Giảm phụ thuộc nhập khẩu, tăng “dư địa” điều hành thị trường
Những biến động địa chính trị tại Trung Đông một lần nữa cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng toàn cầu.
Đối với Việt Nam, mặc dù đã có các nhà máy lọc dầu lớn như Dung Quất và Nghi Sơn, nhưng nguồn xăng, dầu trong nước vẫn phụ thuộc một phần vào nhập khẩu. Vì vậy, khi giá dầu thế giới biến động mạnh, việc điều hành thị trường trong nước cũng gặp nhiều áp lực.
Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 được xem là giải pháp giúp tăng tính chủ động về nguồn cung nhiên liệu. Xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn 10% ethanol sinh học và 90% xăng khoáng. Khi tỷ lệ ethanol tăng lên, lượng xăng khoáng cần sử dụng sẽ giảm tương ứng.
Theo các chuyên gia năng lượng, nếu xăng E10 được triển khai rộng rãi, mỗi năm Việt Nam có thể giảm đáng kể lượng xăng khoáng phải nhập khẩu, qua đó tiết kiệm ngoại tệ và tạo thêm dư địa cho việc điều hành thị trường xăng dầu.
Thực tế, việc triển khai E10 không phải là bước đi đột ngột. Trước đó, Việt Nam đã có nhiều năm sử dụng xăng E5, đồng thời thí điểm E10 tại một số đô thị lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh. Các kết quả ban đầu cho thấy, người tiêu dùng dần thích ứng với loại nhiên liệu mới, tạo tiền đề để triển khai đại trà trên phạm vi cả nước
Theo lộ trình của Bộ Công Thương, từ ngày 1-6-2026, loại xăng sinh học này sẽ được triển khai sử dụng trên toàn quốc, đánh dấu giai đoạn mới trong chính sách phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Đây được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học, phù hợp với xu hướng chung của nhiều quốc gia.
Bởi bên cạnh yếu tố an ninh năng lượng, xăng E10 còn giúp giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng môi trường. Ethanol là nhiên liệu tái tạo, có thể sản xuất từ các nguồn nguyên liệu nông nghiệp như sắn, ngô, mía… vốn khá dồi dào tại Việt Nam.
Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, việc mở rộng sử dụng xăng E10 không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn có giá trị kinh tế lớn.
“Việc tăng tỷ lệ ethanol trong xăng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ethanol trong nước. Khi thị trường nhiên liệu sinh học phát triển ổn định, chúng ta có thể chủ động hơn về nguồn cung năng lượng và giảm bớt rủi ro từ những biến động của thị trường dầu mỏ thế giới”, ông Tuấn nêu.
Tạo động lực cho chuỗi giá trị nông nghiệp - công nghiệp sinh học
Một trong những lợi ích quan trọng của xăng E10 là khả năng thúc đẩy chuỗi giá trị sản xuất trong nước. Ethanol nhiên liệu được sản xuất chủ yếu từ các loại cây trồng có hàm lượng tinh bột cao như sắn, ngô hoặc mía, những sản phẩm nông nghiệp có sản lượng khá lớn tại Việt Nam.
Hiện nay, cả nước có hàng trăm nghìn ha trồng sắn và nhiều vùng nguyên liệu có thể phục vụ sản xuất ethanol. Khi nhu cầu ethanol tăng lên nhờ mở rộng sử dụng xăng E10, các vùng nguyên liệu này có cơ hội được đầu tư và phát triển bài bản hơn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.
Theo ông Đỗ Văn Tuấn, nếu được triển khai đồng bộ, xăng E10 không chỉ là câu chuyện của ngành năng lượng mà còn liên quan trực tiếp đến phát triển nông nghiệp và công nghiệp chế biến.
“Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu sản xuất ethanol. Nếu xây dựng được chuỗi cung ứng ổn định từ vùng nguyên liệu, nhà máy sản xuất đến hệ thống phân phối nhiên liệu, ngành nhiên liệu sinh học có thể trở thành một ngành kinh tế quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Tuấn cho biết.
Tuy vậy, để triển khai xăng E10 hiệu quả, nhiều vấn đề cần được chuẩn bị đồng bộ, từ nguồn cung ethanol, hạ tầng pha chế đến hệ thống kho chứa và phân phối. Các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cũng đang từng bước đầu tư nâng cấp hạ tầng để sẵn sàng cung ứng loại nhiên liệu này trên thị trường.
Ngoài ra, việc tăng cường truyền thông, cung cấp thông tin khoa học về lợi ích và độ an toàn của xăng E10 cũng rất quan trọng nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới ngày càng khó đoán định, việc phát triển nhiên liệu sinh học được xem là một trong những giải pháp giúp Việt Nam xây dựng hệ thống năng lượng linh hoạt và bền vững hơn.
Đẩy nhanh triển khai xăng E10 vì thế không chỉ là bước đi trong lộ trình chuyển dịch năng lượng xanh, mà còn là giải pháp quan trọng giúp tăng khả năng tự chủ nguồn nhiên liệu, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và góp phần ổn định thị trường trong nước trước những biến động của thế giới.
