Với địa bàn miền núi, biên giới với đặc thù nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai đối mặt với không ít thách thức trong việc ban hành và thực thi các chính sách pháp luật. Nhận thức rõ vai trò là cơ quan tham mưu, giám sát, khảo sát các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, xây dựng chính quyền và quản lý địa giới hành chính, Ban Pháp chế, HĐND tỉnh luôn đặt mục tiêu “chính xác, kịp thời và thực tiễn” lên hàng đầu.
Mỗi nghị quyết của HĐND tỉnh đều tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội, vì vậy chất lượng giám sát, khảo sát và thẩm tra luôn được đặt ra với yêu cầu cao.
Đồng chí Hà Thái Thọ - Phó trưởng Ban Pháp chế, HĐND tỉnh cho biết: “Công tác giám sát, khảo sát và thẩm tra các dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án thuộc lĩnh vực pháp chế đòi hỏi sự cẩn trọng, đa chiều và tính phản biện cao. Do đó, chúng tôi đã chủ động đến cơ sở để lắng nghe tiếng nói từ người dân. Nhờ quy trình giám sát, khảo sát khoa học, chặt chẽ và bám sát hơi thở cuộc sống, các báo cáo luôn thể hiện tính phản biện cao, lập luận sắc bén, cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc. Điều này giúp HĐND tỉnh đưa ra những quyết sách đúng đắn, hợp lòng dân, tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhưng nghiêm minh, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển ổn định”.
Giám sát là một trong những chức năng, nhiệm vụ trọng tâm và quan trọng nhất của HĐND, Ban Pháp chế. Hoạt động này tập trung vào những vấn đề dễ phát sinh bất cập, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích chính đáng của người dân và kỷ cương xã hội.
Từ đầu năm đến nay, Ban Pháp chế đã tham gia nhiều đoàn giám sát của HĐND tỉnh, tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước và quyền lợi của người dân. Nội dung giám sát bao gồm: việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất giai đoạn 2021 - 2025; quản lý, sử dụng trụ sở làm việc và tài sản công sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính; triển khai các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.
Cùng với hoạt động giám sát, Ban Pháp chế còn chủ động khảo sát, thu thập thông tin và tài liệu liên quan để phục vụ công tác thẩm tra các dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp thứ 8, thứ 9 của HĐND tỉnh khóa XVI và các kỳ họp thứ 2, thứ 3, thứ 4, thứ 5 của HĐND tỉnh khóa XVII.
Qua các đợt giám sát, Ban Pháp chế đã chỉ ra những nút thắt, điểm nghẽn và kiến nghị giải pháp khắc phục trong quản lý nhà nước tại một số địa phương, đơn vị.
Hoạt động giám sát của Ban Pháp chế được các cấp, các ngành và cử tri đánh giá cao bởi sự thẳng thắn, trách nhiệm, bám sát thực tiễn với quan điểm “nói rõ sự thật, nhìn thẳng vào khuyết điểm” mà không né tránh, nể nang.
Sau mỗi cuộc giám sát, Ban Pháp chế đều tổng hợp những tồn tại, hạn chế, kiến nghị UBND tỉnh và các cơ quan chức năng có giải pháp khắc phục, đồng thời xác định rõ thời hạn thực hiện.
Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và củng cố niềm tin của cử tri đối với hoạt động của cơ quan dân cử.
Một dấu ấn nổi bật khác là sự chủ động của Ban Pháp chế trong công tác chuẩn bị nội dung các kỳ họp HĐND tỉnh. Ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, trao đổi, thẩm tra các đề án, dự thảo nghị quyết được phân công. Qua đó, hoàn thiện báo cáo thẩm tra và dự thảo nghị quyết, bảo đảm chất lượng, tiến độ trình kỳ họp và ban hành theo quy định.
Ban Pháp chế đã phối hợp thẩm tra nhiều hồ sơ, dự thảo nghị quyết quan trọng, bao gồm:
* Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
* Biên chế cán bộ, công chức trong các cơ quan chính quyền địa phương cấp tỉnh năm 2026.
* Số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
* Chỉ tiêu hợp đồng lao động làm công việc hỗ trợ, phục vụ theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP và Nghị định số 235/2026/NĐ-CP trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026.
Bên cạnh đó, Ban Pháp chế tiếp tục nghiên cứu, tham gia ý kiến và thẩm tra các dự thảo nghị quyết trình HĐND tỉnh. Tại kỳ họp thứ 3, HĐND tỉnh khóa XVII, Ban chủ trì xây dựng hồ sơ dự thảo nghị quyết bãi bỏ toàn bộ 2 nghị quyết quy phạm pháp luật do HĐND tỉnh Lào Cai (cũ) ban hành; thẩm tra 6 báo cáo, 3 hồ sơ dự thảo nghị quyết; tiến hành rà soát, hoàn thiện các dự thảo nghị quyết sau kỳ họp và phối hợp thẩm tra các dự thảo thuộc lĩnh vực của các Ban HĐND tỉnh.
Đồng chí Đỗ Phi Hải - Trưởng Ban Pháp chế, HĐND tỉnh khẳng định: “Để đáp ứng kỳ vọng của cử tri, Ban Pháp chế tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động giám sát, thẩm tra; đa dạng hóa các hình thức thu thập thông tin từ người dân và dư luận xã hội. Đồng thời, tiếp tục siết chặt kỷ cương, nâng cao chất lượng các kiến nghị giám sát, bảo đảm mọi quy định pháp luật và chính sách của tỉnh ban hành đều xuất phát từ nguyện vọng, quyền lợi chính đáng của nhân dân”.
Thông qua việc nâng cao chất lượng thẩm tra, giám sát và theo dõi thực hiện các kiến nghị sau giám sát, Ban Pháp chế HĐND tỉnh ngày càng phát huy vai trò trong bảo đảm tính pháp lý và tính thực tiễn của các quyết sách. Qua đó, trở thành điểm tựa pháp lý vững chắc, đồng hành cùng cử tri và Nhân dân trên hành trình xây dựng quê hương thượng tôn pháp luật, văn minh và giàu đẹp.
