Từ trung tâm phường Sa Pa, di chuyển theo đường Phan Si Păng đến khu vực tổ dân phố số 6, phường Sa Pa du khách sẽ thấy ngôi đền nhỏ tọa lạc ngay bên đường, đó là đền Hàng Phố.
Theo phong thủy, đền Hàng Phố có địa thế “Tiền thủy hậu sơn”. Phía trước mặt đền là thung lũng Mường Hoa - điểm tham quan nổi tiếng với du khách gần xa; phía sau đền là núi đá, tạo nên thế đứng vững chãi, uy nghi.
Anh Đinh Văn Tú - chủ nhang đền Hàng Phố cho biết: Theo các tư liệu lịch sử và người cao tuổi ở Sa Pa, đền Hàng Phố được xây dựng từ thế kỷ XIX, là một trong những ngôi đền cổ nhất của vùng đất Sa Pa. Nơi đây thờ và tưởng nhớ công ơn của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và các vị tướng tài ba trong 3 lần đại chiến quân Nguyên - Mông xâm lược.
Ngôi đền được đặt tên là đền Hàng Phố vì nằm ở khu phố sầm uất, nhộn nhịp nhất, nhì Sa Pa trước đây, nơi du khách thường xuyên qua lại. Đền Hàng Phố được xây dựng từ lâu, trải qua những thăng trầm của lịch sử, ngôi đền được trùng tu, tôn tạo nhiều lần. Đến nay, đền Hàng Phố vẫn giữ được vẻ cổ kính với mái ngói rêu phong, hàng cây cổ thụ, trong đền là những hiện vật cổ có từ thời xưa.
Với những giá trị quan trọng về lịch sử và văn hóa, năm 2005, đền Hàng Phố được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa tỉnh Lào Cai. Hằng năm, vào ngày 20/8 (âm lịch), Nhân dân trong vùng lại tụ hội về đền Hàng Phố để tham gia nghi lễ giỗ Cha long trọng, linh thiêng, tưởng nhớ công lao to lớn của Trần Triều Hiển Thánh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Không chỉ vào ngày lễ, tết, mà ngay cả những ngày thường, đền Hàng Phố cũng thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham dự, dâng hương, chiêm bái.
Chị Trần Thị Diệu Linh - người dân phường Cam Đường thường xuyên đến dâng hương tại đền Hàng Phố cho biết: "Tôi và gia đình thường đi lễ tại đền Hàng Phố vào ngày đầu tháng, cuối tháng và đầu năm, cuối năm. Mỗi lần đến đây tôi cảm thấy không gian ngôi đền rất linh thiêng, khiến lòng thanh thản, tĩnh lại. Không chỉ gia đình tôi mà còn nhiều du khách trong và ngoài tỉnh cũng đến đây để lễ Mẫu, lễ Thánh, mong bình an, mạnh khỏe, gia đình hạnh phúc, ấm no".
Mặc dù đền Hàng Phố là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, cũng là điểm du lịch tâm linh quan trọng của phường Sa Pa, nhưng hiện nay cơ sở vật chất của đền còn không ít khó khăn. Đền bên con phố chật, có diện tích nhỏ, các công trình hạng mục đã bị xuống cấp, nhiều hạng mục đã bị hư hỏng. Đặc biệt, khuôn viên đền không có bãi đỗ xe nên khó khăn cho du khách đến tham quan, chiêm bái. Nhiều du khách đến đây bày tỏ mong muốn ngôi đền sớm được trùng tu, tôn tạo thêm khang trang.
Anh Nguyễn Quốc Đại ở phường Lào Cai cho biết: "Tôi là người dân phường Lào Cai, thường xuyên đi lễ ở đền Hàng Phố. Tôi thấy đền cổ rất linh thiêng nhưng hiện tại có nhiều hạng mục đã xuống cấp. Tôi mong ngôi đền sớm được trùng tu, sửa chữa khang trang để thuận lợi cho du khách đến tham quan, chiêm bái".
Trao đổi với chúng tôi về các giải pháp phát huy giá trị cũng như việc trùng tu, tôn tạo đền Hàng Phố, ông Tô Ngọc Liễn - Chủ tịch UBND phường Sa Pa cho biết: Di tích đền Hàng Phố bên tuyến đường Phan Si Păng xuống Khu du lịch Cát Cát là tuyến đường rất chật hẹp, vào ngày cuối tuần lượng du khách rất đông nên di chuyển khó khăn. Đặc biệt là đền không có chỗ để xe, nên bất tiện cho du khách đến tham quan, chiêm bái. Về phía UBND phường Sa Pa đã bàn các phương án mở rộng không gian ngôi đền, xây dựng thành các tầng khác nhau, trong đó bố trí mặt bằng để xe cho du khách. Hiện giờ đang trong quá trình điều chỉnh dự án và huy động các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực xã hội hóa để đầu tư, nâng cấp đền Hàng Phố, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch tâm linh của Sa Pa trong thời gian tới.
Đền Hàng Phố là ngôi đền cổ có giá trị quan trọng về lịch sử và văn hóa, nằm trong hệ thống các di tích và công trình tâm linh quan trọng của phường Sa Pa. Mong rằng, trong thời gian tới, di tích đền Hàng Phố sẽ sớm được trùng tu, tôn tạo thêm khang trang, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân và du khách. Qua đó, thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh, đưa Sa Pa trở thành trung tâm du lịch tâm linh hàng đầu khu vực phía Bắc, góp phần thực hiện mục tiêu đón 12,2 triệu du khách của Khu du lịch quốc gia Sa Pa đến năm 2030.
