Đều đặn mỗi buổi chiều, sau khi kết thúc giờ học lúc 16 giờ 30 phút, em Thào Văn Toàn, học sinh lớp 12B, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mường Khương, lại dành hơn một giờ để tập luyện môn việt dã. Qua ba năm rèn luyện, Toàn đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm, nâng cao thể lực và tự tin hơn khi bước vào các giải đấu.
Tại môn việt dã trong khuôn khổ Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Lào Cai lần thứ I, giai đoạn 1, Thào Văn Toàn xuất sắc giành Huy chương Vàng nội dung nam trẻ, cự ly 6 km, với thành tích 20 phút 26 giây. Với kết quả đó, Toàn đã đóng góp vào thành tích chung của đoàn, Cụm xã Mường Khương giành 2 Huy chương Vàng cá nhân và 3 Huy chương Vàng đồng đội ở các nội dung nam chính, nam trẻ và nữ trẻ, cùng nhiều huy chương bạc, đồng ở các nội dung thi đấu cá nhân và đồng đội.
Với Thào Văn Toàn, kết quả tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Lào Cai lần thứ I là dấu mốc đáng nhớ trong hành trình gắn bó với môn việt dã.
Góp phần làm nên những thành tích tại các giải đấu là sự quan tâm, chú trọng phát hiện và bồi dưỡng vận động viên năng khiếu ngay từ môi trường học đường.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mường Khương, đội tuyển và câu lạc bộ việt dã được duy trì hoạt động thường xuyên, với hơn 20 thành viên nòng cốt tham gia tập luyện tại sân trường và trên các tuyến đường phù hợp. Hằng năm, nhà trường tổ chức giải việt dã cấp trường, tạo sân chơi để học sinh rèn luyện, thi đấu, qua đó phát hiện những học sinh có tố chất để tiếp tục bồi dưỡng.
Theo thầy Nguyễn Đăng Hưng, giáo viên Giáo dục thể chất Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mường Khương, đã có 23 năm gắn bó với môn việt dã, mỗi nội dung thi đấu có yêu cầu riêng, đòi hỏi giáo viên phải xây dựng bài tập phù hợp với thể lực và khả năng của từng nhóm vận động viên.
Với đặc thù của trường nội trú, học sinh chỉ có khoảng một tiếng rưỡi mỗi ngày để tập luyện thể thao sau giờ học văn hóa. Do đó, việc xây dựng giáo án tập luyện còn phải phù hợp với quỹ thời gian của học sinh, bảo đảm hài hòa giữa học tập văn hóa và rèn luyện thể chất. Thực tế, có những buổi tập, dù giáo án đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, thầy và trò vẫn không thể thực hiện đầy đủ các nội dung dự kiến do thời gian hạn chế.
Theo thầy Hưng, môn việt dã đòi hỏi quá trình vận động được duy trì đều đặn để tích lũy sức bền, vì vậy việc sắp xếp bài tập phù hợp với quỹ thời gian của học sinh là yêu cầu quan trọng.
Quá trình tập luyện bài bản giúp các vận động viên cải thiện thể lực, nâng cao sức bền và từng bước hoàn thiện kỹ thuật chạy. Em Lù Bá Tùng, học sinh lớp 12B, bắt đầu làm quen với môn việt dã từ năm lớp 8. Từ những ngày đầu còn hạn chế về thể lực và kỹ thuật, Tùng dần cải thiện sức bền, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao khả năng thi đấu nhờ kiên trì rèn luyện.
“Những ngày đầu, em chỉ chạy theo bản năng, chưa có định hướng cụ thể, nên mỗi buổi tập em chỉ chạy được khoảng 1 - 2 km. Khi được thầy hướng dẫn, em biết cách điều chỉnh tốc độ, lấy nhịp thở và giữ sức để chạy bền hơn, đến nay, em có thể chạy từ 6 - 8 km”.
__Em Lù Bá Tùng - Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mường Khương, tỉnh Lào Cai__
Theo thầy Hưng, việc đào tạo vận động viên cần được thực hiện từ sớm, bởi các em phải có thời gian tích lũy thể lực, hoàn thiện kỹ thuật và làm quen với áp lực thi đấu. Trường hợp của Thào Văn Toàn là một ví dụ, khi em đã tập môn việt dã từ năm lớp 10, trước khi giành Huy chương Vàng tại Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh.
Nhà trường chú trọng phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu thể thao từ sớm. Thành tích của các thế hệ vận động viên đi trước cũng tạo động lực, thu hút học sinh khối lớp nhỏ đăng ký tham gia câu lạc bộ, đội tuyển việt dã. Thông qua giải đấu cấp trường, các em có cơ hội cọ xát, tích lũy kinh nghiệm, giúp giáo viên đánh giá, tuyển chọn những nhân tố triển vọng để tiếp tục bồi dưỡng.
Em Trương Bảo Gia Lâm, học sinh tham gia thi đấu nội dung nữ trẻ cự ly 3 km tại Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh, chia sẻ niềm vui khi cùng đồng đội giành Huy chương Đồng. Với Gia Lâm, giải đấu là cơ hội để em thử sức, tích lũy kinh nghiệm thi đấu mà còn là cơ hội học hỏi từ các vận động viên đi trước. Qua những lần thi đấu thực tế, em hiểu rõ hơn yêu cầu của môn việt dã, từ đó biết mình cần cải thiện những gì trong quá trình tập luyện.
Phong trào việt dã ở Mường Khương có nền tảng từ quá trình duy trì lực lượng thi đấu và thành tích qua nhiều năm. Tại Giải Việt dã truyền thống Báo Lào Cai trước đây, đoàn Mường Khương liên tục ghi dấu ấn với giải Nhất toàn đoàn năm 2023, giải Nhì năm 2024 và trở lại vị trí dẫn đầu vào năm 2025. Qua các mùa giải, đoàn duy trì lực lượng và tham gia đầy đủ các nội dung thi đấu, cho thấy sự quan tâm của địa phương đối với môn thể thao này.
Theo bà Nguyễn Thị Điều - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Khương, địa phương chú trọng phát hiện, bồi dưỡng vận động viên thông qua hoạt động thể thao học đường, Hội khỏe Phù Đổng và các giải việt dã cấp tỉnh, cấp xã. Qua những sân chơi này, giáo viên và những người làm chuyên môn có điều kiện theo dõi thể lực, sức bền, tốc độ cũng như khả năng thi đấu của học sinh, lựa chọn những em có tố chất để tập trung bồi dưỡng theo từng nhóm đối tượng. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, giáo viên thể dục, huấn luyện viên và gia đình, giúp học sinh duy trì tập luyện, cân đối với việc học văn hóa.
“Mục tiêu của xã Mường Khương là không chỉ có thành tích ở một kỳ đại hội, mà là xây dựng được nguồn vận động viên kế cận, bảo đảm sự tiếp nối và phát triển bền vững của phong trào việt dã qua các thế hệ".
__Bà Nguyễn Thị Điều - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai__
Với sự quan tâm của chính quyền địa phương, sự đồng hành của các nhà trường và tinh thần rèn luyện của người dân, phong trào việt dã Mường Khương tiếp tục được duy trì, phát triển. Chú trọng đào tạo lực lượng kế cận, tổ chức các sân chơi thể thao phù hợp và lan tỏa phong trào chạy bộ trong cộng đồng là nền tảng để địa phương phát huy thế mạnh, tiếp nối những thành tích đã đạt được.
