Tại Công ty Trường Thịnh, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, câu chuyện tiết kiệm năng lượng "trong bối cảnh mới" bắt đầu từ những quyết định rất cụ thể. Ví dụ, ghép đơn hàng để hạn chế số chuyến đi.
“Việc ghép đơn, tối ưu lộ trình vốn đã được triển khai từ trước. Nhưng trong bối cảnh giá nhiên liệu leo thang vì xung đột Trung Đông hiện nay, chúng tôi buộc phải siết lại quy trình, tính toán kỹ từng chuyến xe để tránh lãng phí,” ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc công ty, cho biết.
Không chỉ vậy, doanh nghiệp này cũng thay đổi cách vận hành nội bộ. Các chuyến công tác được rà soát lại, ưu tiên sử dụng phương tiện chung. Nhiều cuộc họp với đối tác chuyển sang hình thức trực tuyến.
Theo ông Thắng, chi phí nhiên liệu hiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí hoạt động. Mỗi phần trăm tiết kiệm được đều tác động trực tiếp đến lợi nhuận. "Với tình hình hiện nay, chúng tôi càng phải cố gắng tính toán để có thể tiết kiệm năng lượng hơn nữa".
“Trước đây tiết kiệm xăng dầu là để tối ưu chi phí. Còn bây giờ, trong bối cảnh giá tăng, nếu không kiểm soát chặt, chi phí vận chuyển sẽ đội lên rất nhanh và ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm”, một doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng ở Hải Phòng cho biết.
Thay vì để các đơn hàng phát sinh theo từng thời điểm, doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất gắn với kế hoạch vận chuyển. Nguyên liệu được nhập theo lô lớn hơn để giảm số chuyến xe, trong khi hàng thành phẩm được gom đơn theo khu vực trước khi xuất kho.
“Chúng tôi chấp nhận kéo giãn thời gian giao hàng trong một số trường hợp, đổi lại là giảm được số chuyến xe đáng kể,” vị này nói.
Những câu chuyện nêu trên không phải cá biệt. Trong bối cảnh giá xăng dầu biến động và chi phí logistics tăng, nhiều doanh nghiệp đang “tính lại bài toán năng lượng” từ những khâu nhỏ nhất.
Theo ông Nguyễn Tiến Huy, Tổng thư ký Hội đồng Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), năng lượng không còn chỉ là yếu tố đầu vào thông thường.
“Nó đang trở thành nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng tự chủ và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị,” ông Huy nhận định.
Điều này lý giải vì sao ngày càng nhiều doanh nghiệp không chỉ dừng ở các biện pháp tiết kiệm ngắn hạn, mà chuyển sang tối ưu hóa toàn bộ hệ thống vận hành.
Trong lĩnh vực sản xuất, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư thay thế thiết bị tiêu hao năng lượng lớn bằng công nghệ tiết kiệm hơn. Một số doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tự động hóa để giảm lãng phí trong từng khâu.
Ở lĩnh vực logistics, tối ưu lộ trình, giảm tải rỗng, kết hợp đơn hàng đang trở thành giải pháp phổ biến.
Những thay đổi này không chỉ giúp giảm chi phí, mà còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Những chuyển động từ phía doanh nghiệp diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều biến động. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, rủi ro gián đoạn nguồn cung đã khiến giá nhiên liệu liên tục thay đổi, tạo áp lực lên nền kinh tế.
Trong nước, yêu cầu tiết kiệm năng lượng đã được đặt ra rõ ràng hơn ở cấp chính sách.
Kết luận số 14-KL/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình mới nhấn mạnh việc khuyến khích tiết kiệm trong tiêu dùng nhằm ổn định nguồn cung, giảm tác động tiêu cực của biến động giá nhiên liệu tới sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Tại cuộc họp của Thường trực Chính phủ chiều 21/3, Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai các giải pháp thiết thực để khuyến khích tiết kiệm năng lượng. Các định hướng như ưu tiên giao thông công cộng, sử dụng xe điện, nhiên liệu sinh học… không chỉ nhằm giảm tiêu hao năng lượng, mà còn đặt nền móng cho quá trình chuyển đổi xanh.
Các chuyên gia cho rằng, điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là tiết kiệm năng lượng không còn mang tính tình thế.
Ông Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, phân tích: "Nếu trước đây, doanh nghiệp tiết kiệm chủ yếu để ứng phó với biến động ngắn hạn, thì hiện nay, đây đang trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn.
Việc tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng gắn với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất xanh… không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, mà còn nâng cao khả năng thích ứng với các cú sốc bên ngoài".
Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh, việc Bộ Chính trị trong Kết luận 14 yêu cầu "sớm xây dựng chiến lược quốc gia về cung ứng, dự trữ nguyên liệu, nhiên liệu trong dài hạn" là hết sức cần thiết và cấp bách.
"Tiết kiệm năng lượng gắn liền với yêu cầu xây dựng chiến lược dài hạn về cung ứng và dự trữ nguyên liệu, nhiên liệu. Một hệ thống dự trữ đủ mạnh, kết hợp với sử dụng hiệu quả, sẽ giúp nước ta bảo đảm được an ninh năng lượng, nhất là trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng nhiều phức tạp", chuyên gia Đinh Trọng Thịnh nói.
