LCĐT - Dòng sông mây cứ nhẹ nhàng duềnh lên rồi tan ra, bồng bềnh trải lên mênh mông núi rừng và bản làng vùng cao Y Tý những dịu dàng của một buổi sớm mai. Nàng xuân vẫn chùng chình chưa muốn bước qua, như để chờ xem lộc biếc vào vụ mùa mới, thức gọi những nụ sơn tra tung cánh trắng xóa trên sườn núi.
Nhận lời hẹn “vén mây Y Tý, ngắm hoa sơn tra” tôi và bạn đồng hành rong ruổi ngược mạn thượng nguồn sông Hồng hướng về phía Tây huyện Bát Xát thẳng tiến. Vượt dốc Phìn Hồ, sương vẫn chưa tan, mây mù giăng kín... Lên cao thêm chút nữa, nắng bỗng bừng lên quyến rũ. Bầu trời xanh cao vời vợi, mây trắng thành từng dải, nắng rót màu mật ong. Chúng tôi reo vui sung sướng khi băng xe qua những cây sơn tra trắng muốt hai bên đường. Nắng trong nên chúng tôi nhìn thấy cả bạt ngàn sơn tra như tấm khăn voan khổng lồ mềm mại phủ lên các sườn núi. Cung đường uốn lượn thả trôi chúng tôi trong miên man cảm xúc của một loài hoa nở trắng rừng sau kỳ ngủ đông dài.
Và kia rồi, không uổng công vượt ngoằn ngoèo dốc núi cả chặng dài, những cây sơn tra cứ thế hiện ra trước mắt chúng tôi, đẹp đến nao lòng. Vẻ kiều diễm của rừng cây sơn tra như những tiên nữ xúng xính váy hoa đi trẩy hội. Thật không thể ngờ, chỉ mới đây thôi, những thân cây mốc thếch, những cành lá khẳng khiu trong gió lạnh, trong mù mịt sương giá vùng cao lại bỗng chốc biến thành thiên đường tinh khôi, tươi đẹp nhường vậy. Từng chùm hoa rung rinh đùa vui, khoe sắc trong gió, kiêu kỳ lộng lẫy nhưng vẫn mang vẻ khiêm nhường…
Không bao lâu nữa, khi nắng hè ủ lửa để quả tích tụ đủ đầy hương vị từ đất, từ sương gió biên thùy để mùa thu dịu mát, những quả sơn tra rám má hồng như thiếu nữ, tỏa hương thơm, chờ tay người thu hái. Không chỉ là vị thuốc quý trong đông y, hữu ích với sức khỏe con người, giờ đây, loại quả từ trên núi cao ấy còn là thức quà yêu thích ở chốn thị thành mỗi độ thu về: Sơn tra muối xổi, ô mai, mứt sấy khô, si rô, rượu vang sơn tra…Nhiều khi, mọi người cũng chỉ biết thưởng thức vị chua chát, ngọt thơm trong những thức quà ấy mà ít biết về loài hoa của nó đẹp đến thế nào.
Đang mê mải giữa bạt ngàn rừng sơn tra ở Y Tý, bất chợt tôi nhớ đến ai đó từng ví von vẻ đẹp của hoa sơn tra nơi này như thiếu nữ Hà Nhì tuổi đôi mươi, thoạt nhìn có vẻ thô mộc, nhưng ẩn sâu là nét duyên thầm đang độ chín. Màu trắng tinh khôi ấy tượng trưng cho sự thuần khiết, mộc mạc nhưng dung dị, bền lâu, giống như lúc đậu thành những chùm quả chín vậy, ăn có vị chát, nhưng sau đó đọng lại là vị ngọt hậu, hương thơm rất riêng…
Thú thật, dù trước đó có ngắm bao nhiêu khuôn hình nhiếp ảnh và những thước phim trên truyền hình, đọc biết bao mỹ từ vẫn không thể diễn tả hết được vẻ đẹp hoa sơn tra. Để rồi, một ngày có hẹn với mùa hoa ở Y Tý, tôi mới cảm nhận đầy đủ vẻ đẹp của hoa sơn tra khi tận mắt chiêm ngưỡng, tận tay vít cong cành hoa để tận hưởng tròn vị sơn tra mùa mãn khai.
