Công nghệ đánh thức di sản ở bảo tàng

Không gian bảo tàng đang thay đổi mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ của công nghệ số. Từ những phòng trưng bày tĩnh, nay bảo tàng đã trở thành không gian tương tác sống động, đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Từ bảo tàng thực đến bảo tàng số

Trong những năm gần đây, quá trình chuyển đổi số trong ngành văn hóa đã có bước tiến rõ rệt, đặc biệt ở lĩnh vực bảo tàng và trưng bày. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp bảo tàng đổi mới phương thức giới thiệu hiện vật mà còn mở rộng khả năng tiếp cận, đưa di sản đến gần công chúng hơn và phát huy giá trị một cách sinh động, hiệu quả.

bao-tang-1.jpg
Không gian trưng bày, triển lãm nghệ thuật “Vũ khúc Thiền môn” tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, sống động bằng công nghệ số, mang đến một không gian Phật giáo trầm mặc nhưng đầy sức sống.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ vào trưng bày. Phần lớn các giải pháp số tại đây tập trung phát huy giá trị sưu tầm thông qua hệ thống trưng bày 3D, số hóa một số bảo vật quốc gia và nhiều chương trình ứng dụng khác.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hoan - Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, những ứng dụng này giúp công chúng có cách tiếp cận mới, dễ hiểu và hấp dẫn hơn. Có những khách đánh giá rằng, xem trưng bày ảo thấy chi tiết và đầy đủ thông tin hơn tham quan thực. Chẳng hạn, trống đồng Ngọc Lũ đặt trong tủ kính thì khó cảm thụ hết giá trị, nhưng trên trưng bày ảo 3D, khách có thể quan sát hoa văn và tự tương tác với nội dung mong muốn.

Cùng xu thế này, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng tạo dấu ấn với việc ra mắt ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA, hỗ trợ 9 ngôn ngữ, giúp xóa bỏ rào cản ngôn ngữ cho du khách.

TS Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, chia sẻ: “Các triển lãm số tạo trải nghiệm mới, được công chúng đón nhận tích cực. Đặc biệt, ứng dụng iMuseum với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu giúp khách tham quan tiếp cận thông tin một cách thuận tiện. Những sản phẩm trưng bày công nghệ được đánh giá cao và phát huy hiệu quả rõ rệt”.

Không chỉ hai đơn vị trên, nhiều bảo tàng trong nước cũng đã triển khai các phòng trưng bày trực tuyến, tour ảo 360 độ. Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam có tour tham quan trực tuyến; Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tái hiện 5 nhà tù lớn trong một container mô phỏng; Văn Miếu - Quốc Tử Giám áp dụng hệ thống thuyết minh tự động, mã QR cho 40 hạng mục di tích… Tất cả đều nhằm mục tiêu đem đến trải nghiệm mới, kéo bảo tàng lại gần công chúng trong kỷ nguyên số.

Là đường dẫn mở chiều sâu di sản

Sự phát triển vượt bậc của công nghệ không chỉ thay đổi phương thức giới thiệu mà còn làm mới nhận thức về di sản văn hóa. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Công nghệ phục vụ mục đích gì trong trưng bày?

bao-tang-2.jpg
Các em học sinh tìm hiểu di tích cách mạng Nhà và Hầm D67 bằng công nghệ.

Theo PGS.TS Bùi Minh Trí - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn minh châu Á, công nghệ không đơn thuần là thiết bị trình chiếu. “Điều quan trọng là công nghệ giúp kể câu chuyện của hiện vật bằng ngôn ngữ hiện đại, hấp dẫn, gần gũi. Thành công của một không gian trưng bày không nằm ở mức độ hiện đại của thiết bị, mà ở sự kết hợp hài hòa giữa nền tảng khoa học, tư duy sáng tạo nghệ thuật và công nghệ phù hợp” - ông Trí nhấn mạnh.

TS Phạm Quốc Quân - Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, nhận định: “Công nghệ là xu thế tất yếu, nhưng điều cốt lõi vẫn là nghiên cứu. Mỗi cổ vật, di vật phải được tìm hiểu kỹ để câu chuyện của nó được kể lại chân thực và sâu sắc. Chỉ khi có nền tảng này, công nghệ mới thực sự chắp cánh cho di sản”.

