Đây là kỳ đại hội đầu tiên của tổ chức Hội bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước với chủ đề: "Phụ nữ Việt Nam phát huy truyền thống, bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm; xây dựng tổ chức Hội vững mạnh; thúc đẩy bình đẳng giới, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức xây dựng đất nước dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc".
Nhân dịp này, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã có bài viết với tiêu đề: "Kỷ nguyên mới, sứ mệnh mới của phụ nữ Việt Nam". Xin giới thiệu nội dung bài viết như sau:
"Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 sắp diễn ra trong một thời điểm rất đặc biệt của đất nước: sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những chuyển động sâu sắc về thể chế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, già hóa dân số, hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển con người toàn diện. Trong bối cảnh ấy, phụ nữ Việt Nam không chỉ tiếp tục là người giữ lửa gia đình, người trao truyền các giá trị văn hóa, mà còn phải trở thành chủ thể sáng tạo, lực lượng đổi mới, điểm tựa nhân văn và động lực phát triển của quốc gia.
Từ truyền thống anh hùng đến bản lĩnh thời đại mới
Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của một cộng đồng biết đứng dậy từ gian khó, biết kết tinh sức mạnh từ lòng yêu nước, sự hy sinh và khát vọng độc lập, tự do. Trong hành trình ấy, phụ nữ Việt Nam luôn có mặt ở những nơi gian khổ nhất, lặng thầm nhất nhưng cũng rực rỡ nhất. Từ Hai Bà Trưng, Bà Triệu đến những bà mẹ Việt Nam anh hùng, từ những nữ thanh niên xung phong trên tuyến lửa đến những nữ trí thức, nữ doanh nhân, nữ công nhân, nữ nông dân, nữ văn nghệ sĩ hôm nay, dòng chảy ấy chưa bao giờ đứt đoạn. Nó chỉ chuyển hóa hình thức biểu hiện: từ bản lĩnh trong chiến tranh sang bản lĩnh trong phát triển; từ hy sinh thầm lặng sang sáng tạo chủ động; từ đảm đang trong gia đình sang làm chủ tri thức, công nghệ và đời sống xã hội.
Phụ nữ Việt Nam hiện chiếm 50,1% dân số cả nước, 46,9% lực lượng lao động; tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XVI đạt 30%, cao hơn mức trung bình của thế giới và khu vực; tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã đạt 28,2%. Đằng sau những con số ấy là một thực tế lớn hơn: phụ nữ đã và đang bước ra khỏi khuôn khổ của vai trò truyền thống để hiện diện ngày càng rõ nét trong những không gian quyết định tương lai của đất nước - từ nghị trường đến doanh nghiệp, từ phòng thí nghiệm đến trường học, từ nông thôn mới đến kinh tế số, từ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đến ngoại giao văn hóa, từ bảo tồn di sản đến phát triển công nghiệp sáng tạo.
Kỷ nguyên mới đặt ra một yêu cầu mới: phụ nữ Việt Nam phải vừa giữ được cốt cách truyền thống, vừa có năng lực thích ứng với biến đổi rất nhanh của thời đại. Đó là người phụ nữ yêu nước nhưng không khép kín; nhân ái nhưng không thụ động; đảm đang nhưng không bị giới hạn trong những khuôn mẫu cũ; bản lĩnh nhưng không cực đoan; trí tuệ nhưng vẫn giàu lòng trắc ẩn; sáng tạo nhưng vẫn biết gìn giữ những giá trị nền tảng của gia đình, cộng đồng và dân tộc. Nói cách khác, người phụ nữ Việt Nam thời đại mới phải là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và hội nhập, giữa gia đình và xã hội, giữa trách nhiệm chăm lo và khát vọng vươn lên.
Gia đình, văn hóa và hạnh phúc: sứ mệnh nhân văn không thể thay thế
Trong mọi biến động của xã hội, gia đình vẫn là nơi bắt đầu của nhân cách, đạo đức, tình yêu thương và trách nhiệm công dân. Nếu nhà trường trao truyền tri thức, xã hội rèn luyện kỹ năng, thì gia đình gieo vào con người những hạt giống đầu tiên của lòng nhân ái, sự tử tế, lòng biết ơn, khả năng yêu thương và ý thức về cội nguồn. Trong thiết chế ấy, phụ nữ giữ một vai trò đặc biệt. Không phải vì phụ nữ phải gánh toàn bộ trách nhiệm gia đình, mà bởi phụ nữ, bằng sự tinh tế, bền bỉ, nhẫn nại và tình yêu thương, thường là người gìn giữ nếp nhà, kết nối các thế hệ, làm mềm hóa những va đập của đời sống hiện đại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh rằng phát triển đất nước không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà còn là nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách, xây dựng đạo đức, phát triển văn hóa, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Đặt trong câu chuyện phụ nữ, thông điệp ấy càng có ý nghĩa sâu sắc. Bởi phụ nữ chính là một trong những lực lượng quan trọng nhất để biến phát triển thành hạnh phúc, biến tăng trưởng thành nhân văn, biến chính sách thành sự chăm lo cụ thể trong từng mái nhà.
