Giáo dục pháp luật qua phiên tòa giả định

18/04/2025 09:15

Trong bối cảnh tình hình vi phạm pháp luật, đặc biệt là pháp luật giao thông vẫn còn diễn biến phức tạp trong giới trẻ, hình thức tuyên truyền pháp luật thông qua phiên tòa giả định là một giải pháp sáng tạo và hiệu quả. Đây không chỉ là một sân chơi pháp lý mô phỏng mà còn là “liều thuốc thử” giúp các em học sinh và cộng đồng trực quan hóa những hành vi sai phạm, từ đó nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật.

>> Yên Bái nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật từ "phiên tòa giả định”

>> Quý III, Yên Bái tuyên truyền pháp luật cho gần 600 lượt người ở cơ sở

>> Yên Bái tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông cho công nhân

Mới đây, một phiên tòa giả định đã được Ban An toàn giao thông (ATGT) tỉnh phối hợp cùng Huyện đoàn Trấn Yên tổ chức tại Trường THPT Lê Quý Đôn, huyện Trấn Yên. Sự kiện này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh và có sự tham gia "diễn xuất” của các đoàn viên thanh niên đến từ các đơn vị pháp luật uy tín của tỉnh như: Sở Tư pháp, Tòa án nhân dân tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh...

Kịch bản phiên tòa được xây dựng dựa trên một vụ việc có thật, một tình huống giao thông điển hình mà nhiều học sinh có thể gặp phải. Theo đó, một nam sinh ở thị trấn Cổ Phúc, huyện Trấn Yên, vì sợ trễ học đã tự ý lấy xe máy của gia đình và được người bố đồng ý dù biết rõ con mình chưa đủ tuổi và không có giấy phép lái xe. Hậu quả đau lòng đã xảy ra khi trên đường đến trường, do thiếu quan sát nên em đã gây tai nạn, đâm vào một người đi bộ khiến người này tử vong.

Phiên tòa diễn ra một cách bài bản, tuân thủ đầy đủ các trình tự, thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật. Các "diễn viên” đã thể hiện xuất sắc vai trò của mình, từ vị công tố viên đanh thép, luật sư bào chữa sắc sảo đến hội đồng xét xử nghiêm minh. Từng tình tiết của vụ án được tái hiện một cách chân thực.

Qua đó, các em không chỉ được trang bị thêm kiến thức pháp luật về giao thông mà còn hiểu rõ hơn về những quy định pháp luật khác. Bản án được tuyên tại phiên tòa giả định đã phản ánh đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, với hình phạt thích đáng dành cho cả người bố về tội giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ và cậu con trai về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông.

Em Lê Thị Hằng - học sinh lớp 10A, Trường THPT Lê Quý Đôn chia sẻ: "Qua phiên tòa, chúng em đã hiểu rõ hơn về những hành vi vi phạm giao thông phổ biến ở lứa tuổi học sinh và những hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Em cũng sẽ chia sẻ những kiến thức này với gia đình và bạn bè”.

Trên địa bàn tỉnh trong 3 tháng đầu năm đã xảy ra 34 vụ tai nạn giao thông, cướp đi sinh mạng của 22 người và làm 28 người bị thương, trong đó hơn 40% số vụ liên quan đến thanh thiếu niên. Chính vì vậy, việc tổ chức các phiên tòa giả định có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về trật tự ATGT, hướng đến mục tiêu thay đổi hành vi của người tham gia giao thông.

Thời gian qua, các cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh đã phối hợp chặt chẽ để tổ chức thành công nhiều phiên tòa giả định. Bằng cách xây dựng kịch bản dựa trên những tình huống thực tế, gần gũi với tâm lý lứa tuổi, kết hợp với các hoạt động xét hỏi, tranh luận hấp dẫn, các phiên tòa đã thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia.

Không chỉ tập trung vào vấn đề ATGT, các phiên tòa giả định còn được mở rộng sang các lĩnh vực khác như bạo lực học đường, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và phòng chống ma túy. Mục tiêu là đổi mới và đa dạng hóa các hình thức giáo dục pháp luật, đưa pháp luật đến gần hơn với cuộc sống của học sinh.

Để tăng tính tương tác và hiệu quả tuyên truyền, ban tổ chức còn khéo léo lồng ghép các câu hỏi tương tác trước mỗi phiên tòa, giúp người tham dự chủ động suy nghĩ và nâng cao ý thức pháp luật.

Việc tổ chức phiên tòa giả định tại các trường học đã chứng minh là một phương pháp hiệu quả, dễ hiểu, dễ nhớ, mang lại hiệu quả giáo dục và răn đe cao. Qua đó, góp phần xây dựng đạo đức, lối sống tuân thủ pháp luật, phòng ngừa các tệ nạn xã hội xâm nhập vào môi trường học đường.

Với những ý nghĩa thiết thực đó, thời gian tới, Yên Bái sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình phiên tòa giả định tại các địa phương trong tỉnh, góp phần xây dựng thế hệ trẻ có ý thức pháp luật cao, vì một xã hội an toàn và văn minh.

Thu Hiền