Hiện nay, các bảo tàng đang lưu giữ một khối lượng lớn hiện vật phản ánh lịch sử, văn hóa dân tộc. Nhưng nhiều hiện vật vẫn chưa “sống” trong đời sống đương đại. Công nghệ, nếu được ứng dụng đúng cách, sẽ giúp hiện vật bước ra khỏi tủ kính, trở thành một phần của trải nghiệm tương tác hiện đại, tạo sự gắn kết giữa quá khứ và hiện tại.

Sự thay đổi trong cách tiếp cận của công chúng, đặc biệt là giới trẻ, đòi hỏi bảo tàng phải trở nên năng động hơn. Điều này không chỉ giúp bảo tàng trở thành điểm đến hấp dẫn mà còn mở ra cơ hội cho công nghiệp văn hóa. Khi công nghệ kết hợp với sáng tạo nội dung, bảo tàng không còn là “không gian tĩnh” mà trở thành “không gian sống”, nơi di sản được kể lại bằng câu chuyện hiện đại, dễ tiếp cận.

Công nghệ chắp cánh cho bảo tàng, nhưng điều làm nên sức sống của bảo tàng vẫn là giá trị nguyên bản của hiện vật. Khi công nghệ trở thành cầu nối chứ không thay thế, bảo tàng sẽ thực sự phát huy vai trò là nơi lưu giữ ký ức quá khứ, đồng thời kiến tạo không gian văn hóa cho tương lai.

daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hợp Thành: Triển khai mô hình "Một cửa lưu động" đưa dịch vụ công đến tận thôn, bản

Hợp Thành: Triển khai mô hình "Một cửa lưu động" đưa dịch vụ công đến tận thôn, bản

Việc giải quyết thủ tục hành chính không còn bó hẹp trong trụ sở cơ quan nhà nước. Tại xã Hợp Thành (Lào Cai), mô hình "Một cửa lưu động" đang được triển khai ngay tại các thôn, bản vùng cao, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, từng bước làm chủ công nghệ số và thúc đẩy quá trình xây dựng chính quyền số từ cơ sở.

Dấu ấn Nghị quyết 57 trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Dấu ấn Nghị quyết 57 trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Tại Lào Cai, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đánh dấu bước chuyển sang phương thức quản trị mới, trong đó quyền hạn, trách nhiệm được trao mạnh hơn cho cơ sở. Đồng hành với quá trình ấy, Nghị quyết số 57-NQ/TW trở thành động lực chiến lược, định hướng chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy con người làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng và công nghệ làm công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị.

Bài cuối: Từ “chính quyền số” đến “xã hội số” - Khi người dân trở thành trung tâm của chuyển đổi số

Bài cuối: Từ “chính quyền số” đến “xã hội số” - Khi người dân trở thành trung tâm của chuyển đổi số

Sau hơn một năm rưỡi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TU, Lào Cai đã xây dựng nền tảng chính quyền số, đồng thời từng bước đưa công nghệ đi vào đời sống. Từ giải quyết thủ tục hành chính, khám chữa bệnh, sản xuất, kinh doanh đến thanh toán điện tử... chuyển đổi số đang hiện diện rõ nét trong những nhu cầu thiết thực của người dân. Đó cũng là thước đo quan trọng nhất của quá trình chuyển đổi số: công nghệ phục vụ con người và vì con người.

Bài 2: Dữ liệu trở thành hạ tầng của chính quyền hiện đại

Bài 2: Dữ liệu trở thành hạ tầng của chính quyền hiện đại

Nếu dấu ấn đầu tiên của Nghị quyết số 57-NQ/TW trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp là sự thay đổi trong tư duy của đội ngũ cán bộ thì bước chuyển tiếp theo chính là thay đổi phương thức quản trị. Trong mô hình mới, dữ liệu không còn là sản phẩm của chuyển đổi số hay những kho lưu trữ riêng lẻ, mà đang trở thành hạ tầng kết nối toàn bộ hoạt động điều hành.

Bài 1: Đổi mới tư duy - Nền tảng vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Bài 1: Đổi mới tư duy - Nền tảng vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 01/7/2025, cùng với cả nước, Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính. Từ 319 xã, phường, thị trấn, toàn tỉnh được tổ chức lại còn 99 xã, phường; cấp huyện kết thúc hoạt động, mở ra mô hình quản trị mới với quyền hạn và trách nhiệm được chuyển mạnh về cơ sở.

