Tại phiên họp thứ nhất của Hội đồng Tiền lương quốc gia về phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã đề xuất tăng lương tối thiểu vùng theo hai phương án nhằm cải thiện đời sống người lao động trước áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng.
Theo bà Trần Thị Thanh Hà, Phó Trưởng ban Quan hệ Lao động Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, việc điều chỉnh lương tối thiểu từ đầu năm 2027 là cần thiết và cấp bách nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động và gia đình họ.
Cụ thể, phương án thứ nhất đề xuất tăng lương tối thiểu vùng từ 360.000 đồng đến 520.000 đồng/tháng tùy từng vùng, tương đương mức tăng bình quân 9,8% so với năm 2026. Phương án thứ hai đề xuất tăng từ 315.000 đồng đến 450.000 đồng/tháng, tương ứng mức tăng bình quân 8,5%.
Đối với lương tối thiểu theo giờ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị tiếp tục xác định trên cơ sở quy đổi từ mức lương tối thiểu tháng kết hợp hệ số điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường lao động.
Theo kết quả khảo sát do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện trong tháng 3 và tháng 4/2026 tại 7 tỉnh, thành phố với gần 2.000 người lao động tham gia, đời sống của một bộ phận lớn người lao động vẫn còn nhiều khó khăn.
Khảo sát cho thấy chỉ hơn một nửa số người lao động cho biết thu nhập hiện tại đủ trang trải các chi phí cơ bản của gia đình. Trong khi đó, hơn 20% phải làm thêm giờ để bù đắp chi tiêu và gần 17% phải thắt chặt chi tiêu để duy trì cuộc sống. Tỷ lệ người lao động có khả năng tích lũy tiếp tục ở mức thấp.
Đáng chú ý, áp lực tài chính có xu hướng gia tăng khi gần 27% người lao động cho biết phải vay mượn tiền hằng tháng để ổn định cuộc sống, tăng đáng kể so với năm trước. Hơn 32% phải vay mượn theo từng đợt để chi trả các khoản phát sinh.
Các khoản chi cho giáo dục, y tế và nhà ở tiếp tục là gánh nặng đối với nhiều gia đình công nhân. Hơn một nửa số người được khảo sát cho biết tiền lương chỉ đáp ứng một phần nhu cầu học tập của con cái. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, phần lớn người lao động chỉ đủ khả năng chi trả các dịch vụ khám chữa bệnh cơ bản hoặc mua thuốc thông thường.
Về điều kiện nhà ở, tỷ lệ người lao động thuê trọ tư nhân tăng lên hơn 32%, trong khi diện tích nhà ở bình quân đầu người giảm xuống còn khoảng 7,6m²/người. Điều này phản ánh thực trạng nhiều lao động vẫn phải sinh sống trong điều kiện chật chội, chưa đáp ứng được nhu cầu tối thiểu.
Thu nhập cũng tiếp tục là yếu tố tác động đến các quyết định về hôn nhân và sinh con. Khảo sát cho thấy hơn một nửa lao động chưa lập gia đình cho rằng mức lương hiện nay ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch kết hôn. Đối với những người đã có gia đình, gần 73% cho biết thu nhập hiện tại là một trong những nguyên nhân khiến họ cân nhắc việc sinh thêm con.
Ở chiều ngược lại, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng việc điều chỉnh lương tối thiểu là cần thiết nhưng cần tính toán phù hợp với khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Theo VCCI, nhiều doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, do đó việc tăng lương cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động.
VCCI cũng đề xuất cân nhắc lùi thời điểm áp dụng mức lương tối thiểu mới sang ngày 1/7/2027 thay vì từ ngày 1/1/2027 để doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị nguồn lực tài chính và kế hoạch sản xuất kinh doanh.
Theo kế hoạch, Hội đồng Tiền lương quốc gia sẽ tiếp tục thảo luận và thương lượng trong các phiên họp tiếp theo trước khi trình phương án chính thức lên Chính phủ xem xét, quyết định.
