Khẳng định tính chính danh của Nhà nước độc lập
Đảng lãnh đạo bầu cử chính là lãnh đạo công tác thiết lập chính quyền. Với hoạt động bầu cử đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp ở nước ta, vai trò quan trọng của các cấp ủy đảng thể hiện xuyên suốt trong quá trình trước, trong và sau khi diễn ra bầu cử. Thực tiễn công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu hội đồng nhân dân ở nước ta từ năm 1946 đã cho thấy vai trò lãnh đạo to lớn của Đảng, là nhân tố có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của sự kiện chính trị quan trọng này.
Ngược dòng lịch sử, sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: nền kinh tế kiệt quệ, nạn đói hoành hành, hơn 90% dân số mù chữ; thù trong, giặc ngoài đe dọa nền độc lập vừa giành được. Trong hoàn cảnh đó, để khẳng định với nhân dân và cộng đồng quốc tế rằng Nhà nước Việt Nam mới thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân, chính là tổ chức Tổng tuyển cử để Nhân dân trực tiếp bầu ra Quốc hội - một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh chính trị của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ngày 6/1/1946, Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử dân tộc được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Mọi công dân từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt giới tính, tôn giáo, thành phần xã hội đều có quyền tham gia bầu cử. Người dân nô nức tham gia bầu cử với tỷ lệ lên tới 89%, lựa chọn ra 333 đại biểu ưu tú vào Quốc hội khóa I.
Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra một thời kỳ mới của đất nước ta có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, một bản Hiến pháp tiến bộ và một hệ thống chính quyền hoàn toàn đầy đủ danh nghĩa về mặt pháp lý để đại diện cho Nhân dân Việt Nam về đối nội và đối ngoại. Cuộc bầu cử là căn cứ để khẳng định Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà có tính chất hợp pháp, dân chủ - nhà nước của dân, do dân và vì dân, được quốc dân giao phó trọng trách điều hành đất nước, tổ chức toàn dân kháng chiến, kiến quốc, giải quyết mọi quan hệ của Việt Nam trên trường quốc tế.
Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đó, vai trò của bầu cử trong đời sống chính trị quốc gia ngày càng được khẳng định. Ngày bầu cử được gọi là "Ngày hội của toàn dân", "Ngày hội non sông". Thông qua lá phiếu người dân thực hiện quyền dân chủ của mình.
Từ dấu mốc ấy đến hôm nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội đã không ngừng lớn mạnh, tự hoàn thiện, trở thành thiết chế đại diện cao nhất cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.
Ngày hội non sông - nơi ý Đảng hòa lòng dân
Từ nền tảng của 15 cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân đã được tổ chức thành công, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là cuộc bầu cử lần thứ 16 trong suốt chiều dài 80 năm phát triển thể chế dân chủ ở nước ta, tính từ ngày Tổng tuyển cử đầu tiên ngày 6/1/1946. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước diễn ra ngay sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc bầu cử, tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ngày 15/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Thành công của cuộc bầu cử sẽ tạo bước khởi đầu quan trọng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Đây cũng là dịp để chúng ta khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong bối cảnh vừa hoàn thành sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, tổ chức lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Vì vậy, cuộc bầu cử lần này được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026. Nhiệm vụ đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân lúc này là phải tổ chức thật tốt công tác chuẩn bị, bảo đảm cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội lớn của Nhân dân cả nước”.
Để chuẩn bị cho sự kiện chính trị quan trọng này, trong lãnh đạo công tác bầu cử, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 16/5/2025 về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ngày 23/2/2026 Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục ban hành Kết luận số 03-KL/TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị.
Nhấn mạnh công tác nhân sự Đại hội XIV là nhiệm vụ đặc biệt hệ trọng, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo: “Chúng ta phấn đấu bầu đủ số lượng, cơ cấu đại biểu, nhưng chất lượng đại biểu phải được đặt lên hàng đầu. Đại biểu Quốc hội và HĐND phải thực sự là người đại diện trung thành của Nhân dân, nói tiếng nói của dân, lo việc của dân, bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân - trực tiếp là Nhân dân nơi khu vực bỏ phiếu của mình”. Vì vậy, nhân sự ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là khâu then chốt nhất của bầu cử. Việc giới thiệu người ứng cử được tiến hành công khai, minh bạch, dân chủ, đúng quy định, bảo đảm tính kế thừa, liên thông và đổi mới.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, ý nghĩa của cuộc bầu cử năm 2026 càng trở nên sâu sắc hơn. Đại hội XIV của Đảng vừa được tổ chức thành công, mở ra một tầm nhìn mới cho sự phát triển của Việt Nam trong những thập niên tới. Đây là giai đoạn mở đầu cho việc hiện thực hóa những mục tiêu lớn mà đất nước đã đặt ra: Đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam - Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) - đất nước ta trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.
Để hiện thực hóa khát vọng ấy, đất nước cần một hệ thống thể chế ngày càng hoàn thiện, một bộ máy nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả và một đội ngũ cán bộ, đại biểu đủ tâm, đủ tầm, đủ năng lực để gánh vác trách nhiệm trước nhân dân và Tổ quốc. Chính vì vậy, mỗi lá phiếu của cử tri trong ngày bầu cử không chỉ đơn thuần là một hành động chính trị theo quy định của pháp luật. Đó còn là sự gửi gắm niềm tin của Nhân dân đối với những người đại diện của mình; là sự lựa chọn những con người có bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần phụng sự để cùng Nhân dân gánh vác trọng trách xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và niềm tin của nhân dân, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ thành công toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho nhiệm kỳ mới, nhiệm kỳ của khát vọng phát triển, phồn vinh và hạnh phúc của đất nước. Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Tôi tin tưởng chắc chắn rằng với sự quyết tâm, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng; sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; cùng sự đồng lòng, hưởng ứng tích cực của gần 100 triệu cử tri và Nhân dân cả nước, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ thành công tốt đẹp, thực sự trở thành ngày hội của toàn dân tộc - nơi ý Đảng hòa cùng lòng Dân, tiếp tục khơi dậy khát vọng vươn lên xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, Nhân dân tự do, ấm no, hạnh phúc”.