Nâng cao hiệu quả lưu trữ nhờ chuyển đổi số

Nâng cao hiệu quả lưu trữ nhờ chuyển đổi số

Trong kho lưu trữ của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Nội vụ tỉnh có những hồ sơ đã được lưu giữ hàng chục năm, thậm chí lâu hơn. Mỗi trang tài liệu đều ghi lại những dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của địa phương. Theo thời gian, những tư liệu quý ấy cũng đứng trước nguy cơ xuống cấp. Vì vậy, đẩy mạnh số hóa tài liệu đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm bảo quản lâu dài, nâng cao hiệu quả lưu trữ và phát huy giá trị nguồn tư liệu lịch sử.

Hiện đại hóa công tác quản lý sinh hoạt hè thanh thiếu nhi

Hiện đại hóa công tác quản lý sinh hoạt hè thanh thiếu nhi

Từ đầu hè năm 2026, công tác quản lý sinh hoạt hè của thanh thiếu nhi trên địa bàn phường Lào Cai đã có bước chuyển mạnh mẽ khi được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số. Mô hình không chỉ giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính mà còn tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và địa phương trong quản lý, giáo dục thanh thiếu nhi.

Đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 120 ngày đêm hoàn thiện dữ liệu đất đai

Đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 120 ngày đêm hoàn thiện dữ liệu đất đai

Thực hiện Chiến dịch 120 ngày đêm về đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tập trung cao độ cho công tác rà soát, chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu đất đai, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao theo đúng tiến độ.

Đoàn Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng tham quan mô hình "Thôn số" tại xã Bát Xát

Đoàn Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng tham quan mô hình "Thôn số" tại xã Bát Xát

Chiều 03/7, xã Bát Xát đón Đoàn công tác Cụm thi đua số 1 ngành Tổ chức xây dựng Đảng gồm Ban Tổ chức các tỉnh, thành ủy: Hà Nội, Phú Thọ, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai đến tham quan, khảo sát mô hình "Thôn số" tại thôn Bát Xát 3.

Nậm Có nỗ lực thu hẹp khoảng cách số

Nậm Có nỗ lực thu hẹp khoảng cách số

Nậm Có - xã vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh, với hơn 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chuyển đổi số không bắt đầu từ những công nghệ hiện đại hay nền tảng phức tạp, mà từ những điều rất cơ bản: có điện để sử dụng thiết bị, có sóng để kết nối và có người “cầm tay chỉ việc” giúp người dân làm quen với điện thoại thông minh.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang: “Chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp”

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Giang: “Chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp”

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Lào Cai xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận lấy cơ sở làm trọng tâm, tỉnh đang từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào từng lĩnh vực của đời sống, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Hợp đồng lao động điện tử từ 1/7: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Hợp đồng lao động điện tử từ 1/7: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Từ ngày 1/7/2026, quy định về hợp đồng lao động điện tử chính thức được áp dụng theo Nghị định 337/2025/NĐ-CP và Thông tư 08/2026/TT-BNV. Không chỉ có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng giấy, mô hình mới còn yêu cầu doanh nghiệp chuẩn bị hạ tầng số, chữ ký số, tài khoản định danh điện tử và quy trình quản lý dữ liệu để bảo đảm việc...

Gỡ “điểm nghẽn” thông tin ở vùng cao Phình Hồ

Gỡ “điểm nghẽn” thông tin ở vùng cao Phình Hồ

Trong thời đại số, thông tin liên lạc không chỉ phục vụ nhu cầu kết nối mà còn trở thành hạ tầng thiết yếu cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, triển khai dịch vụ công, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai. Tuy nhiên, tại một số khu vực của xã vùng cao Phình Hồ, những “điểm lõm sóng”, “vùng trắng sóng” vẫn đang là rào cản đối với sự phát triển của địa phương và đời sống người dân.

Lào Cai: Tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Lào Cai: Tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Sáng 25/6, Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng tại Đảng bộ Các cơ quan Đảng tỉnh”. Đồng chí Lê Thị Thanh Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Bí thư Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh chủ trì tọa đàm.

120 người được tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo

120 người được tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo

Sáng 25/6, Sở Khoa học và Công nghệ khai giảng lớp tập huấn nâng cao năng lực về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026 cho 120 học viên là cán bộ, công chức, viên chức các sở, ngành, địa phương quản lý trực tiếp lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

fb yt zl tw