Những ngày đầu tháng 6/2023, đã bước vào kỳ nghỉ hè nhưng cô giáo Ngô Thị Lệ, giáo viên chủ nhiệm lớp 9B, Trường Phổ thông dân tộc (PTDT) bán trú Tiểu học và THCS Hầu Thào vẫn không nghỉ mà cùng các thầy cô giáo trong trường đến nhà học sinh ở các thôn, bản để vận động các em đi học. Năm học 2022 - 2023, lớp 9B có 36 học sinh thì hơn 10 em có hoàn cảnh khó khăn. Sau khi hoàn thành chương trình học lớp 9, một số em không muốn học tiếp lên THPT hoặc học nghề mà ở nhà lao động giúp gia đình.
Cô giáo Ngô Thị Lệ cho biết: Một số học sinh người Mông ở các thôn Thào Hồng Dến, Hang Đá, Hầu Chư Ngài thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, bố mẹ các em không muốn cho đi học tiếp mà muốn con ở nhà phụ giúp gia đình. Có gia đình, sau khi các thầy cô giáo phối hợp với cán bộ xã đến vận động nhiều lần bố mẹ các em mới đồng ý cho con đi học tiếp. Qua tuyên truyền, vận động, lớp 9B đã có 32 trong số 36 học sinh ôn thi vào lớp 10 hoặc nộp hồ sơ vào học tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên thị xã Sa Pa.
Thầy giáo Liễu Tiến Sơn, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Hầu Thào cho hay, trong số 81 học sinh khối lớp 9 đã có 76 học sinh đăng ký học tiếp (51 học sinh đăng ký thi vào lớp 10 THPT, 25 học sinh nộp hồ sơ xét tuyển vào Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên); tỷ lệ phân luồng học sinh sau THCS của trường năm nay đạt 93,8%, tăng 6,8% so với năm học trước.
Đối với Trường THCS Hàm Rồng, năm học 2022 - 2023 có 136 học sinh khối lớp 9 (đông nhất thị xã) tiếp tục theo học phổ thông hoặc vừa học phổ thông vừa học nghề. Cô giáo Nguyễn Thị Thu Loan, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trong năm học trước, nhờ thực hiện nhiều giải pháp, tỷ lệ phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS của trường đạt trên 90%. Năm học 2022 - 2023, nhà trường đã rà soát nguyện vọng của học sinh lớp 9, xây dựng kế hoạch phân luồng học sinh ngay từ đầu năm học, phân công cán bộ, đảng viên, giáo viên chủ nhiệm phối hợp với cán bộ xã, các trưởng thôn, bản tuyên truyền, vận động từng gia đình học sinh để phụ huynh đồng thuận cho con đi học tiếp…
Theo số liệu của Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sa Pa, tính đến hết tháng 5/2023, số học sinh hoàn thành chương trình lớp 9 đăng ký vào các đơn vị tuyển sinh là 1.339 trong tổng số 1.456 học sinh (chiếm 92%), trong đó 79,7% học sinh đăng ký thi vào THPT và nộp hồ sơ xét tuyển vào giáo dục thường xuyên; 12,3% học sinh nộp hồ sơ xét tuyển vào trung cấp nghề; 8% còn lại học sơ cấp nghề hoặc không tiếp tục theo học.
Ông Nguyễn Trường Chinh, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sa Pa cho biết: Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phân luồng, hướng nghiệp cho học sinh THCS còn một số khó khăn như: Một số xã, phường chưa quyết liệt trong việc tuyên truyền, vận động học sinh tốt nghiệp THCS năm 2023 tiếp tục đi học cấp học cao hơn. Công tác đào tạo nghề cho đối tượng là học sinh tốt nghiệp THCS trình độ trung cấp trên địa bàn thị xã chưa hiệu quả, mở ít lớp và số học sinh tham gia không nhiều, chủ yếu là các lớp đào tạo nghề ngắn hạn hoặc trình độ sơ cấp. Do điều kiện kinh tế gia đình, nhận thức hạn chế dẫn đến nhiều phụ huynh và học sinh không muốn đi học tại các trường THPT, dạy nghề...
Trong thời gian tới, để nâng cao hơn nữa tỷ lệ phân luồng học sinh sau THCS, ngành giáo dục và đào tạo thị xã Sa Pa tập trung vào một số giải pháp, trong đó tiếp tục tham mưu UBND thị xã Sa Pa chỉ đạo các xã, phường thực hiện tốt công tác phân luồng học sinh tốt nghiệp THCS năm 2023. Thường xuyên theo dõi, xác định chính xác số lượng học sinh chưa đăng ký đi học có khả năng vận động và số học sinh không thể đi học với các lý do cụ thể như đã lấy vợ, lấy chồng, đi làm ở nơi khác, số học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khác để xác định biện pháp tuyên truyền, vận động.
