Đề xuất nguyên tắc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang dự thảo Nghị định quy định biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nhã nhạc cung đình Huế là di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận và là nét đẹp văn hóa nghệ thuật đáng tự hào của Việt Nam.
Nhã nhạc cung đình Huế là di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận và là nét đẹp văn hóa nghệ thuật đáng tự hào của Việt Nam.

Dự thảo đề xuất nguyên tắc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

Đảm bảo vai trò, sự tham gia của cộng đồng, chủ thể 

Dự thảo nêu rõ, các cộng đồng, nhóm và cá nhân là chủ thể nắm giữ di sản văn hóa phi vật thể giữ vai trò chủ chốt, trung tâm trong việc triển khai, thực hiện các hoạt động bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú nắm giữ di sản văn hóa phi vật thể cần được tham vấn hoặc tham gia trực tiếp vào hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

Các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tạo ra xung đột, mâu thuẫn trong chính cộng đồng đó hoặc với cộng đồng liên quan phải được điều chỉnh hoặc loại bỏ. Các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể phải đảm bảo quyền thực hành di sản văn hóa phi vật thể của chủ thể và các nguyên tắc về giới trong thực hành di sản văn hóa phi vật thể.

Nghiêm cấm các hành vi trục lợi từ di sản, các hoạt động tạo sự ganh đua, tranh chấp trong cộng đồng, các hành vi thực hành không còn phù hợp với bản chất của di sản và với mong muốn của cộng đồng chủ thể. Nghiêm cấm các hành vi ép buộc đối với cộng đồng trong việc lựa chọn các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của họ. Khi có ý kiến khác nhau trong việc lựa chọn thực hiện các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, cần phải thảo luận để tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Giữ gìn các giá trị, biểu đạt, hiểu biết, kỹ năng, kỹ thuật, hiện vật và không gian văn hóa liên quan của di sản văn hóa phi vật thể
Các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể cần ưu tiêu việc giữ gìn các giá trị, biểu đạt, hiểu biết, kỹ năng, kỹ thuật, vật thể và không gian văn hóa liên quan của di sản văn hóa phi vật thể; đảm bảo tính chỉnh thể và liên tục thực hành của di sản. Các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể cần tôn trọng các biểu đạt của di sản văn hóa phi vật thể, đàm bảo thể hiện, truyền tải đúng và đầy đủ các giá trị của di sản văn hóa phi vật thể.

Nghiêm cấm các hoạt động xâm phạm, xuyên tạc hoặc làm mai một các giá trị, biểu đạt của di sản văn hóa phi vật thể liên quan tới tập quán, tín ngưỡng, tính thiêng, những điều kiêng kỵ, thực hành kín hoặc tục hèm được cộng đồng thực hành qua nhiều thế hệ và coi đó là bản sắc văn hóa của họ.

Tôn trọng sự đa dạng văn hóa
Các hoạt động nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể cần đảm bảo tôn trọng sự đa dạng văn hóa, tôn trọng sự đối thoại giữa các cộng đồng và tôn trọng tính đặc thù dân tộc, vùng miền. Các hành vi phân biệt văn hóa, phân biệt dân tộc, phân biệt vùng miền phải được loại bỏ. 

Di sản văn hóa phi vật thể của các cộng đồng khác nhau đều được tôn trọng như nhau, không có sự phân biệt đối xử giữa di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng này với di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng khác.

Bảo đảm vì sự phát triển bền vững 

Mọi hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể phải đảm bảo di sản được thực hành lâu dài, liên tục và hướng tới sự phát triển bền vững: phát triển xã hội toàn diện; bảo đảm an ninh, an toàn cộng đồng; bảo vệ môi trường; hướng con người, cộng đồng tới các giá trị văn hóa tốt đẹp; gìn giữ bản sắc văn hóa; gìn giữ hòa bình. Khuyến khích, ưu tiên bảo vệ các di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ bị mai một, di sản của cộng đồng các dân tộc sinh sống ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, di sản có giá trị toàn cộng đồng, xã hội.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến góp ý dự thảo này trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.

Tính tới thời điểm hiện nay, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã ghi danh 14 di sản vào các Danh sách (bao gồm 13 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và 01 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp). Hiện đã có 1.187 cá nhân được phong tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú", trong đó có 66 Nghệ nhân nhân dân và 1.121 Nghệ nhân ưu tú. Có khoảng 7 vạn di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê, 443 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia phân bố rộng khắp trên cả nước.
Báo điện tử Chính phủ

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến là “vùng đất mù sương” sở hữu nét đẹp thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo. Những năm gần đây, hạ tầng giao thông nơi đây ngày càng được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra bài toán khó: Làm thế nào để phát triển du lịch mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Tiếp tục các nội dung thi đấu của Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026, sáng 30/6, các tay đua tranh tài ở nội dung cá nhân xuất phát đồng hành nam 117 km. Cuộc đua diễn ra sôi nổi, thể hiện trình độ chuyên môn và chiến thuật của các đội mạnh trên cả nước.

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

Từ những loại thảo dược của núi rừng cùng bí quyết gia truyền được gìn giữ qua nhiều thế hệ, người Dao ở xã Cốc San đã tạo nên thứ rượu men lá mang hương thơm đặc trưng, vị êm nồng khó quên. Mỗi giọt rượu không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn chứa đựng nét đẹp văn hóa, tri thức dân gian và niềm tự hào của cộng đồng người Dao nơi đây.

Đền thiêng dưới chân núi Đán Tượng

Đền thiêng dưới chân núi Đán Tượng

Giữa không gian thanh bình của vùng đất Hợp Thành, đền Tượng nép mình dưới chân núi Đán Tượng. Theo truyền ngôn qua nhiều thế hệ của người dân địa phương, xưa kia xuất hiện đàn voi rừng về đây kiếm ăn - hình thành địa danh Đán Tượng - nơi voi tụ hội.

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao Si Ma Cai

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao Si Ma Cai

Trong khuôn khổ Lễ hội "Si Ma Cai - Hương sắc vùng cao", chiều 27/6 Hội thi ẩm thực và bày hoa quả nghệ thuật đã diễn ra rất sôi nổi, thu hút sự tham gia của hàng chục đội thi đến từ các cụm dân cư trên địa bàn.

Rực rỡ những "đoá hoa rừng”

Rực rỡ những "đoá hoa rừng”

Tại trung tâm xã vùng cao biên giới Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai vừa diễn ra màn múa sênh tiền quy mô lớn nhất Việt Nam. Trong tiếng nhạc sênh tiền rộn rã, hàng trăm thiếu nữ Mông khoác trên mình những bộ váy áo thổ cẩm rực rỡ, uyển chuyển theo từng nhịp điệu, như những “đóa hoa rừng” bừng nở giữa đại ngàn.

Sôi nổi diễu hành tuyên truyền Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026

Sôi nổi diễu hành tuyên truyền Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026

Sáng 27/6, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Câu lạc bộ Mô tô Yên Bái, Câu lạc bộ Mô tô thể thao Hà Nội tổ chức ra quân diễu hành tuyên truyền Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026. Sự kiện đánh dấu bước khởi động chính thức trước thềm các nội dung thi đấu.

Lùng Phình tổ chức Lễ hội cúng rừng năm 2026

Lùng Phình tổ chức Lễ hội cúng rừng năm 2026

Sáng 23/6, UBND xã Lùng Phình tổ chức Lễ hội cúng rừng năm 2026 tại khu rừng thiêng thôn Lùng Sán. Đây là hoạt động góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ và phát triển rừng trong cộng đồng.

fb yt zl tw