ, giáo dục con em và xây dựng môi trường sống lành mạnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Từ khi mô hình được triển khai, tinh thần đồng thuận trong giáo dân từng bước được lan tỏa. Bà Nguyễn Thị Minh, giáo dân thôn Tân Việt, cho biết trước đây, nhiều người vẫn nghĩ phòng, chống ma túy là việc của lực lượng công an. Qua các buổi tuyên truyền và sự vận động của linh mục, Ban Hành giáo, bà con đã nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình.
Gia đình bà Minh thường xuyên nhắc nhở con cháu tránh xa tệ nạn xã hội. Theo bà, điều dễ nhận thấy nhất là người dân ngày càng quan tâm, nhắc nhở nhau và cùng có trách nhiệm giữ gìn cuộc sống bình yên tại khu dân cư.
Sự thay đổi về nhận thức có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng ngừa tội phạm. Lực lượng chức năng dù thường xuyên bám địa bàn cũng khó nắm bắt đầy đủ mọi diễn biến nếu thiếu sự phối hợp của người dân. Trong khi đó, người dân có điều kiện phát hiện những dấu hiệu bất thường tại nơi cư trú và phản ánh kịp thời đến cơ quan chức năng. Bởi vậy, mỗi giáo dân có thể trở thành một tuyên truyền viên, mỗi gia đình là một điểm tựa phòng ngừa, mỗi người có uy tín là một cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cộng đồng.
Để mô hình đi vào thực chất, Công an xã Quy Mông thường xuyên phối hợp với Giáo xứ An Bình và Ban Hành giáo Giáo họ Đại Thắng nắm tình hình địa bàn; tuyên truyền về tác hại của ma túy, phương thức, thủ đoạn của tội phạm ma túy; vận động người dân tích cực tố giác tội phạm và tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Trung tá Nguyễn Quốc Bình - Phó Trưởng Công an xã Quy Mông cho biết điểm nổi bật của mô hình là phát huy sức mạnh cộng đồng. Mỗi giáo dân có thể trở thành một tuyên truyền viên, mỗi gia đình là một điểm tựa trong phòng ngừa ma túy.
Khi người dân chủ động phát hiện, phản ánh những dấu hiệu bất thường, hiệu quả phòng ngừa sẽ được nâng lên, hạn chế tình trạng chỉ can thiệp khi vụ việc đã xảy ra. Sự phối hợp giữa lực lượng Công an với chức sắc, chức việc tôn giáo góp phần hình thành “lá chắn” ngay từ cơ sở, củng cố thế trận an ninh nhân dân.
Điểm đáng ghi nhận ở mô hình “Giáo họ Đại Thắng không ma túy” là hoạt động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà hướng tới hình thành ý thức tự phòng, tự quản trong cộng đồng. “Hàng rào mềm” ấy được tạo nên từ sự quan tâm của cha mẹ đối với con cái, sự nhắc nhở giữa những người hàng xóm, tiếng nói của chức sắc, chức việc và sự đồng hành của lực lượng công an, chính quyền địa phương.
Đối với thanh thiếu niên, việc xây dựng môi trường sống lành mạnh có ý nghĩa phòng ngừa từ sớm. Khi gia đình quan tâm, cộng đồng gắn kết, các em được trang bị kiến thức pháp luật và hiểu rõ tác hại của ma túy, nguy cơ bị lôi kéo, dụ dỗ sẽ được hạn chế.
Mô hình cũng cho thấy vai trò tích cực của tổ chức tôn giáo và đồng bào có đạo trong xây dựng đời sống xã hội. Khi các giá trị đạo đức, trách nhiệm công dân và ý thức chấp hành pháp luật được gắn kết, sức mạnh cộng đồng sẽ được phát huy. Tinh thần sống “tốt đời, đẹp đạo” vì thế không chỉ thể hiện trong đời sống tôn giáo mà còn được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực vì sự bình yên của quê hương.
Dù mới được triển khai, mô hình đã bước đầu tạo sự đồng thuận trong giáo dân, phát huy vai trò của chức sắc, chức việc và người có uy tín. Đây là nền tảng để Giáo họ Đại Thắng tiếp tục duy trì, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả mô hình trong thời gian tới.
Từ thực tế tại Giáo họ Đại Thắng có thể thấy, để xây dựng địa bàn không ma túy, trước hết cần hình thành ý thức phòng, chống ma túy trong từng gia đình và cộng đồng. Khi mỗi người dân nhận thức rõ trách nhiệm, chủ động phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm, công tác đấu tranh với tệ nạn ma túy sẽ có thêm một nguồn sức mạnh quan trọng: sức mạnh của lòng dân.
Thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp lực lượng công an và các tổ chức tôn giáo duy trì hiệu quả mô hình, nhân rộng những cách làm phù hợp, góp phần xây dựng xã Quy Mông an toàn, từng bước hướng tới mục tiêu không có ma túy.