Kỷ nguyên mới càng hiện đại bao nhiêu, vai trò văn hóa của phụ nữ càng cần được nhận thức sâu sắc bấy nhiêu. Không gian mạng đang đi vào từng gia đình, từng bữa ăn, từng giấc ngủ của trẻ em. Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách học, cách làm việc, cách giao tiếp. Kinh tế thị trường mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tạo ra áp lực, cạnh tranh, nguy cơ đứt gãy các quan hệ gia đình. Vì vậy, phụ nữ hôm nay cần được hỗ trợ để trở thành người đồng hành văn hóa của thế hệ trẻ: biết sử dụng công nghệ, biết bảo vệ con em trên môi trường số, biết nuôi dưỡng năng lực cảm xúc, biết giữ nếp nhà mà không áp đặt, biết trao truyền truyền thống mà không khép cửa với tương lai.
Gia đình Việt Nam trong kỷ nguyên mới không thể chỉ là nơi trú ngụ, mà phải là nơi con người được yêu thương, được lắng nghe, được tôn trọng, được phát triển. Và phụ nữ Việt Nam, với bản lĩnh mới, tri thức mới, năng lực số mới, phải là người góp phần quan trọng để mỗi gia đình trở thành một tế bào lành mạnh của xã hội, một pháo đài mềm của văn hóa, một điểm tựa hạnh phúc của quốc gia.
Chuyển đổi số, khởi nghiệp và khát vọng phát triển: phụ nữ là động lực của tương lai
Nếu truyền thống tạo nên chiều sâu, gia đình tạo nên nền tảng, thì tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ quyết định vị thế của phụ nữ Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Sứ mệnh của phụ nữ hôm nay không chỉ là vượt qua định kiến, mà còn phải bước vào trung tâm của những lĩnh vực đang định hình tương lai: khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh, quản trị hiện đại, khởi nghiệp sáng tạo, công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế.
Rất đáng chú ý, ba khâu đột phá cho nhiệm kỳ mới đã được xác định gồm: phát huy vai trò của tổ chức Hội trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên mới; chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, gần dân, vì dân; thúc đẩy phụ nữ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, làm giàu chính đáng. Đây là ba khâu đột phá đúng hướng, bởi chúng chạm vào ba điểm quyết định: con người, phương thức tổ chức và năng lực kinh tế.
Tại lễ kỷ niệm 95 năm thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi mở hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời đại mới với các phẩm chất: yêu nước, tự chủ, bản lĩnh, nhân ái, trí tuệ, sáng tạo, trách nhiệm, số, xanh. Đó là một hệ giá trị rất đáng suy ngẫm. “Số” để phụ nữ không bị bỏ lại phía sau trong cách mạng công nghệ. “Xanh” để phụ nữ trở thành chủ thể của lối sống bền vững. “Trí tuệ” để phụ nữ làm chủ tri thức. “Nhân ái” để phát triển không đánh mất lòng người. “Tự chủ” để mỗi phụ nữ có quyền quyết định cuộc đời mình. “Trách nhiệm” để tự do luôn gắn với cống hiến.
Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị của tổ chức Hội, mà còn là một dấu mốc để khẳng định sứ mệnh mới của phụ nữ Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đó là sứ mệnh gìn giữ hạnh phúc gia đình nhưng không dừng lại trong không gian gia đình; sứ mệnh bảo vệ phụ nữ, trẻ em nhưng không dừng lại ở hỗ trợ sau tổn thương; sứ mệnh thúc đẩy bình đẳng giới nhưng không dừng lại ở tỷ lệ tham gia; sứ mệnh phát triển phong trào nhưng không dừng lại ở thi đua hình thức. Sứ mệnh ấy phải hướng đến một mục tiêu lớn hơn: làm cho phụ nữ Việt Nam thực sự trở thành một lực lượng cách mạng, một động lực phát triển, một điểm tựa hạnh phúc của đất nước.
Kỷ nguyên mới đang mở ra trước mắt chúng ta với rất nhiều cơ hội, nhưng cũng không ít thách thức. Một quốc gia muốn hùng cường không thể thiếu những người phụ nữ tự tin, tự chủ, có tri thức, có sức khỏe, có bản lĩnh, có năng lực số, có khát vọng sáng tạo và có đời sống hạnh phúc. Một xã hội muốn văn minh không thể để phụ nữ và trẻ em bị tổn thương, bị bỏ lại phía sau, bị im lặng trước bạo lực, định kiến và bất công. Một nền văn hóa muốn trường tồn không thể thiếu những người mẹ, người chị, người em gái biết giữ gìn nếp nhà, trao truyền tiếng Việt, nuôi dưỡng lòng nhân ái và thắp lên trong mỗi đứa trẻ niềm tin vào điều tốt đẹp.
Bởi suy cho cùng, khi phụ nữ được phát triển, gia đình sẽ hạnh phúc hơn; khi gia đình hạnh phúc hơn, xã hội sẽ lành mạnh hơn; khi xã hội lành mạnh hơn, đất nước sẽ có nền tảng bền vững hơn để đi tới phồn vinh. Kỷ nguyên mới vì thế cũng là kỷ nguyên của một sứ mệnh mới: phát huy đầy đủ sức mạnh, trí tuệ, phẩm giá và khát vọng của phụ nữ Việt Nam trong hành trình xây dựng đất nước dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc".
